# ĐỜI NGƯỜI 40 - 50 TUỔI, ĐÓN PHÚC HAY NGHIỆP | Phật Từ An Nhiên

https://www.youtube.com/watch?v=RNcH3g9yMmc

[00:02] Chào mừng quý vị đến với kênh
[00:04] Chào mừng quý vị đến với kênh Phật tự an nhiên.
[00:07] Xin hoan hỉ nhấn đăng ký để cùng gieo thêm hạt giống lành.
[00:11] ký để cùng gieo thêm hạt giống lành.
[00:14] Thưa quý vị, có một giai đoạn trong đời mà con người bắt đầu nhìn lại chính mình nhiều hơn, nhìn ra thế giới bên ngoài,
[00:16] nhiều hơn, nhìn ra thế giới bên ngoài,
[00:19] đó không còn là tuổi trẻ đầy mơ mộng,
[00:22] cũng chưa phải là lúc tóc bạc da mộ mà là khoảng chừng 40 đến 50 tuổi.
[00:26] là khoảng chừng 40 đến 50 tuổi.
[00:29] Ở tuổi này, người ta đã đi qua đủ thăng trầm để hiểu rằng đời không đơn giản như những gì từng nghĩ.
[00:31] này, người ta đã đi qua đủ thăng trầm để hiểu rằng đời không đơn giản như những gì từng nghĩ.
[00:34] Những giấc mơ thuở đôi mươi, có cái đã thành hiện thực, có cái đã rơi rụng giữa đường.
[00:37] mơ thuở đôi mươi, có cái đã thành hiện thực, có cái đã rơi rụng giữa đường.
[00:39] Những mối quan hệ từng rất thân, có người vẫn còn bên cạnh, có người đã lặng lẽ rời xa.
[00:42] Những mối quan hệ từng rất thân, có người vẫn còn bên cạnh, có người đã lặng lẽ rời xa.
[00:45] Và chính trong những khoảng lặng đó, con người bắt đầu tự hỏi rốt cuộc mình đang sống vì điều gì và mình sẽ mang theo được gì khi bước tiếp về phía cuối con đường.
[00:48] lặng đó, con người bắt đầu tự hỏi rốt cuộc mình đang sống vì điều gì và mình sẽ mang theo được gì khi bước tiếp về phía cuối con đường.
[00:51] 40 đến 50 tuổi.
[00:55] Đó
[01:05] phía cuối con đường.
[01:05] 40 đến 50 tuổi.
[01:07] Đó là lúc nhiều người bắt đầu cảm nhận rõ ràng hơn về hai chữ phúc [âm nhạc] và nghiệp.
[01:12] Có người nhìn lại cuộc đời mình mà thấy mọi thứ dường như đang thuận lợi, gia đình yên ấm, công việc ổn định, tâm hồn cũng bớt sóng gió.
[01:21] Nhưng cũng có người ở cùng độ tuổi ấy lại thấy mình mệt mỏi, cô đơn, loay hoay trong những rắc rối nối tiếp nhau.
[01:30] Người ngoài nhìn vào có thể nói rằng đó là mây rủi, là số phận, là hoàn cảnh.
[01:37] Nhưng trong giáo lý nhà Phật đó chính là lúc những hạt giống nhân quả đã gieo từ trước đầu trổ quả rõ ràng hơn.
[01:45] Không phải tự nhiên mà có người an, cũng không phải vô cớ mà có người khổ.
[01:52] Mọi thứ đều có căn nguyên của nó.
[01:55] Khi còn trẻ, người ta dễ sống vội, vội kiếm tiền, vội xây dựng sự nghiệp, vội chứng minh bản thân, vội yêu, vội giận, vội trách móc.
[02:02] Lúc ấy
[02:06] Vội yêu, vội giận, vội trách móc.
[02:06] Lúc ấy ít ai có thời gian ngồi lại để nhìn sâu vào chính mình.
[02:11] Nhưng đến một độ tuổi nào đó, khi sức khỏe không còn sung mãn như xưa, khi những mối quan hệ bắt đầu thay đổi, khi niềm vui không còn đến từ những điều ồn ào thì con người mới dần nhận ra rằng điều quan trọng nhất không nằm ở bên ngoài mà nằm ở bên trong tâm mình.
[02:33] Lúc ấy người ta bắt đầu thấy rõ hơn thế nào là an, thế nào là bất an và thế nào là giá trị thật sự của cuộc sống.
[02:40] Phật dạy rằng thế gian vốn vô thường, mọi thứ đều sinh rồi diệt, hợp rồi tan.
