# V. ODTÜ Fizik Çalıştayı | CERN'de Kuantum Çalışmaları - Prof. Dr. Hatice Yıldız

https://www.youtube.com/watch?v=3zKlF05OJQE
Translation: zh-CN

[00:04] Hocam hepiniz hoş geldiniz.
  各位老师，欢迎大家。

[00:05] 5. OTÇTÜ Fizik OTÇTÜ Fizik Topluluğu Çalıştayına.
  第五届奥塔图物理学奥塔图物理学社研讨会。

[00:09] Eee bölüm başkanımız Seçkin Hoca ilk olarak eee bir açılış konuş konuşması yapacağız.
  嗯，我们的系主任塞奇金教授将首先发表一个开幕致辞。

[00:17] Hocam peki teşekkür ederim.
  教授，好的，谢谢您。

[00:18] Evet.
  是的。

[00:22] Eee, burada OTTÜ fizik toplumunun bu yıl beşincisi düzenlenen artık iyice gelenekselle gelenekselleşmeye başlayan bu baharın da habercisi olan toplantısıyla bugün bu hafta sonu buradasınız.
  嗯，你们今天周末在这里参加由奥塔图物理学社举办的，今年已经是第五届，并且已经逐渐成为传统的，预示着春天的到来。的会议。

[00:40] Hepiniz hoş geldiniz.
  欢迎大家。

[00:42] Eee, Evet.
  嗯，是的。

[00:48] Peki, eee, bugün neden buradayız ya da burada olmaktan neler bekliyoruz diye soruyla belki eee, başlayabiliriz.
  那么，嗯，我们今天为什么在这里，或者我们期望从在这里获得什么，也许我们可以从这个问题开始。

[00:58] Eee, bu soruya benim vermek istediğim yanıt esasında, eee, sizler gibi öğrenci olduğum yıllarda, eee, muhtemelen de 1.
  嗯，对于这个问题，我想要给出的回答实际上是，嗯，在我还是像你们一样的学生的时候，嗯，可能在第一年。

[01:07] Sınıf kitabını okurken orada bazen böyle ünlü matematikçilerden, fizikçilerden alıntılar yaparlar.
  在读班级书的时候，他们有时会引用一些著名的数学家和物理学家的名言。

[01:16] Orada eee ünlü matematikçi ve fizikçi Henry Poenkare'nin e bir sözü hala kulaklarımdan hiç çıkmaz.
  其中，著名数学家和物理学家亨利·庞加莱的一句话至今仍在我耳边回响。

[01:23] O da şöyle demiş.
  他说：

[01:29] Eee eee nasıl kulaklarımdan çıkmıyor ama sabah hemen hatırlayamadım.
  呃呃，它怎么还在我耳边回响，但我早上却没能立刻想起。

[01:35] Eğer doğa eee güzel olmasaydı bilmeye değmezdi ve eğer doğa bilmeye değmeseydi de hayat yaşamaya değmezdi diyor.
  他说，如果自然不美，就不值得去了解；如果自然不值得去了解，生命就也不值得去活。

[01:46] Çok.
  非常。

[01:47] Evet.
  是的。

[01:47] Aynı şekilde eee yine ünlü eee fizikçi Paul Dirak, doğanın temel yasalarını ve matematiksel bir güzellik ve sadelikle beraber anlamaya çalışmayı eee hep eee kendine bir eee hedef ya da amaç olarak ya da
  同样，另一位著名的物理学家保罗·狄拉克，一直将试图理解自然的规律以及与之相伴的数学上的美和简洁性，作为他自己的一个目标或宗旨，或者

[02:07] Böyle bir düşünce olarak eee sunar.
  它作为这样一种思想被呈现出来。

[02:11] Ve kendi eee buluşlarından birisi de esasında Einstein'ın eee özel görelilik teorisiyle o 1920'li yıllardan bahsediyoruz.
  而他的一项发明实际上是，我们正在谈论爱因斯坦的狭义相对论以及 20 世纪 20 年代。

[02:25] Özel eee görellik teorisiyle eee o yıllarda geliştirilmeye başlanan kuantum teorisini birleştirerek elektron eee relativistik ve kuantum davranışını beraber betimleyen bir denklem geliştirmesi.
  将狭义相对论与当时开始发展的量子理论相结合，开发了一个描述电子的相对论和量子行为的方程。

[02:39] Buna da dirak denklemi diyoruz biz.
  我们称之为狄拉克方程。

[02:41] Bu da esasında eee dirağın bu eee hem estetik, matematiksel estetik ve doğadaki bu güzelliği arayışında en zarif örneklerinden biri diyebiliriz belki.
  这实际上可以说是狄拉克在寻求这种美学、数学美学以及自然界之美方面最优雅的例子之一。

[02:54] Onu da ileri yıllarda eee sizler de öğrenmeye başlayacaksınız.
  在未来的几年里，你们也会开始学习它。

[02:59] Çalıştığınız konulara göre.
  根据你们研究的课题。

[03:02] Evet.
  是的。

[03:02] Peki o zaman hem Poenkare'den hem eee Dirak'tan eee esinlenecek olursak
  那么，如果我们从庞加莱和狄拉克那里获得灵感

[03:09] eee bilimsel süreç ya da gelişimler.
  嗯，科学过程或发展。

[03:12] sadece belki rasyonel bir eee silsile ya.
  也许只是一个理性的嗯，一系列。

[03:17] da süreçtenile beraber aynı zamanda.
  与过程一起，同时。

[03:21] insanlığın ve insanların belki doğadan.
  人类和人们也许从自然。

[03:24] bir güzellik ve estetik eee algılama,
  一种美和审美的嗯，感知，

[03:29] onu özümseme ve onu hayatlarına yansıtma.
  吸收它并将其反映到他们的生活中。

[03:32] eee tarzı olarak da düşünülebilir belki.
  嗯，也许可以被认为是这样一种方式。

[03:36] O zaman eee fizik yaparak temel bilim.
  那么嗯，通过做物理学，基础科学。

[03:40] bilimlerin belki eee başlangıç noktası.
  科学也许嗯，起点。

[03:43] fizik değil mi Newton'la beraber eee.
  不是物理学吗？和牛顿一起嗯。

[03:47] fizik öğrenerek öğrendiklerimizi.
  通过学习物理学我们学到的。

[03:49] birbirimize anlatarak hem doğayı.
  通过互相讲述，我们既理解自然。

[03:52] anlamaya hem de doğada bulduğumuz bu.
  也理解我们在自然中发现的这个。

[03:54] derin ahenk ve güzelliği birbirimizle.
  深刻的和谐与美，我们之间。

[03:58] paylaşmaya çalışıyoruz.
  我们试图分享。

[03:58] bence eee burada olmamızın en eee önemli sebeplerinden.
  我认为嗯，我们在这里的最嗯，重要的原因之一。

[04:05] eee bu şekilde olduğunu düşünüyorum.
  嗯，我认为是这样的。

[04:09] Eee evet eee fizik deyince akla değil mi?
  嗯，是的，嗯，说到物理，不是吗？

[04:13] Eee artık pek çok disiplin geliyor.
  嗯，现在很多学科都来了。

[04:19] Mesela artık eee temel parçacıklardan,
  例如，现在嗯，从基本粒子开始，

[04:22] farklardan başlayarak değil mi?
  从差异开始，不是吗？

[04:25] En küçük ölçekteki parçacıklar belki sicimler ileride.
  最小尺度上的粒子，也许是弦，在未来。

[04:28] Şu anda henüz gözlemleyemediğimiz eee belki eee düşünceler ama daha sonrasında neleri biliyoruz?
  现在我们还无法观察到的嗯，也许嗯，想法，但之后我们知道什么？

[04:36] Nano ölçekteki, mikro ölçekteki gelişmeler, eee buradan üretilen teknolojiler olsun hepsi değişik ölçeklerde fiziği, doğayı bizim kavramamızı sağlıyor.
  纳米尺度、微观尺度的发展，嗯，由此产生的技术等等，都在不同的尺度上帮助我们理解物理和自然。

[04:50] Buradan daha da büyük ölçeklere doğru gidiyoruz.
  我们从这里走向更大的尺度。

[04:53] Mesela eee kozmolojik ölçeklere gidiyoruz ve evrenin kendi ölçeğine doğru ilerliyoruz.
  例如，嗯，我们走向宇宙学尺度，并朝着宇宙自身的尺度前进。

[04:58] Ve bütün bu ölçeklerde eee fizik yasalarını bu eee bu ölçeklerde doğanın nasıl davrandığını temel prensipleri kullanarak, temel
  而在所有这些尺度上，嗯，物理定律，嗯，在这些尺度上，我们利用基本原理来理解自然的运作方式，基本

[05:10] prensipler geliştirerek eee anlamaya çalışıyoruz.
  我们通过发展原则来尝试理解。

[05:13] Fizik özünde eee böyle bir eee bilim türü.
  物理学本质上是这样一种科学。

[05:16] Eee ve bu hafta sonu eee pek çok konuşmacımız burada olacak.
  而这个周末，我们会有很多演讲者在这里。

[05:24] Hepsi fiziğin değişik konularında sizlere yaşanan gelişmeleri eee aktaracaklar.
  他们都将在物理学的不同主题上向您传达最新的发展。

[05:30] Kendi araştırma konularındaki deneyimlerini aktaracaklar.
  他们将分享他们在各自研究领域中的经验。

[05:34] Eee böyle toplantılar özellikle samimi böyle rahat formattaki toplantılarda herkes birbirinden de öğrenmeye, birbirleriyle konuşmaya, sorular sormaya fırsat bulurlar.
  在这样的会议中，尤其是在这种亲切、轻松的会议形式中，每个人都有机会互相学习、交流和提问。