[02:50] Không có gì tồn tại mãi mãi, kể cả thân thể này, tài sản này hay những mối quan hệ mà ta từng cho là không thể thiếu.
[02:56] Khi còn trẻ, ta nghĩ rằng mình có nhiều thời gian nên dễ phung phí.
[03:02] Ta nghĩ rằng mình còn nhiều cơ hội nên dễ buông lời tổn
[03:09] nhiều cơ hội nên dễ buông lời tổn thương.
[03:12] Ta nghĩ rằng mình còn cả một đời thương.
[03:15] Ta nghĩ rằng mình còn cả một đời phía trước nên dễ trì hoảng việc tu dưỡng tâm mình.
[03:18] Nhưng đến khi bước vào giai đoạn trung niên, ta mới thấy thời gian không còn rộng rãi như trước.
[03:23] Mỗi năm trôi qua đều nhanh hơn, mỗi biến cố đến đều sâu hơn và mỗi nỗi buồn cũng để lại dấu ấn rõ ràng hơn trong lòng.
[03:33] Có những người ở tuổi này bắt đầu đối diện với bệnh tật, có những người phải tiễn đưa cha mẹ.
[03:42] người thân, bạn bè về với các [âm nhạc] bụi.
[03:44] Có những người nhìn lại sự nghiệp của mình mà thấy vẫn còn nhiều khoảng trống không thể lấp đầy.
[03:49] Cũng có những người dù bên ngoài vẫn đủ đầy nhưng trong lòng lại cảm thấy trống rỗng và cô đơn.
[03:57] Chính trong những khoảnh khắc ấy, con người mới bắt đầu hiểu rõ hơn về lời Phật dạy.
[04:04] Thế gian này không có gì thật sự là của mình.
[04:06] Tất cả chỉ [âm nhạc] là tạm mượn.
[04:09] là tạm mượn.
[04:09] Rồi đến lúc cũng phải trả lại cho cuộc đời.
[04:12] Thân này dù khỏe mạnh đến đâu rồi cũng sẽ già.
[04:16] Sắc đẹp dù rực rỡ đến đâu rồi cũng sẽ phai.
[04:20] Tiền bạc dù nhiều đến mấy cũng không thể mua được thêm một ngày sống.
[04:27] Danh vọng dù lớn đến đâu cũng không thể giữ ta lại khi vô thường gõ cửa.
[04:33] Chỉ có nghiệp và tâm thức là theo ta đi trọn hành trình.
[04:39] Chính vì vậy, Phật dạy con người phải học cách quay về với chính mình, nhìn rõ những gì đang diễn ra trong tâm để không bị cuốn theo những đổi thay bên ngoài.
[04:48] Ở tuổi 40 đến 50, nhiều người bắt đầu cảm nhận rõ ràng hơn về sự mong manh của đời sống.
[04:51] Những điều từng khiến ta hạnh phúc giờ đây có thể không còn làm ta vui như trước.
[04:57] Những điều từng khiến ta đau khổ [âm nhạc] giờ đây lại trở thành những ký ức để ta chiêm nghiệm.
[05:05] Ta bắt đầu hiểu rằng không phải cứ có nhiều là sẽ an,
[05:11] rằng không phải cứ có nhiều là sẽ an, không phải cứ thành công là sẽ hạnh
[05:14] không phải cứ thành công là sẽ hạnh phúc.
[05:17] Hạnh phúc thật sự đến từ sự bình an trong tâm, từ khả năng chấp nhận
[05:19] những gì không thể thay đổi và từ sự
[05:22] buông bỏ những gì không còn cần thiết.
[05:26] Phật dạy rằng [âm nhạc] duyên đến thì ta
[05:28] đón nhận, duyên đi thì ta mỉm cười tiễn
[05:31] đưa. Mọi cuộc gặp gỡ trong đời đều có
[05:34] nhân duyên của nó. Có người đến để mang
[05:38] lại niềm vui, có người đến để mang lại
[05:41] thử thách. Có người ở lại rất lâu, có
[05:44] người chỉ ghé qua một đoạn ngắn nhưng
[05:47] không ai đến một cách ngẫu nhiên và cũng
[05:50] không ai ra đi mà không để lại dấu ấn
[05:53] trong tâm ta. Khi hiểu [âm nhạc] được
[05:55] điều này, con người sẽ bớt oán trách,
[05:58] bớt níu kéo và bớt làm khổ chính mình. Ở
[06:02] tuổi trung niên, nhiều người bắt đầu
[06:04] nhìn lại các mối quan hệ của mình. Có
[06:07] những mối quan hệ từng rất thân thiết,
[06:10] nhưng vì hiểu lầm, vì cái tôi, vì hơn
[06:13] nhưng vì hiểu lầm, vì cái tôi, vì hơn thua mà dần trở nên xa cách.
[06:16] Có những thua mà dần trở nên xa cách.
[06:19] Có những người từng rất quan trọng nhưng rồi cũng không còn xuất hiện trong đời ta nữa.
[06:22] không còn xuất hiện trong đời ta nữa.
[06:25] Nếu ta cứ ôm chặt những tiếc nuối, những oán hận thì chỉ làm lòng mình thêm nặng.
[06:29] oán hận thì chỉ làm lòng mình thêm nặng.
[06:31] Nhưng nếu ta học cách nhìn mọi sự bằng con mắt nhân quả, ta sẽ thấy nhẹ hơn.
[06:35] con mắt nhân quả, ta sẽ thấy nhẹ hơn.
[06:38] Bởi vì ta hiểu rằng mỗi mối quan hệ đều có thời điểm bắt đầu và kết thúc của nó.
[06:42] có thời điểm bắt đầu và kết thúc của nó.
[06:45] Khi duyên đã hết, nếu kéo chỉ làm khổ [âm nhạc] cả hai bên.
[06:47] Có một người đàn ông ở tuổi 50 từng tâm sự rằng cả đời ông sống vì công việc.
[06:51] ông sống vì công việc.
[06:55] Ông tin rằng chỉ cần mình thành công, gia đình sẽ tự nhiên [âm nhạc] hạnh phúc.
[06:57] cần mình thành công, gia đình sẽ tự nhiên [âm nhạc] hạnh phúc.
[07:00] Nhưng đến khi cha mẹ lần lượt qua đời, con cái lớn lên và dần xa cách, ông mới nhận ra rằng mình đã bỏ lỡ rất nhiều khoảnh khắc quý giá.
[07:03] cha mẹ lần lượt qua đời, con cái lớn lên và dần xa cách, ông mới nhận ra rằng
[07:06] mình đã bỏ lỡ rất nhiều khoảnh khắc quý giá.
[07:09] Những bữa cơm gia đình, những buổi trò chuyện đơn giản, những lần ngồi bên
[07:12] giá. Những bữa cơm gia đình, những buổi trò chuyện đơn giản, những lần ngồi bên
[07:15] trò chuyện đơn giản, những lần ngồi bên người thân mà không nghĩ đến công việc.
[07:18] người thân mà không nghĩ đến công việc, tất cả đều đã trôi qua.
[07:21] Lúc ấy ông mới hiểu sâu sắc lời Phật dạy.
[07:24] Không có gì thật sự là của mình, kể cả thời gian.
[07:28] Và khi ta không trân trọng hiện tại thì quá khứ chỉ còn lại những tiếc [âm nhạc] núi.
[07:33] Ở độ tuổi này, con người cũng bắt đầu suy nghĩ nhiều hơn về ý nghĩa của cuộc sống.
[07:39] Không còn chỉ hỏi làm sao để thành công mà bắt đầu hỏi sống thế nào cho an.
[07:49] Không còn chỉ quan tâm đến những gì người khác nghĩ về mình mà bắt đầu lắng nghe cảm xúc thật sự trong lòng.
[07:55] Đây chính [âm nhạc] là thời điểm rất quan trọng để quay về với chính mình, để nhìn lại những gì đã gieo và để chuẩn bị cho những gì sẽ đến.
[08:06] Phật dạy rằng sướng hay khổ không nằm ở hoàn cảnh mà nằm ở tâm.
[08:10] Cùng một hoàn cảnh, có người thấy khổ, có người lại thấy đó là cơ hội để
[08:16] khổ, có người lại thấy đó là cơ hội để học hỏi.
[08:20] Cùng một biến cố, có người gục ngã, có người lại trưởng thành.
[08:23] Tất cả đều do cách nhìn của mỗi người.
[08:26] Khi tâm còn nhiều chấp trước, còn nhiều mong cầu thì dù hoàn cảnh có tốt đến đâu, ta cũng dễ bất an.
[08:33] Nhưng khi tâm đã biết buông, biết chấp nhận thì dù cuộc đời còn nhiều thử thách, ta vẫn có thể sống nhẹ nhàng hơn.
[08:43] Ở tuổi trung niên, nhiều người bắt đầu học cách sống chậm lại, không còn quá vội vàng trong lời nói, không còn quá nóng nảy trong phản ứng, không còn quá khắc khe với bản thân và người khác.
[08:58] Họ bắt đầu hiểu rằng thắng thua không còn quan trọng như trước, đúng sai cũng không còn là điều phải giành giật cho bằng được.