[05:46] Fizik sadece bir kişinin tek başına bir odada yaptığı bir aktiviteden ziyade bütün öğrenmek isteyenlerin, öğrenenlerin birbirleriyle paylaşarak, keyif alarak ve de ilerleyerek yaptıkları bir aktivite olarak da düşünmek lazım.
  物理学不应仅仅被视为一个人在房间里独自进行的活动，而应被视为所有想学习的人、正在学习的人通过分享、享受和进步而共同进行的活动。

[06:06] Hepiniz tekrar hoş geldiniz.
  再次欢迎大家。

[06:08] Umarım çok güzel bir hafta sonu olur.
  希望这是一个非常美好的周末。

[06:08] Çok teşekkür
  非常感谢。

[06:10] ederim.
  我同意。

[06:18] E şimdi ilk konuşmacımız Profesör Doktor Hatice Duran Yıldız aramızda.
  现在我们的第一位发言者是哈提斯·杜兰·耶尔迪兹教授博士，她将在我们中间。

[06:28] hocamız eee yüksek enerji fiziği, parçacık hızlandırıcıları, süpergem teknolojileri ve radyofrekans sistemleri alanlarında eee çalışmalar yürütü ve hala daha sonra aktif bir şekilde Atlas deneyinde görev alıyor.
  我们的教授在高等物理学、粒子加速器、超导技术和射频系统领域开展了研究，并且至今仍在积极参与ATLAS实验。

[06:45] Eee ve şu anda Ankara Üniversitesi.
  嗯，现在是安卡拉大学。

[06:50] Sevgili gençler merhabalar.
  亲爱的年轻人们，你们好。

[06:53] Bir hafta sonu sabahı daha sizlerle birlikteyiz.
  又一个周末的早晨，我们又和大家在一起了。

[06:56] Aslında dün akşam da ODTÜ'deydim ben.
  事实上，我昨天晚上也在METU。

[06:59] Eee Cergin Soy salonunda eee 8 Mart Kadınlar Günü üzerine bir söyleşimiz vardı ve ilginç bir durum oldu.
  嗯，在Cergin Soy厅，我们有一个关于3月8日国际妇女节的讲座，发生了一件有趣的事情。

[07:08] Hani akşam burayı kapatıp sabah açan bir
  就是晚上关门，早上开门的那种

[07:10] Durumda. Eee SN'den de yeni geldim.
  我在这里。嗯，我刚从SN来。

[07:14] Yorgun bir hafta aslında.
  其实这是疲惫的一周。

[07:17] Eee bugün sizlere eee Sm'de neler yaptığımızdan biraz.
  嗯，今天我将向你们介绍一下我们在Sm中做了什么。

[07:21] Sm'le ilgili aslında birçok yerde S'le ilgili bilgiler bulabiliyorsunuz doğal olarak ama ben daha farklı bilgiler üzerine giderek eee SN'de grubumla beraber yaptığım eee çeşitli çalışmalarımızdan bahsedeceğim.
  实际上，你可以在很多地方找到与Sm相关的信息，关于S的信息，这是很自然的，但我将通过不同的信息来介绍我与我的团队在SN一起进行的各种研究。

[07:38] Eee, bu turnle ilgili çalışmalarımız Atlas deneği özelinde farklı farklı üç farklı çalışma durumuna sahibiz.
  嗯，与这个项目相关的研究，我们有三个不同的研究情况，专门针对Atlas实验。

[07:43] Yine SDE Atlas deneyi dışında eee, son bir yıl, tam bir yıl önce şubat ayında oradaki kuantum eee, inicisiyatifin kuantum çalışmalarının başlatıldığı bir oluşum oldu.
  同样，除了SDE Atlas实验之外，在过去一年里，也就是一年前的二月份，那里成立了一个量子倡议，启动了量子研究的组织。

[07:58] Eee, ve o gruba da girdik.
  嗯，我们也加入了那个小组。

[08:01] Sunumlar vererek sunumlarımızı değerlendirdikte.
  我们通过做演示并评估我们的演示。

[08:03] O gruptan kabul aldık.
  我们获得了那个小组的认可。

[08:05] eee aslında daha öncesinden başlayan eee kuantum
  嗯，实际上是更早开始的量子

[08:11] çalışmalarımız üzerine de ve son yıllarda bütün dünyada revaşlı olan eee kuantum çalışmalarında da neler yapıyoruz onların detaylarını anlatmaya çalışacağım.
  我将尝试解释我们正在进行的以及近年来在世界范围内流行的量子研究的细节。

[08:28] Eee sınav burada dursam daha iyi olacak belki.
  嗯，也许我最好在这里停下来。

[08:30] Evet. Eee ben Ankara Üniversitesi öğretim üyesiyim.
  是的。嗯，我是安卡拉大学的教员。

[08:32] Eee, fakat yıllar önce doktoramı ODTÜ fizik bölümünde yaptım.
  嗯，但多年前我在中东技术大学物理系获得了博士学位。

[08:39] Eee, Mehmet Zeyrek hocamla yaptım doktoramı ve o zaman CMS deneyindeydim.
  嗯，我和 Mehmet Zeyrek 教授一起完成了我的博士学位，那时我正在参加 CMS 实验。

[08:43] CMS kompak mi soloneğim söndeki genel amaçlı eee, dör tane deneyden ikisi bir tanesi.
  CMS 是紧凑型 μ 子探测器中的通用探测器之一，共有四个实验。

[08:50] İkisi genel amaçlı. Atlas ve CMS genel amaçlı.
  其中两个是通用探测器。Atlas 和 CMS 是通用探测器。

[08:53] eee ALIS ve NLC deneyleri de daha spesifik konulara, iyonlara bakıyor ve B fiziği, eee, Bark'ın eee, araştırılması üzerine analizlere bakıyor.
  嗯，ALIS 和 NLC 实验也关注更具体的主题，如离子，以及 B 物理，嗯，关注对 Bark 的研究的分析。

[09:05] O yıllarda CMS'te çalışırken Haks'in eee, WW füjum eee ve glo füumla
  在那几年里，我在 CMS 工作时，Haks 的嗯，WW 喷射嗯，以及喷射流

[09:14] elde edilmesi ve o elde edildiğinin yine W parçacıklarına bozulması üzerine doktora tezimi yapmıştım, çalışmalarımı yapmıştım.
  它被获得，并且在它被获得后又衰变成 W 粒子，我为此写了我的博士论文，我做了我的研究。

[09:25] Tabii ki ondan yaklaşık bir 10 yıl sonra HX keşfedildi.
  当然，大约 10 年后，HX 被发现了。

[09:28] Ben modelleme çalışmaları üzerine HX'i bulmaya çalıştım ve çok güzel deneyimler elde ettim.
  我试图通过建模研究来寻找 HX，并获得了非常好的经验。

[09:33] Sonuçta hala 2002 yılında aldığım doktoramın sonuç kısmında şu yazar.
  最终，在我 2002 年获得的博士学位的结论部分仍然写着。

[09:38] Eee muhakkak yakın gelecekte hiç bulunacağına bu sonuçlar doğrultusuna eminim diye sonucu doktora tezime sonlandırmış bulunuyorum.
  嗯，我确信在不久的将来，根据这些结果，它肯定会被发现，我以此结束了我的博士论文。

[09:47] Aslında ondan sonra birçok farklı konuda çalıştım ve o konularla ilgili bunlar bulunur bulunmaz noktasında o kadar içselleştiremedim ama HKS'in bulunacağını birçok gösterge ortaya koyuyordu.
  事实上，在那之后我研究了许多不同的课题，并且我并没有那么内化关于这些课题是否会被发现的问题，但许多迹象表明 HKS 将会被发现。

[10:00] Birçok çalışma sonuç veriyordu.
  许多研究都给出了结果。

[10:05] Şimdi dediğim gibi az önce içerik olarak çalışma alanlarımdan bahsedeceğim.
  现在，正如我刚才所说，我将从内容上谈谈我的研究领域。

[10:09] Birçok e fiziks dışında da çeşitli çalışma alanlarına sahibim.
  除了物理学之外，我还有许多不同的研究领域。

[10:12] E, SERM'den
  嗯，来自 SERM

[10:16] Sonra standart model ve analiz çalışmalarımızdan bahsedeceğim mümkün olduğunca.
  然后我将尽可能地谈论我们的标准模型和分析研究。

[10:20] Eee, Sdek odası çalışmalarımız, kuantum çalışmaları ve grubumuzun kuantum çalışmaları üzerine eee, anlatmaya çalışacağım.
  呃，我将尝试解释我们的Sdek室研究、量子研究以及我们小组的量子研究。

[10:31] Şimdi Ankara Üniversitesi'nden yıllar önce 93 yılında birincilikle mezun oldum.
  现在，我于多年前，即93年，以第一名的成绩毕业于安卡拉大学。

[10:37] Onun devamında Toledo Üniversitesi'nde eee, o zamanlarda yine parçacık fiziyle çalıştım.
  之后，我在托莱多大学，当时我仍然从事粒子物理学研究。

[10:47] E 97 yılında işbirliğinde bahsettik. Doktoram aldım.
  E 97年，我们谈到了合作。我获得了博士学位。

[10:50] Dumlupan Üniversitesi'nde birlikte çalıştım.
  我在Dumlupan大学一起工作过。

[10:53] Milli Eğitim Bakanlığıa, Tarih Terbiye Kurulua, eee, programların ilköğretim, ortaöğretim eee ve lise yıllarının bütün programlarını hazırlama üzerine yaklaşık hem üniversitedeydim hem eee, fark orada görevlerde bulundum ve eee, özellikle lise son sınıfın fizik programının eee,
  在教育部、历史教育委员会，呃，关于小学、中学和高中所有课程的准备工作，我大约在大学期间，并且，呃，在那里担任过不同的职务，并且，呃，特别是高中最后一年物理课程的，呃，