[09:07] Điều quan trọng nhất là giữ được sự bình an trong tâm, giữ được sự hiền lành trong cách sống và giữ được lòng biết ơn đối với những gì mình đang có.
[09:16] Có một người phụ nữ
[09:19] mình đang có.
[09:19] Có một người phụ nữ ngoài 40 từng chia sẻ rằng.
[09:22] ngoài 40 từng chia sẻ rằng trước đây chị rất hay so sánh mình với người khác, thấy bạn bè thành công hơn, gia đình đủ đầy hơn, chị lại cảm thấy tuổi thân và bất an.
[09:33] Nhưng sau nhiều biến cố, chỉ bắt đầu học cách nhìn lại chính mình.
[09:40] Chị nhận ra rằng mỗi người có một con đường riêng, một nhân duyên riêng.
[09:45] So sánh chỉ làm lòng thêm nặng chứ không giúp cuộc sống tốt hơn.
[09:51] Từ ngày chỉ bớt so đo, bớt mong cầu, chỉ thấy tâm mình nhẹ hơn, ngủ ngon hơn và mối quan hệ với mọi người cũng trở nên hài hòa hơn.
[10:01] Phật dạy rằng đời người giống như một chuyến hành trình ngắn ngủi.
[10:07] Ta đến Tây không rồi cũng sẽ ra đi Tây không.
[10:09] Những gì ta thật sự mang theo được không phải là tiền bạc hay danh vọng mà là những hạt giống thiện lành trong tâm.
[10:18] Khi ta sống với lòng từ bi.
[10:19] lòng từ bi, sự hiểu biết và khả năng buông bỏ thì dù sự hiểu biết và khả năng buông bỏ thì dù hoàn cảnh có thay đổi thế nào, ta vẫn có thể giữ được sự an nhiên trong lòng.
[10:26] Ở tuổi 40 đến 50, con người bắt đầu cảm nhận rõ hơn về sự vô thường của đời sống.
[10:35] Nhưng cũng chính lúc này họ có cơ hội lớn nhất để thay đổi cách sống của mình.
[10:41] Không cần phải làm những điều to lớn, chỉ cần bắt đầu từ những điều nhỏ, nói ít lại, nghĩ nhẹ hơn, bớt oán trách, bớt hơn thua và học cách chấp nhận những gì không thể thay đổi.
[10:54] Khi ta sống như vậy, phúc sẽ dần đến không ồn ào nhưng bền bỉ.
[11:01] Thưa quý vị, bài pháp thoại này không nhằm nói về những điều cao siêu mà chỉ muốn nhắc lại những chân lý rất gần với đời sống hằng ngày, đời người, đặc biệt là giai đoạn trung niên là lúc ta nên quay về nhìn lại chính mình, hiểu rõ
[11:19] nên quay về nhìn lại chính mình, hiểu rõ nhân quả, chấp nhận vô thường và học cách buông bỏ những gì không còn thiết.
[11:26] cách buông bỏ những gì không còn thiết.
[11:28] Khi ta hiểu rằng thế gian không có gì thật sự là của mình, ta sẽ bớt níu kéo.
[11:32] Khi ta hiểu rằng sướng khổ tại tâm, ta sẽ bớt oán trách.
[11:35] Và khi ta biết sống nhẹ nhàng hơn, ta sẽ thấy cuộc đời này dù ngắn ngủi vẫn có thể rất an lành.
[11:45] Thưa quý vị, khi còn trẻ con người thường sống rất nhanh.
[11:48] Ta lao vào cuộc đời như một cơn gió mạnh, nghĩ rằng mình còn nhiều thời gian, còn nhiều cơ hội, còn cả một tương lai dài phía trước.
[11:54] Ta dễ nổi nóng, dễ nói những lời làm tổn thương người khác, dễ bỏ qua cảm xúc của người thân và cũng dễ bỏ quên việc chăm sóc chính tâm mình.
[12:10] Lúc ấy ta chưa thấy rõ hậu quả vì mọi thứ còn mới mẻ, sức khỏe còn tốt, các mối quan hệ vẫn còn đủ
[12:21] khỏe còn tốt, các mối quan hệ vẫn còn đủ lực để chịu đựng những va chạm nhỏ.
[12:24] lực để chịu đựng những va chạm nhỏ.
[12:27] Nhưng đến khoảng 40 50 tuổi, con người bắt đầu chậm lại, thân thể không còn dẻo dai như trước, tâm cũng không còn hồn nhiên như xưa.