[11:16] yapılışını bizzat çok uğraşmışım vardır.
  我亲自为它的制作付出了很多努力。

[11:19] eee işte eee yeni genç çocuklar
  嗯，就是，嗯，新的年轻孩子们

[11:22] üniversite yıllarından önce eee birçok
  在大学之前，嗯，很多

[11:25] yeni ve güncel konuya eğilimler
  新的和当前的主题趋势

[11:28] duysunlar diye eee bunu gerçekten
  让他们听到，嗯，我真的很

[11:31] önemsiyorum.
  重视这一点。

[11:33] Daha sonraki yıllarda SER CMS deneyi ve
  在随后的几年里，SER CMS实验和

[11:36] yine öncesinde Atlas deneği çok eksisi
  在此之前，Atlas实验有很多缺点

[11:39] projesi.
  项目。

[11:41] Eee, yakın gelecekte Atlas Deneği ve S N
  嗯，在不久的将来，Atlas实验和S N

[11:44] L eee, 19 2040'larda
  L嗯，在19年，2040年左右

[11:49] kapanma durumuna doğru gidecek.
  将走向关闭状态。

[11:52] Tabii
  当然

[11:52] değişik kararlar alınabilir bu süreçte
  在这个过程中可以做出不同的决定

[11:54] ama, eee, bu yazım Temmuz ayında bir
  但是，嗯，这个夏天，七月，将有一个

[11:58] uzun bir şutdownla girecek.
  长时间的停机。

[12:01] 4 yıl eee
  4年嗯

[12:01] içerisinde dedektörler yenilenecek.
  在此期间，探测器将更新。

[12:05] Eee
  嗯

[12:05] sonrasında bir 2028'de bitecek şatal
  之后，在2028年将有一个停机

[12:09] yeniden data alınmaya başlanacak.
  将重新开始获取数据。

[12:11] 2028-2040 arası 12-13 yıl aralığında
  在2028-2040年之间，12-13年的时间跨度内

[12:15] yeniden çalışma oldu.
  又进行了工作。

[12:15] 2040'tan sonra da
  2040年之后

[12:18] Daha çok FCC future circular collider eğilim verilerek SN'deki çalışmalar devam ediyor olacak.
  更多地倾向于FCC未来环形对撞机，SN的研究将继续进行。

[12:27] Eee, FSI'de şu anda FSI'nin dört farklı dedektörü üzerine iyileştirmeler, çalışmalar, yeni öngörüler yapılıyor ve ilginç düşünceler var.
  呃，目前在FSI，正在对FSI的四个不同探测器进行改进、研究和新的预测，并且有一些有趣的设想。

[12:35] Cenevre'de mesela Leman Gölü var ve Laman Gölünnün hızlandırıcıyı altından geçirerek eee, dairesel bir circler e yol elde edelim şeklinde durumları var.
  例如在日内瓦有莱蒙湖，他们设想将加速器置于莱蒙湖下方，以获得一个圆形的环形路径。

[12:48] Eee biraz önce bahsettiğim gibi DRD5 kuantum oluşumuna dedektör research and development şeklinde ve 5 ne demek oluyor birazdan açıklayacağım.
  呃，正如我刚才提到的，DRD5是关于量子形成，探测器研发，我稍后会解释5是什么意思。

[12:59] Günümüzde de hızlandırıcı Enstitüsünde anabilim dalı başkanı olarak çalışmalarımı yürütüyorum.
  如今，我还在加速器研究所担任主要科学部门的负责人，并开展我的研究。

[13:08] Talukker kurulunda neler yaptım? bilim uygulamaları dersleri hiç eee ortalıkta öyle bir ders düşüncesi yokken çocuklara eee araştırmacı ruhların tetiklemesi
  我在Talukker委员会做了什么？在没有任何关于应用科学课程的想法时，激发孩子们的研究精神。

[13:20] için teşekkür ederim.
  感谢您。

[13:24] Eee o dersleri üzerinde uzun zamanlar düşünerek bilim uygulamaları derslerini müfredata kazandırdım.
  嗯，我花了很长时间思考这些课程，并将科学应用课程纳入了课程。

[13:32] Çevre ve bilim çevre hassasiyetinin kazandırılmasını kazandırdım.
  我培养了环境和科学环境的敏感性。

[13:37] zeka oyunları programını koydum içeriye.
  我将智力游戏计划纳入其中。

[13:41] Eee o zamanlarda biraz eee göşeyim ya da söylediğim yapılma durumundaydı.
  嗯，那时我有点……或者说我说的话有点难以实现。

[13:45] Eee daha sonra bilimler tarihi dersini geçmişte hangi bölgelerde Avrupa'da, Ortadoğu'da farklı bölgelerde bilimin en ileri olduğu noktalar var.
  嗯，之后，我讲了科学史这门课，过去在欧洲、中东等不同地区，科学曾达到顶峰。

[13:57] Oralardaki tarihsel yapıları öğrensin istedim.
  我想让他们了解那里的历史结构。

[14:00] eee çocuklarımız, gençlerimiz ve o süreçte eee astronomi, çevre ve bilim, fen bilgis derslerinin hem program hem de kitap kontrolü noktalarında da çalışmalar yürüttüm.
  嗯，我的孩子们，我的年轻人，在那段时间里，我在天文学、环境与科学、科学知识课程的课程和书籍审查方面也开展了工作。

[14:11] Şimdi bu sayfayla biraz söyledim aslında.
  现在，我其实已经通过这个页面说了一些。

[14:15] Eee, Atlas deneğinde fenomenoloji analiz çalışmaları, kontrol odası.
  嗯，在阿特拉斯实验中，现象学分析研究，控制室。

[14:19] söylemediğim
  我没说

[14:22] Kısım 2011 yılında Ankara Üniversitesi'nde Hızlandırıcı Teknolojiler Enstitüsü kuruldu ve bu enstitüde eee liner bir hızlandırıcı üzerine projeler verildi.
  第二部分，加速器技术研究所于2011年在安卡拉大学成立，在该研究所进行了关于线性加速器的项目。

[14:35] Türk hızlandırıcı, Turkish Excelerator Complex olarak başlayıp Türk hızlandırıcı merkezi.
  土耳其加速器，最初名为Turkish Excelerator Complex，是土耳其加速器中心。

[14:40] Eee, daha sonraki yıllarda eee, OTTÜ'deki Gün eee MEMS gibi eee ayrılarak 6550 dediğimiz bir kanunla farklı bir yapıyla ve Tarla isminde şu an o proje devam ediyor.
  嗯，在随后的几年里，嗯，与METU的Gün MEMS等分离，根据我们称之为6550的法律，以不同的结构和Tarla的名称，该项目目前仍在继续。

[14:56] Fakat bizim enstitümüz Hızlandırıcı Teknolojileri Enstitüsü eee farklı programlarıyla doktora, yüksek lisans, Türkçe, İngilizce programlarıyla eğitimimize devam ediyoruz.
  但是，我们的研究所，加速器技术研究所，通过其不同的博士、硕士、土耳其语和英语课程继续我们的教育。

[15:08] Enstitü kurulduktan sonra eee oraya ilk eee kabul edilen öğretim üyesi olarak hızlandırıcı sistemler üzerine uzun süre çalışmam oldu, yayınlarımız oldu öğrencilerimle eee süper iletken yapılar.
  研究所成立后，嗯，作为第一批被录取的教职员工，我在加速器系统方面进行了长时间的研究，并与我的学生们一起发表了关于超导结构的论文。

[15:24] eee kaviteler, aref alanlar, lazer üretim sistemleri eee lazerin elde edilmesinden eee yol boyunca stimulation sistemleri, magnetik süper magnetik Optik kalite gibi çalışmalarımız ve yayınlarımız oldu.
  嗯，空腔，射频场，激光生产系统，嗯，从激光的获得，嗯，沿途的激励系统，磁性超磁性光学质量等方面的研究和出版物。

[15:43] Şimdi eee bir sıralama şeyinde 2024 yılındaki bir sıralama eee Türkiye'mizdeki yayın sayısı Web of Science'a giren yayın sayısı olarak en yüksek eee yayınlar sahibim.
  现在，嗯，在2024年的一个排名中，嗯，我国在Web of Science上的出版物数量，作为进入Web of Science的出版物数量，我拥有最多的出版物。

[15:56] Fakat bu şey diye de bakılabiliyor bazen kolaborasyon yayınları çok fazla diye de ve o kolaborasyona, ülkemizden katılan son kolaborasyon yaklaşık 300400 arası öğrenci, akademisyen, teknik, e, mühendis çapında 350 civarında kişiyiz Türkiye'den.
  但是，有时也可以从合作出版物太多的角度来看，并且对于该合作，我们国家参与的最后一次合作，大约有300-400名学生、学者、技术人员、嗯，工程师，我们来自土耳其的大约有350人。

[16:17] Onların içerisinde de baş sırada yer alma durumundayım.
  在他们之中，我处于领先地位。

[16:20] Şimdi sor nedir?
  现在，问题是什么？

[16:24] eee
  嗯

[16:26] Consul of European Research Nüklear'ın
  欧洲核研究委员会的

[16:30] Fransızca bir kelime olarak baş
  最初是法语单词的开头

[16:32] harflerinden oluşma aslında çekirdek
  由字母组成，实际上是核

[16:34] araştırmaları için başlayan ama
  开始是为了研究，但是

[16:36] günümüzde biraz evrilip tamamen yüksek
  如今已经演变成完全高

[16:39] enerji çekirdek ve nükleer çalışmaları
  能量核和核研究

[16:42] da var. İzde gibi deneyler.
  也有。像IZDE这样的实验。

[16:46] 2000 eee 1954 yılında yaklaşık 20 kadar ülke eee
  2000 嗯 1954年，大约有20个国家嗯

[16:50] aslında eee önce bir araya geliyor bilim
  实际上嗯 首先科学家们聚集在一起

[16:53] insanları ve eee beraber çalışmanın
  人们，嗯，一起工作的

[16:56] güzelliği bizim ülkede her ne kadar
  美好，虽然在我们国家

[16:58] yapılamasa da çok zevkli, çok güzel daha
  做不到，但非常有趣，非常美好，更多

[17:02] çok fikirlerin eee ortaya atılıp
  嗯想法被提出

[17:05] tartışıldığı bir ortam vardı Avrupa'da o
  在欧洲有一个讨论的环境，在那个

[17:08] yıllarda ve eee karar alıyorlar ki biz
  年代，嗯，他们决定我们

[17:10] bir oluşum yapalım eee ve bir topluluk
  做一个组织嗯，并建立一个社区

[17:14] oluşturalım.
  建立起来。

[17:16] İşte ismine SN diye eee kabul ediliyor.
  就这样，它被接受为SN。

[17:19] Daha sonra yıllar içerisinde birçok
  之后，多年来，许多

[17:21] başka ülkede katılıyor. Eee fakat
  其他国家也加入了。嗯，但是

[17:24] günümüzde büyük ülkeler mesela eee
  如今，大国，例如嗯

[17:27] Amerika, Rusya gibi ülkeler eee katkıyı büyük oranda veriyorlar ama katılım esas katılımcı olmadan veriyorlar.
  美国、俄罗斯等国家 eee 贡献了很大一部分，但参与是以非参与者的方式进行的。

[17:36] Türkiye'de 2014 yılından başlamak üzere asoşet üye şeklinde asoşet üyenin getirdikleri neler?
  在土耳其，从 2014 年开始，作为附属会员，附属会员带来了什么？

[17:43] Getirileri tabii birçoğunu burada sayamayacağım ama siz gençleri ilgilendiren tarafları mesela trainership oluyor.
  收益方面，我当然不能一一列举，但对你们年轻人来说，例如有培训师项目。

[17:52] Oradaki stajlar oluyor, internship'ler oluyor.
  那里有实习项目，有 intern 项目。

[17:54] Eee yazı okulları oluyor.
  eee 有暑期学校。

[17:57] Mühendislik olarak işe alınan kişiler oluyor.
  有被录用为工程师的人。

[17:59] Bunların hepsine katılım sağlanabiliyor.
  所有这些都可以参与。

[18:02] Orada önemli yazar eee esas üyeler ve asoşeye üyeler kabul edilecektir de ilk maddede eee hem eğitimler için eee teknik öğrenciler oluyor liseden başlamak üzere.
  在那里，重要的作者 eee 正式会员和附属会员将被接受，在第一条中，eee 既有培训，也有技术学生，从高中开始。

[18:18] Gerçekten bunu sizlere çok salık veririm, öneririm.
  我真的非常推荐你们这样做。

[18:20] E hatta eee Türkiye o konuda çok iyi.
  甚至 eee 土耳其在这方面做得很好。

[18:23] Eee dünyadaki bütün ilkeleri geride bırakan bir başvuru sürecine
  eee 一个超越了世界上所有原则的申请流程

[18:28] Sahip. Ama eee ve oradan görüyorum bir ara gidip konuştuğum olmuştu.
  拥有。但是，嗯，我从那里看到，我曾经去过并与之交谈过。

[18:35] Anadolu şehirleri çok daha fazla ve esas Ankara'dan, İstanbul'dan daha az başvuruların olduğunu görüyorum.
  我看到安纳托利亚的城市要多得多，而且申请的数量实际上比安卡拉和伊斯坦布尔少。

[18:41] İlginç bir durum. eee ve oralara başvurursanız mesela e üniversitenin lise öğrencileri artı üniversite 1 2 3 4 yüksek lisansta da devam eden başvuru her türlü eğitim söz konusu.
  这是一个有趣的情况。嗯，如果你申请那里，例如，大学的，高中生，加上大学一年级、二年级、三年级、四年级，以及继续攻读硕士学位的申请，所有类型的教育都是可能的。

[18:55] Eee bundan bahsetmiştim.
  嗯，我曾提到过这个。

[18:58] Hemen geçeceğim.
  我马上就过去了。

[19:00] Motiv fizik bölümünde yaptım ve yerin altında 100 metre altında e sistemin kurulu olduğunu buradan görebiliyoruz.
  我在物理系完成了动机，我们可以从这里看到系统安装在地下100米处。

[19:08] şuradaki görselden.
  从这里的视觉效果。

[19:13] Eee sonra S'ün kazandırdığı Nobel ödülleri birçok çalışmaya eee imza atmış olunma durumları var.
  嗯，然后是S获得的诺贝尔奖，以及许多作品的署名情况。

[19:19] Fakat tabii ki buluşlar var.
  但当然也有发明。

[19:22] Eee özel çalışmalar var.
  嗯，有专门的研究。

[19:25] Değerlendirilemeyen patentler var.
  有未被评估的专利。

[19:28] Burada eee az
  这里嗯，少

[19:30] Görünebilir.
  可以看见。

[19:30] Sörnün kazandığı ödüller.
  Sörn获得的奖项。

[19:33] Sörmün kurulan hızlandırıcı çarpışmaları.
  Sörm建立的加速器碰撞。

[19:35] İlk başta lineer bir hızlandırıcı.
  起初是一个线性加速器。

[19:38] Protonun lineer bir şekilde hidrojenden.
  质子以线性方式从氢中。

[19:41] Elektronun soyularak proton elde edilip.
  剥离电子得到质子。

[19:43] Bir hızlandırma onu ilk bir dairesel.
  一个加速使其成为第一个圆形。

[19:46] Proton istik nötron dediğimiz küçük.
  质子指向我们称之为中子的微小粒子。

[19:49] Olana konularak eee daha sonra büyük.
  放入其中，然后放入大的。

[19:56] Şu küçük olana konularak daha sonra şu.
  放入这个小的，然后放入这个。

[19:58] Büyüye gönderilip daha sonra da.
  发送到大的，然后。

[20:01] Çevredeki büyüye kademe kademe.
  逐步增加周围大的。

[20:03] Enerjisini yükseltilip ve iki taraftan.
  提高其能量，并从两边。

[20:06] Dörderli.
  四个一组。

[20:08] 7 demet halinde 7 bu taraftan 7 bu.
  7束，7束从这一边，7束从这一边。

[20:11] Taraftan ve her biri bir tev enerji.
  另一边，每个都携带一定的能量。

[20:14] Taşıyacak şekilde karşılıklı buluşma.
  以相互碰撞的方式。

[20:16] Durumuna sahip.
  处于这种情况。

[20:16] Ama günümüzde eee 2000.
  但如今，自2000年以来。

[20:20] Pandemiden sonra 2020'den beri tam 7.
  自2020年疫情以来，尚未达到7束。

[20:23] Demekler ulaşamamış durumda.
  束的水平。

[20:27] 13.6.
  13.6。

[20:27] 13.678.
  13.678。

[20:29] 9 durumuna ancak ulaşabilmiş durumdalar.
  他们只能达到9的水平。

[20:34] Buradan da e 4 bahsetmiştim. Dört büyük

[20:37] LHC deneği. Şimdi Atlas Deneği özelinde

[20:40] 40 tane ülke ve yaklaşık 180 üniversite

[20:43] yaklaşık yine biraz da artmıştır. Son

[20:46] zamanlarda 5500 akademisyenin eee aktif

[20:50] üyesi olduğu bir deney bu. E deneye

[20:53] giriş nasıl oluyor? deneye girişler. E

[20:56] Türkiye'de eee biz Atlas deneyi olarak

[21:00] çatı bir oluşuma sahibiz ve İstanbul'da

[21:03] İstiny Üniversitesi'nde bir hocamız tek

[21:06] bir proje halinde yürütüyoruz.

[21:07] İçerisinde 34 tane farklı üniversiteden

[21:11] hocalarımız mevcut ve o hocalar ve

[21:13] öğrencileri direkt projeye

[21:15] girebiliyorlar ve S'e gidip çalışmalar

[21:17] yapabiliyorlar.

[21:20] Bu 2008 yılında demeyin ilk başladığı

[21:23] yıllarda e yapılan bir eee alınan bir

[21:27] görüntü. 2008'den bu yana pandemi

[21:30] dışında veri alımı devam edilmiş

[21:32] durumda.

[21:34] Şimdi şu e

[21:37] görüntüyü geçen hafta eee şu görüntüyü

[21:41] eee Şubat kaç şubat 27 Şubat'ta yeni

[21:45] çektiğim kontrol odasında çektiğim bir

[21:47] görüntü benim ve gece eee nöbetim vardı

[21:50] orada gece ilk çarpışması. 2026'nın ilk

[21:54] çarpışması. Ben nöbeti tutarken demetler

[21:58] çarpıştı ve onu oradan çekerek getirdim.

[22:01] Şurada da Türkiye'den grupların,

[22:04] çalışanların, dedektörün yanında

[22:05] büyüklüğünü görebilirsiniz.

[22:08] Nasıl eee oranını, vizyonu. Şimdi

[22:11] kontrol odasında neler yapıyoruz? Burada

[22:14] gördüğünüz tüm dedektör katmanlarının

[22:17] sorunsuz anlık her birinin çalışması

[22:19] gerekiyor. Şu kısımların bedek, bunlar

[22:23] yüzlerce, binlerce alt dallara,

[22:26] branşlara ait. Eee, tri şeklinde

[22:28] düşünebilirsiniz. ve her birinin alt

[22:31] dallarının her anlık kontrol edilmesi

[22:33] ihtiyaçların anında eee çözümlenmesi

[22:37] gerekiyor. Eee mesela hafta sonu birtım

[22:40] RF chpler olabiliyor, power cutlar

[22:42] olabiliyor, çeşitli problemler

[22:45] olabiliyor ve gerçekten anlaşma

[22:47] yaptıkları mühendisler o an gece

[22:49] gündüzlemeden çalışmayı sağpını

[22:52] tekrar başlatıyorlar. Yine veri alımı

[22:55] CMS'le birlikte orantılı şekilde

[22:58] luminositilerin luminositi dediğimiz

[23:00] birim zamanda birim yüzeyden kesitten

[23:03] geçen parçacık sayımız aynı luminositeye

[23:05] sahip verileri her ikisi de hem sinemez

[23:08] hem atmaz toplamak durumundalar.