[12:30] con người bắt đầu chậm lại, thân thể
[12:33] không còn dẻo dai như trước, tâm cũng
[12:37] không còn hồn nhiên như xưa. Và chính trong sự chậm lại ấy, những gì ta đã gieo trong quá khứ bắt đầu hiện ra rõ ràng hơn.
[12:39] trong sự chậm lại ấy, những gì
[12:42] ta đã gieo trong quá khứ bắt đầu hiện ra rõ ràng hơn.
[12:46] Phật dạy rằng nhân nào thì quả nấy, không có điều gì đến một cách ngẫu nhiên.
[12:49] quả nấy, không có điều gì đến một cách ngẫu nhiên.
[12:52] Những lời ta từng nói, những hành động ta từng làm, những suy nghĩ ta từng nuôi dưỡng đều là hạt giống.
[12:55] hành động ta từng làm, những suy nghĩ ta
[12:58] từng nuôi dưỡng đều là hạt giống. Khi còn trẻ, ta gieo hạt nhưng chưa thấy quả.
[13:02] còn trẻ, ta gieo hạt nhưng chưa thấy
[13:05] quả. Đến trung niên, hạt giống ấy gặp đủ duyên, bắt đầu nảy mần.
[13:08] duyên, bắt đầu nảy mần. Có người nhìn lại cuộc đời mình mà thấy gia đình êm ấm, con cái hiếu thảo, công việc ổn định, tâm cũng bớt sóng gió.
[13:10] lại cuộc đời mình mà thấy gia
[13:14] đình êm ấm, con cái hiếu thảo, công việc ổn định, tâm cũng bớt sóng gió.
[13:17] ổn định, tâm cũng bớt sóng gió. Nhưng cũng có người bước vào tuổi này với nhiều rối ren, mệt mỏi, lo toan nối
[13:19] cũng có người bước vào tuổi này với nhiều rối ren, mệt mỏi, lo toan nối
[13:23] nhiều rối ren, mệt mỏi, lo toan nối tiếp nhau.
[13:25] Không phải vì người này may mắn hơn người kia mà vì mỗi người đã gieo những hạt giống khác nhau.
[13:31] Có người trẻ tuổi từng sống nóng nảy hay trách móc hay hơn thua.
[13:34] Mỗi lần không vừa ý là buông lời nặng, không để ý đến cảm xúc của người khác.
[13:37] Khi ấy họ nghĩ rằng đó chỉ là chuyện nhỏ nói rồi thôi.
[13:48] Nhưng đến trung niên họ bắt đầu thấy mình cô đơn hơn.
[13:53] Con cái ít chia sẻ, vợ chồng xa cách, bạn bè cũng dần thưa thớt.
[13:56] Họ tự hỏi vì sao mình lại như vậy nhưng ít khi nhìn lại những hạt giống mình đã gieo bằng lời nói và cách sống trong quá khứ.
[14:00] Ngược lại, có người lúc trẻ sống hiền, ít tranh hơn thua.
[14:02] Biết nhường nhịn trong gia đình, biết giữ lời nói nhẹ nhàng với người khác.
[14:04] Khi đến tuổi trung niên, họ thấy mình không quá giàu có nhưng lại có một cuộc sống khá yên
[14:24] có nhưng lại có một cuộc sống khá yên ổn.
[14:27] Con cái biết nghĩ cho cha mẹ, mối quan hệ xung quanh cũng ít sóng gió.
[14:30] Đó không phải là phép màu mà là quả của những nhân lành đã được gieo từ trước.
[14:33] Ở tuổi 40, 50, nhiều người bắt đầu đối diện với sức khỏe đi xuống.
[14:36] Những cơn đau lưng, mỏi gối, mất ngủ, huyết áp, tiểu đường, [âm nhạc] tất cả đều xuất hiện nhiều hơn.
[14:40] Có người than rằng mình chưa làm được gì nhiều mà đã mệt như vậy.
[14:43] Nhưng nếu nhìn sâu, ta sẽ thấy sức khỏe [âm nhạc] không chỉ là vấn đề của thân mà còn liên quan rất nhiều đến tâm.
[14:47] Những năm tháng sống trong căng thẳng, lo âu, sân hận, oán trách đều để lại dấu vết trong cơ thể.
[14:49] Tâm không an, thân khó mà an.
[14:52] Khi nghiệp về tâm chín mùi, thân sẽ lên tiếng trước tiên.
[14:55] Có một người đàn ông ngoài 40 từng kể rằng cả đời ông
[15:24] đàn ông ngoài 40 từng kể rằng cả đời ông sống trong áp lực công việc.
[15:28] Lúc trẻ, ông làm việc không ngừng nghĩ, ít quan tâm đến gia đình, luôn cáu gắt khi gặp chuyện không vừa ý.
[15:36] Ông nghĩ rằng chỉ cần kiếm được nhiều tiền là đủ.
[15:41] Nhưng đến khi bước sang tuổi trung niên, ông bắt đầu mất ngủ hay cáu gắt hơn và cảm thấy trong lòng lúc nào cũng trống rỗng.
[15:51] gia đình không còn gần gũi, con cái ít chia sẻ, còn bản thân thì luôn thấy mệt mỏi.
[15:57] Ông tìm đến chùa nghe thầy giảng về nhân quả và lần đầu tiên ông nhìn lại chính mình.
[16:06] Ông nhận ra rằng không phải cuộc đời đang trừng phạt ông mà là những hạt giống căng thẳng, nóng nảy, thiếu lắng nghe mà ông đã gieo từ trước đang trổ quả.
[16:16] Ở tuổi này, con người cũng bắt đầu thấy rõ hơn về các mối quan hệ.
[16:21] Những người từng rất thân, có người đã rời xa.
[16:25] từng rất thân, có người đã rời xa.
[16:27] Những người từng không quan trọng lại trở thành chỗ dựa.
[16:30] Phật dạy rằng mọi cuộc gặp gỡ đều có nhân duyên của nó.
[16:33] gặp gỡ đều có nhân duyên của nó.
[16:36] Khi duyên còn, người ta ở lại, khi duyên hết, người ta đi.
[16:40] Nhưng nghiệp mới là thứ quyết định cảm xúc của ta.
[16:42] Khi đối diện với sự ra đi ấy, nếu trong lòng còn nhiều chấp trước, còn nhiều oán trách thì mỗi cuộc chia ly đều trở thành một nỗi đau lớn.
[16:45] lòng còn nhiều chấp trước, còn nhiều oán trách thì mỗi cuộc chia ly đều trở thành một nỗi đau lớn.
[16:49] trách thì mỗi cuộc chia ly đều trở thành một nỗi đau lớn.
[16:51] trở thành một nỗi đau lớn.
[16:54] Nhưng nếu ta đã quen sống với sự buông xả thì chia ly chỉ là một phần tự nhiên của đời sống.
[16:57] đã quen sống với sự buông xả thì chia ly chỉ là một phần tự nhiên của đời sống.
[16:59] chỉ là một phần tự nhiên của đời sống.
[17:02] Có người ở tuổi trung niên vẫn còn giữ trong lòng những oán hận từ rất lâu.
[17:04] vẫn còn giữ trong lòng những oán hận từ rất lâu.
[17:07] Oán một người bạn cũ, trách một người thân, buồn một mối quan hệ đã tan.
[17:11] quan hệ đã tan.
[17:12] Những cảm xúc ấy nếu không được hóa giải sẽ trở thành nghiệp.
[17:16] sẽ trở thành nghiệp.
[17:19] Và khi nghiệp ấy chính, nó sẽ biểu hiện thành sự bất an, sự mệt mỏi, thậm chí là bệnh tật.
[17:22] chính, nó sẽ biểu hiện thành sự bất an, sự mệt mỏi, thậm chí là bệnh tật.
[17:26] sự mệt mỏi, thậm chí là bệnh tật.
[17:28] Phật không dạy con người phải quên hết mọi chuyện mà dạy cách nhìn mọi việc bằng con mắt nhân quả để lòng bớt nặng.
[17:34] Ở giai đoạn này của đời người, ta cũng bắt đầu thấy rõ hơn giá trị của sự bình an.
[17:42] Những điều từng làm ta hứng thú như danh vọng, địa vị, lời khen không còn hấp dẫn như trước.
[17:49] Thay vào đó, ta bắt đầu trân trọng những khoảnh khắc yên tĩnh, những bữa cơm gia đình, những buổi tối không lo âu.
[18:00] Đây chính là dấu hiệu cho thấy tâm ta đang trưởng thành hơn.
[18:02] Và cũng là lúc nghiệp cũ bắt đầu được nhìn thấy rõ ràng hơn để ta có cơ hội chuyển hóa.
[18:08] Có một người phụ nữ ngoài 50 từng nói rằng khi còn trẻ chị luôn muốn chứng minh mình đúng.
[18:18] Trong gia đình chị hay tranh luận không chịu nhường.
[18:21] Ngoài xã hội, chị cũng muốn mình nổi bật hơn người khác.
[18:24] Nhưng càng về sau chị càng thấy mệt,
[18:27] Nhưng càng về sau chị càng thấy mệt, những cuộc tranh thắng không mang lại niềm vui lâu dài mà chỉ để lại sự xa cách.