[23:11] Şimdi burada ben orada birçok eğitimden

[23:14] geçerek shift liderliği görevini

[23:16] yürütüyorum. Gittiğim zamanlarda kontrol

[23:19] odasında atlasın. Bunun için eee çeşitli

[23:23] eee bilgisel eğitimler eee şey canlı

[23:26] eğitimler ve sınavlar ortaya

[23:29] konulabiliyor. O sınavları geçtikten

[23:31] sonra ve hatta bunu eee her yıl

[23:33] tekrarlamak üzere eee burada kontrol

[23:36] odası liderliği görevini yürütüyorum.

[23:39] Şimdi bu Atlas başkanının çeşitli

[23:42] sunumlarda gösterdiği e bir grafik

[23:45] olduğunu sonradan gördüm ben ve Ankara

[23:48] Üniversitesi'en kontrol Odasıa çalışan

[23:50] tek kişiyim o yıllarda ve eee o kadar

[23:54] güzel ve fazla o görevlerde yer aldım ki

[23:57] eee ilk başta görüyor olabilirsiniz

[24:00] Ankara Üniversitesi'nin katkısını.

[24:04] Şimdi neler çalışıyoruz? analiz

[24:06] çalışmalarına biraz detaylı fiziğe

[24:08] geçmek istiyorum. Standart model

[24:10] bildiğimiz gibi günümüzde temel

[24:12] parçacıkların eee en temel modeli olarak

[24:16] kabul ediliyor. Fakat tam bir model mi?

[24:18] Değil. Birçok eksiklik ve birçok cevap

[24:21] veremediği sorular eee söz konusu. Bu

[24:24] sorulara kısmen bakacak olursak aslında

[24:27] tamamını yazmadım buraya işte eee

[24:30] karanlık madde üzerine çok yorum

[24:33] yapamıyor standart model.

[24:35] Evrende neden madde fazla, antimadde

[24:38] fazla değil. Eee, simetrik yok,

[24:41] simetrilik yok. onda cevap veremiyor.

[24:44] Eee ve kuarkların eee ifade edildiği eee

[24:49] CKM matrisiyle Neptonların ifade

[24:51] edildiği PMNS matrislerindeki

[24:55] eee davranışlar farklı birbirinden.

[24:57] Mesela CKV matriksinde eee kütleler

[25:01] arası bağlar, miksingler ve kütleler

[25:03] birbirinden farklı leptonlarda neden

[25:06] daha farklı bir sistemler ortaya

[25:08] konuyor? Ebrenin genişlemesi neden

[25:11] hızlanıyor? gravitasyondla,

[25:12] arabozomlarla, kuvet taşıyıcılarla

[25:15] farklı kütlere sahipti. Ben hepsini

[25:18] almadım dediğim gibi.

[25:20] Şimdi Atlas delinde yaptığımız analiz

[25:22] çalışmaları

[25:24] H Z diye bir çalışma analizimiz var.

[25:27] Burada A parçacını biz bulmaya

[25:30] çalışıyoruz. A dediğimiz psodoscalar

[25:33] light eee light psodosar particle diye

[25:36] geçiyor ve eee H'in standart modelin

[25:41] cevap veremediği eee noktalardaki bu da

[25:44] eee soda skalalar particle biz öneri

[25:48] olarak getiriyoruz ve standart modeli H

[25:51] bulunurken süpersimetri iptal

[25:53] edildiğinden dolayı ya da büyük ölçüde e

[25:57] artık olmaması gerektiği düşünüldüğünden

[25:59] dolayı standart modeli extend ederek,

[26:02] genişleterek birtım sorulara cevap

[26:04] olacağını düşünüyoruz. Şimdi bu H Z

[26:08] analizinde eee machine learning ve

[26:11] machine learning'in boosted decision 3

[26:14] kısmını ve Ste kullanılan multiation'ın

[26:18] analiz kısmını, TNBA'yi kullanarak eee

[26:21] bu çalışmayı yapıyoruz biz. e BDT

[26:24] hassasiyetini artırarak e ve Z

[26:27] parçacığının Z bozonu lepton leptona e

[26:31] sodaser parçacığı da foton fotona

[26:33] bozarak eee sonuçlara bakıyoruz. Bunun

[26:36] kinematik anglor ve eee foton ayrımı eee

[26:40] noktalarına, pt'lerine işte uzayda

[26:44] parçacığı gözlemleme gibi deltar

[26:46] fonksiyonlarına eta vefay uzayında bu

[26:48] konulara eee çok şu an soyut gelebilir.

[26:51] Düzey bilmiyorum. fizik öğrencisi hangi

[26:54] sınıflar olduğunuzu ilginizi çektiği

[26:57] noktalarda ulaşabilirsiniz. Eillerle her

[27:00] noktada eee çalışma olsun, sorularınız

[27:03] olsun cevap vermeye eee hazırım. Şimdi

[27:07] bu

[27:08] e machine learning bu konuyu çalışırken

[27:11] e bir de bu konuyu çalıştık ve cennex

[27:15] tabanıyla da bunun doğru mu yaptık

[27:18] onları çek etme noktalarına, kontrol

[27:20] etme noktalarında çalışmalarımızı

[27:22] ilerlettik. Eee ve yine bu çalışma

[27:26] esnasında fold 012yi

[27:30] baz alarak eee ve parçacık tril sayısını

[27:34] 800'lerde learning ratei 0.02 02

[27:36] değerlerini de alarak eee gerekli analiz

[27:40] için ortaya koyduğumuz eee görmeli

[27:44] istediğimiz değerlerin üzerine onları

[27:46] etki ettirerek adım adım ilerledik ve

[27:48] göreceğiniz üzere eee yaklaşık eee ilk

[27:53] eee 78 tanesinden sonra herhangi bir

[27:56] katkı gelmeme durumunda. Bu da eee bizim

[28:00] işte o kısma kadar çok iyi bir

[28:02] background ve sinyal ayrımı yaptığımızı

[28:05] o spliti çok iyi ortaya koyduğumuzun

[28:08] göstergesi olarak elde ettik. Bir de out

[28:11] dediğimiz ara under curve'y de eee elde

[28:15] ettiğimiz noktalar arasında. Burada

[28:17] detayları fazla yazmadım çünkü birçok

[28:20] açıklayacağımız eee açıklayacağım konu

[28:23] vardı. Özetlen edeceğim. Diğer bir

[28:26] analiz konum yine benim başkanlığımda ve

[28:28] öğrencilerimle yürüttüğümüz vektör like

[28:31] leptonlar dediğimiz yine standart

[28:33] modelin cevap veremediği eee sorulardan

[28:37] messes and mixing kısmına katkı veren

[28:40] bir çalışmamız daha var. E onun üzerine

[28:43] de vektör light leptonları eee

[28:48] X parçacı X ve Z'de bozundurmak üzere

[28:52] şurada gördüğümüz

[28:55] a neyse son satırda gördüğümüz X ve Z

[28:59] parçacı ve nötrin olarak bozundurmak

[29:01] üzere X'i de BB ve Zintonik bozulumla

[29:05] elde etme çalışmalarını yapmış

[29:07] durumdayız. Burada daha önceki

[29:10] çalışmalarda

[29:11] SN'de hem Atlas hem CMS deneyinde dikkat

[29:14] ederseniz ki şurada eee dikey rate

[29:18] verirken ilk birinci denklemde alttaki

[29:21] tabloda en başta 0 ve en sonda 0 alarak

[29:24] yapmışlar. Bu ne demek? işlemler

[29:27] karmaşık oluyor ki bütün kütleleri

[29:30] nötral ve charged olan vektör like

[29:33] lepton olan bütün kütleleri kütlesini

[29:35] birbirine eşit almışlar ki bu

[29:38] yapılmaması gereken bir çalış durumdu.

[29:40] alınmaması gereken bir de eee sağ elli

[29:44] nötrinonun olmadığını baz alarak şu

[29:46] alttaki kısmı sıfır almışlar ve biz

[29:49] çalışmalarımızda eee Türkiye'deki

[29:51] grubumuz olarak bunların sıfır

[29:54] alınmaması gerektiğini, bunlardan da

[29:56] büyük katkılar geldiğini ve hatta o

[29:58] katkıların eee şurada gördüğünüz gibi

[30:02] yaklaşık en alt satırda dört kat

[30:04] faktörle farklılık yaratacak şekilde

[30:07] sonuç olduğunu eee tesir kesit hesapları

[30:10] larımızdan ortaya koyduk. Orada

[30:12] verdiğimiz sunumlarda çeşitli gruplara

[30:15] bunlar güzel kabul gördü ve devamlılık

[30:18] çalışmasını önümüzdeki süreçte

[30:20] yapacağız. İlgilenen öğrencilerimize eee

[30:23] duyurulur. Bunların çalışmaları için

[30:25] neler isteniyor? eee,

[30:29] MEDgraf, Root, ee TNBA, BBT

[30:32] çalışmalarını hem öğreterek hem

[30:35] açıklayarak hem de sizlerden bir şeyler

[30:38] bekleyerek çalışmaları yapıyor

[30:40] olabileceğiz.

[30:41] Şimdi Atlas nezinde bir diğer

[30:43] çalışmamızda eee

[30:46] dedektöre katkı şeklinde RPC dediğimiz

[30:50] resistive plate chamber dediğimiz şu öne

[30:53] gidersem dedektörün hangi kısmında

[30:55] olduğunu şunun eee

[31:00] lazer göst pardon. Şimdi şu dedektörün

[31:05] şu tepe kısmında en son noktadaki

[31:09] yerleri eee Türkiye'deki eee birtım

[31:13] hocalarımız benim ve eee kendilerinin

[31:16] beraberliğinde Burak Bilki hocamız eee

[31:19] birkaç öğrencimiz var. ve resistive

[31:21] plate chamberın küçük ölçekte buradaki

[31:25] atlas takılan yaklaşık 1.1 m2 cmlik

[31:29] ölçülerde Türkiye'de ise 48 cmlik

[31:32] durumlarda onu eee oluşturabiliyoruz

[31:35] laboratuvarda ve bunun için de birkaç

[31:37] öğrencimizi mezun ettik RPC'si yaparak

[31:40] rezisive pl yaparak bunun için çeşitli

[31:43] gazların eee verimleri testleri eee

[31:47] Fermilatta götürülerek yapıldı.