[18:33] Đến khi học Phật, chị mới hiểu rằng chính sự hơn thua ấy đã làm tâm mình hao mòn suốt nhiều năm.
[18:38] Khi chị bắt đầu buông bớt, nói ít lại, lắng nghe nhiều hơn, cuộc sống của chị trở nên nhẹ nhàng hơn.
[18:47] Đó chính là lúc chị cảm nhận được sự chuyển hóa của nghiệp.
[18:50] Quý vị đang nghe pháp trên kênh YouTube Phật tự an nhiên.
[18:56] Phật dạy rằng nghiệp không phải để trừng phạt mà để dạy con người tỉnh thức.
[19:03] Khi nghiệp hiện rõ ở tuổi trung niên, đó không phải là điều xấu mà là một cơ hội.
[19:09] Cơ hội để nhìn lại những gì mình đã gieo, để hiểu rõ hơn về chính mình và để thay đổi cách sống cho những năm tháng còn lại.
[19:21] Nếu ta cứ tiếp tục sống theo thói quen cũ, nghiệp sẽ tiếp tục trổ quả theo cách cũ.
[19:23] Nhưng nếu ta
[19:29] tục trổ quả theo cách cũ.
[19:33] Nhưng nếu ta biết dừng lại, nhìn sâu và thay đổi thì biết dừng lại, nhìn sâu và thay đổi thì những hạt giống mới sẽ được gieo và quả
[19:36] những hạt giống mới sẽ được gieo và quả trong tương lai cũng sẽ khác.
[19:41] Ở tuổi 40 50, con người bắt đầu hiểu rằng không
[19:44] phải mọi thứ đều nằm trong tầm kiểm soát của mình.
[19:46] Có những việc ta đã cố gắng hết sức nhưng kết quả vẫn không như mong
[19:49] hết sức nhưng kết quả vẫn không như mong muốn.
[19:52] Có những người ta đã yêu thương hết lòng nhưng họ vẫn rời đi.
[19:55] Khi còn trẻ ta dễ oán trách nhưng khi trưởng
[19:59] trẻ ta dễ oán trách nhưng khi trưởng thành hơn ta bắt đầu học cách chấp nhận.
[20:02] thành hơn ta bắt đầu học cách chấp nhận.
[20:06] Và chính sự [âm nhạc] chấp nhận ấy giúp tâm ta nhẹ hơn.
[20:08] Phật dạy rằng sướng khổ [âm nhạc] tại tâm không phải hoàn cảnh
[20:11] [âm nhạc] tại tâm không phải hoàn cảnh quyết định tất cả mà là cách ta nhìn
[20:14] hoàn cảnh ấy.
[20:17] Khi tâm còn nhiều tham cầu, nhiều chấp trước thì dù hoàn cảnh
[20:20] cầu, nhiều chấp trước thì dù hoàn cảnh có tốt đến đâu, ta vẫn dễ bất an.
[20:23] có tốt đến đâu, ta vẫn dễ bất an.
[20:27] Nhưng khi tâm đã biết buông, biết đủ thì dù
[20:30] khi tâm đã biết buông, biết đủ thì dù cuộc sống còn nhiều [âm nhạc] thử thách,
[20:33] cuộc sống còn nhiều [âm nhạc] thử thách, ta vẫn có thể giữ được sự bình an. Có
[20:36] ta vẫn có thể giữ được sự bình an. Có một người đàn ông trung niên từng trải
[20:38] một người đàn ông trung niên từng trải qua nhiều biến cố, mất việc, gia đình
[20:41] qua nhiều biến cố, mất việc, gia đình gặp khó khăn, sức khỏe suy giảm. Ban đầu
[20:46] gặp khó khăn, sức khỏe suy giảm. Ban đầu ông rất buồn và oán trách cuộc đời.
[20:48] ông rất buồn và oán trách cuộc đời. Nhưng sau một thời gian đến chùa nghe
[20:51] Nhưng sau một thời gian đến chùa nghe pháp, ông bắt đầu nhìn mọi việc khác đi.