[31:51] eee sadece eee fre gazı kullanımı söz

[31:56] konusu burada ileriki yıllarda bunun eee

[31:59] değişik environment frenli olan gazlarla

[32:03] değiştirilerek ortaya konulması

[32:05] gerekiyor. Eee SP gazları nezdinde eee

[32:09] birkaç öğrencimiz çalışmayı bitirdi.

[32:11] Daha sonra Türkiye'de bunu bitirdiler.

[32:14] Atlas başvurduk. Oradaki RPC'de

[32:17] problemler olduğunda ve kontrol odasında

[32:19] çalışırken onları gözlemleme imkanım

[32:21] olmuştu benim. Eee, yöneticileriyle

[32:24] konuşarak Türkiye'deki çocukların gidip

[32:27] oradaki RPC'ye çeşitli öneriler getirip

[32:30] oradakini upgrade etme durumları söz

[32:32] konusu oldu. Son iki yıldır o

[32:35] çalışmaları yürüterek eee, oradaki RPC

[32:38] parçasındaki miyon sistemi en dış

[32:41] kısmındaki miyon sistemi oluyor. E,

[32:43] mikrome var. eee STG birçok 6 tane

[32:47] parçadan oluşan RPC'yi bizim bu taraf

[32:50] grubumuzun yaptı. Hiçbir sorun çıkmadan

[32:53] ilerletiyor durumundayız. Şimdi eee bu

[32:56] da hangi üniversitelerin S çalışmalarına

[32:59] katıldığı üzerine bir grafik.

[33:03] Şimdi kuantum çalışmalarıma eee geçmek

[33:06] istiyorum. Çalışmalarımıza,

[33:07] katkılarımıza eee ne kadar süremiz var?

[33:10] Var mı yap

[33:12] >> hocam? 23 dakika.

[33:14] >> Tamam. Güzel, güzel.

[33:17] Eee, şimdi, eee, 2020 yılında Eka

[33:21] dediğimiz bir oluşum var. Eva, e,

[33:25] European Community of Future Exerator

[33:28] diye bir community'nin oluşumu. Bunlar

[33:31] eee, bir araya gelerek önümüzdeki

[33:34] yıllarda SN'deki dedektörlerin gelişimi

[33:38] nasıl olacağı üzerine çeşitli kararlar

[33:41] almış durumdalar. Ve bu kararları eee

[33:45] zaman içerisinde 202021'den başlayarak 8

[33:49] tane farklı dedektör çalışmasını

[33:51] ilerletmek üzerine

[33:54] ortaya koymuş durumdalar. Şimdi neler

[33:57] bunlar?

[34:00] Gaz dedektörler. 2020'den başlamak üzere

[34:03] [boğazını temizler] soru dedektörler,

[34:04] yarı iletken dedektörler. Bu yanlarına

[34:07] yazdığım sayılar eee 161

[34:11] eee tane eee

[34:14] 161 enstitüden yok 161 ülkeden 33

[34:19] enstitü 700 kişinin çalışması söz

[34:22] konusu. Sıvı dedektörler için yine öyle.

[34:26] Foton dedektörleri eee şimdi 2025

[34:29] yılında geçen yıl dediğim gibi kuantum

[34:31] sensör ve dedektörlerin yılıydı. Bunlar

[34:34] başlayarak grupları kimler dünyadan

[34:37] bunlara katkı verebilir onları alarak

[34:40] ilerliyorlar. Türkiye'den sıvı dedektör

[34:43] ve yarı iletken dedektörleri çalışan

[34:46] gruplar da var. Oraya giderek de

[34:48] çalışabiliyorlar veya hangi ülkelerin o

[34:51] konuları çalıştıklarını bilip kendileri

[34:53] de işbirliği yaparak gitme durumuna

[34:56] sahip olabiliyoruz.

[34:58] Şimdi biz bu nezde neler yapıyoruz?

[35:05] Di pipe dedector research and

[35:07] development pipe buradan gördüğümüz gibi

[35:10] 5 eee

[35:13] seviyede oluyor. Eee kuantumda

[35:16] çalışmaları silatörler mesela kuantum

[35:19] sensing device'ları Fransa'nın 2 P3

[35:23] dediğimiz bir grubu çalışıyormuş. Yine

[35:26] Trento'dan bir grup var. Sensingler eee

[35:29] Avusturya'dan bir grup var. BT dediğimiz

[35:32] eee Hindistan'dan, Sek'ten,

[35:35] İngiltere'den eee çeşitli grupların

[35:38] çalışmaları mevcut.

[35:40] Şimdi eee bütün o dibun çalışma planı

[35:45] olarak şuradaki tablodaki işlerin

[35:48] yapılması gerekiyor. Bu tablodaki

[35:50] işlerden bizim katkılarımızda

[35:53] eee çeşitli eee süper iletken yapıların

[35:57] eee kompüter hesaplamalarında nasıl

[36:01] kullanılacağı üzerine bir çalışmalarımız

[36:04] var.

[36:06] Ve artı yine grubumuzda foto multipler

[36:08] türk üzerine de çalışmalarımız var. Eee

[36:11] burayı geçiyorum. Kuantum üzerine birtım

[36:14] bilgiler, eee ifade etmiştim. Yine

[36:16] burayı da temel hangi uzaklıklarda

[36:20] şimdi? Kuantum hesaplamalarda süperkan

[36:23] kaviteleri kullanabilmek için bunu önce

[36:26] tasarlamamız gerekiyordu. Aslında

[36:28] süperkan tasarlanma sistemini ben

[36:31] enstitüye girdikten sonra start dend

[36:34] hızlandırıcı sistemin tamamını bazalarak

[36:37] yaptım.

[36:39] Burada neler var? Mesela eee şu baş

[36:41] kısmında

[36:45] göremiyorum noktayı. Neyse önemli değil.

[36:47] Eee, şu kısımdan başlamak üzere iki

[36:50] çeşit tabanca var. elektronlarıyla

[36:53] parçacıkları, ana parçacıkları bir

[36:55] materyalden söktürebilmek için termoyen

[36:58] veya aref kan dediğimiz mesela bizim

[37:01] çalışma alanımızda aref tabancayı

[37:03] kırmızı renkli kutucuk olan eee durup

[37:06] aref ganı ele aldığımızda onun

[37:08] modellemesini yaptığı için dışarıdan

[37:10] ordinary bir lazer vererek o malzemenin

[37:12] üzerine o malzemenin enerji

[37:15] seviyelerinden elektron söktürerek o

[37:17] elektronun bançlanma durumunu yapıp yine

[37:20] modelleme programlarıyla la eee ileri

[37:22] doğru demet yolu boyunca ilerletme

[37:25] çalışmalarını yapıyoruz. Bu çalışmalarda

[37:27] demet yolu boyunca diyagnostik

[37:30] sistemleri neler bunlar? Eee BIM

[37:33] position monitörler var. E charge'ın

[37:36] ölçüldüğü OT'lar var. Optical transition

[37:39] radiation. CTR'lar var kovalent sağlayan

[37:42] ve bütün o modelleme içerisinde her bir

[37:45] eee fiziksel özelliklerine ve

[37:47] durumlarına göre eee programı yazarak

[37:50] eee baştan sona kadar eee çalışmayı

[37:53] yaptık. Yaklaşık 3,5 GB'ye kadar

[37:56] elektron demetlerini hızlandırmayı

[37:58] başardık. Bunu yaparken enerjiyi yüksek

[38:02] tutmanız gerekiyor. Fakat aynı yolda bir

[38:05] lazer elde edebilmek veya o demeti başka

[38:08] bir demetle çarpıştırmak istiyorsanız

[38:11] emit tansını yani demetin faz uzayındaki

[38:13] dağılırını küçük tutmanız gerekiyor.

[38:16] Demet sizeının stable pozisyonda

[38:19] tutmanız gerekiyor. Demetin divergenını

[38:23] e sıfıra yakın değerde tutmanız

[38:25] gerekiyor. yine enerji spreti küçük

[38:28] değerde elde etmeniz gerekiyor. Peki

[38:30] bunları eee yapabilmek için eee kavite

[38:34] sisteminin içerisine

[38:37] şurada önce eee bir kavite sistemini

[38:40] tasarlama durumuna gittik ve bunun için

[38:42] de CST programını superfish poison ve

[38:46] Astra dediğimiz çeşitli kodları

[38:48] kullandık. Burada SuperFON programı eee

[38:52] kavitenin hem materyalinin eee

[38:55] modellemesini yapıyor hem de aref

[38:57] alanlarının modellemesini içine basılan

[39:00] aref alanının modellemesini yapıyor. CST

[39:03] yine aynı poonla ve CST ile elde

[39:06] ettiğimize karşı kıyaslama durumuna

[39:09] sahip olduk. Astra ise bunların

[39:11] içerisinden geçen demetin modellemesini

[39:14] sağlatıyor. Şimdi bu 1,5'luk tabanca

[39:18] sistemine eee verilen şurada

[39:20] görüyorsunuz ki o kırmızı renkli

[39:24] kutucuğun içinde hepsinin var olduğunu

[39:26] düşünüyoruz. Aslında bu kavitenin eee

[39:30] tabancanın ve kavitenin şurada

[39:33] gördüğümüz en yukarıda gördüğümüz ilk

[39:35] baştaki siyah kutucuk oradaki o kırmızı

[39:37] kutucuktu ve orada eee tabanca sistemi

[39:42] daha sonrasında 1,5'luk kavite hücresi

[39:45] tasarlama durumuna sahip olduk. Hemen

[39:48] bitiminde faz uzayında çok hızlı bir

[39:51] şekilde dağılma meydana getireceği için

[39:53] belli uzaklığa belli strengke sahip

[39:56] solenoid de tasarlayıp koymamız

[39:58] gerekiyordu hemen arkasına. Şimdi bu

[40:01] kavite tasarımı eee solorit tasarımı da

[40:04] burada görüyoruz. Eee neobiyon

[40:07] malzemesinden eee yapılmış durumda.

[40:10] Aslında neobiyumdan yapılma değil. Esas

[40:13] çelik ama üzeri mikron boyutunda

[40:15] neobiyum süper iletken malzemeyle

[40:17] kaplanıyor ve o şekilde süperken malzeme

[40:20] elde ediliyor.

[40:22] Şimdi bu modelleme çalışmalarını şurada

[40:25] biraz daha detaylandırdım. Aslında bu

[40:27] bir diferansiyel denklemi çözmekle eee

[40:30] yukarıda en yukarıda gördüğünüz eee

[40:33] tamamen eee çizginin başından en tepeye

[40:37] kadar ekvator uzaklığı diyoruz ve en

[40:41] alttaki kısımdan yine çizgiye kadar olan

[40:43] uzaklığa da geri uzaktı. Oradaki eee

[40:47] elipsleri alarak o elipslerin eee hangi

[40:52] değerde olması gerekliliği oranları var.

[40:55] Bunun esas e logical durumları da var.

[40:57] Mesela tepeyi daha yukarı bombeli hale

[41:00] getirirseniz frekansın artma durumları

[41:03] var ve normal lkene doğru gitme

[41:05] durumları var. Şimdi bu oranları

[41:08] birbirine bakarak ve bunun logical

[41:11] durumlarını ele alarak mesela eee alfa

[41:14] açısı var. Ne kadar derinle yumuşak

[41:17] şekilde gelip gelmeyeceği grafik aşağıda

[41:19] olmadığı için eee biraz göstermekte

[41:22] zorlanıyorum.

[41:24] E ve bunun tasarımını yaptıktan sonra

[41:27] içerisinde çok düzgün bir şekilde

[41:29] elektrik ve manyetik alanın görselini

[41:32] elde etmeniz gerekiyor. Eğer

[41:34] elektromanyetik alanın eee problemli bir

[41:37] çizgilerin görseleri elde etmiş

[41:39] bulunuyorsanız şurada ne kadar düzgün

[41:42] bir eee simetrik bir çizgiler olduğunu

[41:45] görüyorsunuz solemit için. Onun gibi eee

[41:49] o içerideki elektrik ve manyetik alanın

[41:52] dediğim gibi simetrik olması ve demet

[41:55] yolu boyunca elektrik alanın fazla

[41:57] olması, demetre hızlandırması, yukarı

[42:00] kombeli tarafta da manyetik alanın

[42:02] yerleşip eee ve şu eee şekilde

[42:06] gördüğünüz üzere kenar çeperi manyetik

[42:09] alan olmak üzere demeti ortada

[42:11] toplayacak şekilde bir dizayn durumu söz

[42:13] konusu olmalı.

[42:15] Yani demet kompak ortaya toplanmalı,

[42:18] elektrik alanla hızlandırılmalı ve demet

[42:20] yolu boyunca ilerlemeli. Eee, güç

[42:23] bağlaşımları söz konusu şekilde

[42:26] gördüğünüz üzere güç bağlaşımları da

[42:29] aref alanlarının içeri basıldığı veya

[42:33] içeride problemli aref alanı olduğunda

[42:36] higher order mode dediğimiz homların

[42:38] dışarı hemen alındığı çeşitli öyle

[42:40] bağlaşımlar ekleme durumuna sahibiz.

[42:44] Yine burada kavite çalışmasında sıcaklık

[42:47] çok önemli. Esas çok fazla ısınma durumu

[42:51] söz konusu. Likit helyumla eee ve süper

[42:55] avış akışkan helyumla kenar kısmı

[42:57] soğutma durumlarının söz konusu oluyor.

[43:02] Şimdi burada kuantum sistemlerine geçiş

[43:05] nasıl? Aslında bu süperken kaviteleri

[43:09] hızlandırıcı için tasarlamıştık biz.

[43:12] hızlandırıcılarda kullandık. Start and

[43:14] simulation'larımızı

[43:16] yaptık ve şu anda bir linear hızlandırıc

[43:19] için dünyanın geldiği nokta 17'lerde.

[43:23] Elektron hızlandırıcılarda. Proton için

[43:25] ise söndeki 14 Tlik durum var. Hocam

[43:29] niye o kadar fark var diyebilirsiniz.

[43:31] Biri T boyutunda biri GV. E elektron çok

[43:34] yüksek hızlara çıkarıldığında hemen

[43:37] ışıma yaparak enerjisini kaybedip

[43:39] yaklaşık %82 civarlarında 80'lerde filam

[43:43] fotonları oluşarak elektron eee yok olma

[43:47] durumuna gidiyor. O yüzden çok fazla

[43:49] hızlara götüremiyorsunuz onu. E fakat

[43:52] proton öyle değil. Daha ağır altyapısı

[43:55] olan bir parçacık sonuçta.

[43:59] Şimdi o elektrik kaviteleri e ne önemli?

[44:02] Elektik kavitelerin elde edilişinde bir

[44:05] kavitenin modellemesini yaptınız.

[44:08] Eee, quality facttör dediğimiz kavitede

[44:11] elde ettiğiniz enerjiye kaybınız ne

[44:14] kadar? Bunun oranı kalite faktörü ile

[44:17] ifade ediliyor. Yine eee, bunu elde

[44:20] ederken tepe elektrik alan ve manyetik

[44:23] alanların oranları eee, belli bir

[44:26] standarda bağlanmış durumda. kavite

[44:29] hücreleri arasında clling constant

[44:32] dediğimiz bir hücrenin diğer hücreyi ne

[44:34] kadar etkileyeceği, eee,

[44:36] [boğazını temizler] ne kadar geçeceğ

[44:37] içeride modlar, dalga kılavuzunda

[44:40] modların oluşması söz konusu.

[44:42] Hızlandırıcı mod mu, pi modu mu gibi

[44:45] altyapısında birçok fiziğin olduğu

[44:47] durumlar söz konusu. Şimdi eee provides

[44:52] larger quality factör ve koheransliği

[44:55] sağlıyor.

[44:58] Burada

[45:00] kavite içerisine kavite hücresi diyoruz

[45:03] biz ona. Onun içerisindeki alan

[45:06] kuantumsal yapıya bakacak olursak

[45:09] aslında o içerideki sarı bölge

[45:11] elektromanyetik alan modlarını

[45:13] gösteriyor. Kavite bir harmonik osilatör

[45:16] gibi davrandım. Şimdi onunla kuantum

[45:19] mekaniğindeki eee harmonik asitörün

[45:22] indirme alçal yükseltilme eee

[45:25] operatörleriyle Ager a ile ifade

[45:28] edebiliyoruz biz bunu ve foton sayısına

[45:30] göre kuantze enerji seviyeleri mevcut.

[45:34] Şimdi burada hızlandırıcıda elde

[45:36] ettiğimiz kuantumu tamamen alıp eee

[45:39] kuantum mekaniksel bir şekilde düşüyor

[45:43] olabiliyoruz. Tek farkımız ne? Frekansı

[45:46] farklı durumda. dalga boyunu. Bir

[45:48] tanesini de nan dalga boylu alırken

[45:50] burada mikro dalga boylu almak

[45:52] durumundayız. Ona göre modifiye edilmesi

[45:55] çok rahat bir durumda. Ve kuantum

[45:58] mekaniğinde eee diğer bir fark da eee bu

[46:03] kuantum mekaniğinin özünde eee sadece

[46:06] normal bilgisayarlarda olduğu gibi CPU

[46:09] dediğimiz işlemci tek başına alınmıyor.

[46:12] Nelerle alınıyor? e gatein için içine

[46:15] sokulması gerekiyor. Eee read up

[46:18] dediğimiz e kısımların işin içine

[46:20] sokulması gerekiyor. Kuantum mekaniksel

[46:22] durumda başka üçlü yapıların kübet için

[46:26] üçlü yapıların da işin içine sokulması

[46:28] gerekiyor. Ama kuantumsal durumda kalite

[46:32] faktörünün denklemleri yine aynı

[46:35] süperlenteri hızlandırıcı modakilde ve

[46:38] zaman süre durumu da yine aynı şekilde

[46:41] denklemlerde ele alınıyor.

[46:44] Şimdi çalışmalarda şu alttaki kısma

[46:47] bakacak olursak SRF bilgisi şu baştaki

[46:50] hızlandırıcı için elde edilen kavite

[46:52] sistemleri şurası tamamen kuantum için

[46:55] elde edilen sistemler.

[46:57] E surface resistance dediğimiz ki biz bu

[47:01] resistance'ı azaltmaya çalışıyoruz.

[47:03] Nasıl? Tasarımı çok ince ince işleyerek

[47:07] profileeline adım adım modellemeyle

[47:09] bakarak bunu yapabiliyorduk. Bu fotonla

[47:12] kayma. eee Q0 dediğimiz kalite faktörü e

[47:17] Q faktörü e az önce bahsetmiştim kaybın

[47:21] verime oranı şeklinde eee cavity

[47:23] koheransi eee ve field distribution

[47:27] engineeringdeki mod engineering

[47:29] kısımlarına karşı gelecek şekilde eee

[47:32] birbirleriyle işlem görüyor.

[47:36] Şimdi eee kuantumsal yapıyı o şekilde

[47:40] çevirebildikten sonra biz hızlandırıcı

[47:43] işlemimize devam ederek demetimizi

[47:46] baştan sona kadar hücrelik dünyanın tek

[47:50] yaptığı yer 9 hücrelik kaviteleri Tesla

[47:53] sistemi var. Tesla sisteminde e'lukluk

[47:58] bunları win position monitörlerle

[48:00] aralara quadrol aralara koyup hem demeti

[48:03] kontrol etmeli, dağılmasını önlemeli ama

[48:06] hızını da artırmalı enerjisini eee

[48:09] koyarak eee 9luk [boğazını temizler] bir

[48:11] hücre yaklaşık 1 met 22 cm uzunluğunda

[48:16] eee şu biraz daha şu şekilde dokus

[48:19] hücrenin sığdığı bundan ne kadar fazla

[48:23] koyup

[48:24] ve kontrol mekanizmalarını sağlatırsanız

[48:27] o kadar yüksek enerjiye

[48:28] çıkabiliyorsunuz.

[48:30] Çok yüksek enerjiye çıktınız, lazer elde

[48:33] ettiniz. Sonra o kalan elektronlarda

[48:36] posa halindeki elektron ne olacak?

[48:38] Mesela bir öğrencimde ona

[48:40] çalıştırıyordum.

[48:41] Flukada beim dump dediğimiz bir sistem

[48:45] yapıyor ki o yüksek enerjili yine bize

[48:49] göre enerjisini fotona artırıp lazer

[48:51] elde ediliyor ama halen yüksek enerjide

[48:53] kalıyor. Onu direkt yer altına

[48:55] veremeyiz. Redation olur. E fluka

[48:58] programıyla ne kadarlık bir silindir

[49:00] tasarlanmalı ki yerin altında ve hangi

[49:03] malzemeyle nasıl verimle tasarlanıyor?

[49:06] Fuluka programıyla bir öğrencimin master

[49:09] tezi konusuydu o da. Onu da yaptırtmış

[49:11] durumdayız. Şimdi burada demetlere

[49:14] bakacak olursanız gittikçe daha lazer

[49:17] demedi elde etme durumu için enerjisi

[49:20] artıyor. Faz uzayında dağılımı düşüyor

[49:23] ve belli bir aslında eliptik yapı

[49:25] şeklinde durumu görünüyor. Biz bunu

[49:28] astra koduyla demetin baştan sona eee

[49:31] traf edilmesi şeklinde değerlerini de

[49:34] tabloda gördüğümüz şekilde elde etmiş

[49:36] bulunuyoruz.

[49:40] Şimdi böyle eee bu hızlandırıcıları

[49:43] nerelerde kullanıyoruz biz? E çeşitli

[49:45] yerlerde eee yoğun X ışınları seviyesine

[49:49] gelebiliyor. Elde ettiğimiz 3,5'luk GV

[49:52] dedim ve dünya çapında 17,5'lara

[49:55] ulaşıldı dedim. Lineer bir hızlandırıcı

[49:57] için. Şimdi bunlardan elde edilen

[50:00] ışınlar eee 2008 yıllarında 13 nanometre

[50:06] çipleri biliyorsunuz telefonlara her bir

[50:08] yere takılan onların transistörlerinin

[50:11] yapısında kullanılıyordu.

[50:14] Manyetik yapıların iç eee durumlarını

[50:17] anlamada kullanılıyor. Denizin içinde

[50:20] protein altyapısı daha resolution iyi

[50:22] oluyor. Protein altyapısının

[50:24] incelenmesinde kullanılıyor. Bu birçok

[50:28] hatta burada da transparan alüminyumun

[50:30] eldesinde kullanılıyor. Eee, magnetik

[50:33] saçılmalarda, terahz yapılarında,

[50:37] holografi grafiklerde kullanma durumu

[50:40] oluyor. eee yine çip üretim yapısı için

[50:43] nanoparçacığın görüntülenmesinde

[50:46] ultra hızlı biyolojiksel numunelerin

[50:49] görüntülenmesinde

[50:51] eee fabrikalardaki katilüz elde

[50:54] edilmesinde bu hızlandırıcı sistemler

[50:56] kullanılıyor.

[50:58] Eee ve temel bilimlerin gelişmesi için

[51:01] hızlandırıcıların

[51:03] hadron terapi, proton terapi, PET

[51:05] katarak çalışmaları ve daha birçok

[51:07] sağlık çalışmaları, kuantum hesaplama,

[51:10] sensör ve dedektörlerin tasarlanması ve

[51:13] üretilmesi,

[51:14] uzaysal, aysal radar çalışmaları. Mesela

[51:18] bir öğrencime şimdi bu geçen dönem

[51:21] başlamak üzere CAM 4 modelleme

[51:24] programıyla dedektör modelleme

[51:26] programıyla ay hem sert iniş hem yumuşak

[51:30] iniş dedektörü tasarlatma durumlarını

[51:32] yaptık. NASA'nın sayfasından open

[51:35] veriler var. Onları alarak okuyup daha

[51:37] önceki e aya giden eee dedektörlerden

[51:42] Mini RF dedektörü var mesela. onu bir

[51:44] Python koduyla okutarak nasıl grafik

[51:47] davranışlar elde etmişler onları falan

[51:50] incelettik. Eee ve şimdi yeni bir

[51:53] dedektör tasarımı işini yapıyoruz. Bu

[51:55] alanlara da ilgili duyanlarınız olursa

[51:58] eee beklerim.

[52:00] Eee diyeceklerim bu kadar. Teşekkür

[52:02] ederim.

[52:05] [alkış]

[52:12] Atlas analizlerinde genç

[52:13] araştırmacıların veya lisans

[52:15] öğrencilerinin anlamlı katkı

[52:17] verebileceği analiz aşamaları hangileri

[52:19] olabilir?

[52:22] Eee, şimdi lisans döneminde belki hangi

[52:25] kodların öğrenilip neler yapıldığının

[52:28] altyapısını oluşturma şeklinde olabilir.

[52:31] Eee, mesela birçok başvuran öğrenci

[52:33] oluyor bana ama yeri gelip burada öyle

[52:36] bir durum söz konusu değil de dili

[52:38] olmuyor. Çok akıcı konuşamıyor

[52:40] olabiliyor. Fakat dediğim gibi hani

[52:42] ODTÜ'ün temelini ve öğrencilerimizi

[52:44] buranın biliyorum. Öyle bir durum söz

[52:46] konusu değil. E akıcı dediğim de hani

[52:48] başka Anadolu'daki şehirlerdeki akıcı

[52:51] bile bu normal durum söz konusu durum

[52:54] olabilir. Eee şimdi çeşitli kodların

[52:58] öğrenilmesi

[52:59] ve sonra yine burada verilen sanırım

[53:02] yüksek enerji fiziği veya parçacık

[53:04] fiziği dersleri hem eee yüksek lisana

[53:07] hocam veriliyordur diye düşünüyorum. ya

[53:10] da seçmeli ders tabii. İsmail hocamız

[53:12] veriyor. Lütfen

[53:13] >> çok güzel. Tanırım İsmail'i. Eee, çok

[53:16] iyi. Ve o parçacık konu aslında SN'tde

[53:19] ilginç bir durum var. Bizim parçacık

[53:22] bildiğimiz kadar onlar analizi yaparken

[53:25] çok bilmiyor olabiliyorlar. Fakat ne

[53:28] yaptığını şey etraflıca anlamak için çok

[53:31] güzel bir durum. Neyi niçin yapıyorsun?

[53:34] Hani bir taraftan lajelin hareket

[53:36] denklemlerini bilmek, yorumlamak,

[53:39] eksiklikleri gözlemek, orada da

[53:40] analizleri yapmak. Eee, root

[53:44] öğrenebilirsiniz.

[53:46] Eee, TNV öğrenebilirsiniz ama bunlar

[53:49] kolay değil. Bir iş görevi alıp görev

[53:51] süresince öğrenmek çok daha iyi olur

[53:53] diye düşünüyorum.

[53:56] E, TNBA, BDTML'i öğrenme durumlarınız

[53:59] olabilir. Onunla ilgili hyper

[54:01] parametrelerle ilgili dersler, kurslar

[54:03] var. Mesela bir öğrencime söylemiştim.

[54:05] MIT'nin açık kursları, dersleri var veya

[54:09] bölgümüzde, bölümünüzde gösterme

[54:11] durumları da oluyordur belki. Şu an için

[54:15] onlarla başlıyor olabilirsiniz.

[54:18] Başka soru var mı?

[54:21] Şey, bir öğrenci konu hakkında

[54:23] çalıştırıyorum demişiz.

[54:25] gibi bir şey. Orayı biraz kaçırdın da

[54:27] açıklayabilir misin?

[54:28] >> Şimdi eee lazeri elde ettiniz. Bir

[54:31] hızlandırıcı sistemde demeti en son ne

[54:35] yapmak istediniz? Üç farklı yol yol

[54:38] vardır. Bir tanesi yoğun magnetik

[54:41] alanların içinden geçirerek lazer elde

[54:43] etmek. Bir diğeri sabit bir hedefe

[54:46] çarptırarak o malzemenin içinde ne

[54:49] olduğunu anlamak. Bir diğeri de söndeki

[54:51] gibi karşılıklı demetleri çarptırmak.

[54:54] lazer elde edilmesi durumunda eee fotona

[54:58] enerjisini aktardı elektron ama yine

[55:00] kendisi çok sıcak ve yoğun bir halde

[55:02] kaldı. Onu o şekilde nereye

[55:04] gönderebileceksiniz?

[55:06] Yer altına gönderseniz sular kirleniyor

[55:08] radiation durumundan. E onun için

[55:11] flukada eee o damp edeceğimiz

[55:14] elektronların ne kadar büyüklükte bir

[55:17] silindir, bir yapı yapılsın ki içine tam

[55:20] dışarıya zarar olmayacak şekilde e yerin

[55:23] altına monte edilsin, konulsun.

[55:26] elektronlar da içeriye yönlendirilsin

[55:29] durumu oydu. Eee, hangi malzemeden eee

[55:33] bunun için ekonomik olmalı, sıcaklığa

[55:36] dayanıklı olmalı ve benzeri birçok şeye

[55:38] bakılıyor olabilir. Var mı başka soru?

[55:42] Teşekkür ederim. Ah.