[20:55] pháp, ông bắt đầu nhìn mọi việc khác đi. Ông không còn hỏi tại sao lại là tôi
[20:58] Ông không còn hỏi tại sao lại là tôi [âm nhạc] mà hỏi tôi học được gì. Từ
[21:00] [âm nhạc] mà hỏi tôi học được gì. Từ chuyện này từ khi thay đổi cách nhìn,
[21:03] chuyện này từ khi thay đổi cách nhìn, ông thấy lòng mình nhẹ hơn. ngủ ngon hơn
[21:07] ông thấy lòng mình nhẹ hơn. ngủ ngon hơn và dù hoàn cảnh chưa thay đổi nhiều
[21:09] và dù hoàn cảnh chưa thay đổi nhiều nhưng tâm ông đã khác. Đó chính là sự
[21:13] nhưng tâm ông đã khác. Đó chính là sự chuyển hóa của nghiệp ở cấp độ sâu nhất,
[21:16] chuyển hóa của nghiệp ở cấp độ sâu nhất, chuyển hóa trong tâm. Thưa quý vị, 40
[21:19] chuyển hóa trong tâm. Thưa quý vị, 40 đến 50 tuổi không phải là giai đoạn để
[21:22] đến 50 tuổi không phải là giai đoạn để than thở mà là giai đoạn để tỉnh thức.
[21:25] than thở mà là giai đoạn để tỉnh thức. Đây là lúc ta có đủ trải nghiệm để hiểu
[21:28] Đây là lúc ta có đủ trải nghiệm để hiểu đời, đủ va chạm để hiểu người và đủ
[21:31] đời, đủ va chạm để hiểu người và đủ chính chắng để hiểu chính mình. Khi
[21:34] chính chắng để hiểu chính mình. Khi nghiệp cũ hiện rõ, ta không cần sợ hãi,
[21:38] nghiệp cũ hiện rõ, ta không cần sợ hãi, cũng không cần oán trách. Ta chỉ cần
[21:41] cũng không cần oán trách. Ta chỉ cần nhìn nó với sự hiểu biết và từ bi. Hiểu
[21:44] nhìn nó với sự hiểu biết và từ bi. Hiểu để không lặp lại, từ bi để không làm khổ
[21:48] để không lặp lại, từ bi để không làm khổ chính mình thêm nữa. Nếu ở tuổi này quý
[21:51] chính mình thêm nữa. Nếu ở tuổi này quý vị thấy cuộc sống của mình còn nhiều bất
[21:54] vị thấy cuộc sống của mình còn nhiều bất an, nhiều rối ren, xin đừng vội buồn. Đó
[21:58] an, nhiều rối ren, xin đừng vội buồn. Đó chỉ là dấu hiệu cho thấy những hạt giống
[22:00] chỉ là dấu hiệu cho thấy những hạt giống cũ đang trổ quả. Và cũng chính lúc này
[22:04] cũ đang trổ quả. Và cũng chính lúc này quý vị có cơ hội gieo những hạt giống
[22:07] quý vị có cơ hội gieo những hạt giống mới. Hạt giống của sự buông [âm nhạc]
[22:09] mới. Hạt giống của sự buông [âm nhạc] xả, của lòng biết ơn, của sự hiền lành
[22:12] xả, của lòng biết ơn, của sự hiền lành trong lời nói và hành động. Những hạt
[22:15] trong lời nói và hành động. Những hạt giống ấy có thể chưa trổ quả ngay, nhưng
[22:18] giống ấy có thể chưa trổ quả ngay, nhưng về lâu dài, chúng sẽ mang lại cho quý vị
[22:21] về lâu dài, chúng sẽ mang lại cho quý vị một cuộc sống nhẹ nhàng hơn, an yên hơn.
[22:25] một cuộc sống nhẹ nhàng hơn, an yên hơn. Phật không dạy con người trốn tránh
[22:27] Phật không dạy con người trốn tránh nghiệp mà dạy cách chuyển hóa nghiệp.
[22:30] nghiệp mà dạy cách chuyển hóa nghiệp. Chuyển hóa bằng cách sống chậm lại, nói
[22:33] Chuyển hóa bằng cách sống chậm lại, nói ít lại, nghĩ nhẹ hơn và thương nhiều
[22:36] ít lại, nghĩ nhẹ hơn và thương nhiều hơn. Khi ta sống như vậy, nghiệp cũ
[22:39] hơn. Khi ta sống như vậy, nghiệp cũ [âm nhạc] sẽ dần lắng xuống và nghiệp
[22:42] [âm nhạc] sẽ dần lắng xuống và nghiệp mới sẽ mang màu sắc khác. Đó chính là
[22:45] mới sẽ mang màu sắc khác. Đó chính là con đường mà mỗi người có thể đi, đặc
[22:48] con đường mà mỗi người có thể đi, đặc biệt là trong giai đoạn trung niên của
[22:50] biệt là trong giai đoạn trung niên của cuộc đời. Thưa quý vị, khi bước vào tuổi
[22:54] cuộc đời. Thưa quý vị, khi bước vào tuổi 40, 50, nhiều người bắt đầu hướng về tâm
[22:58] 40, 50, nhiều người bắt đầu hướng về tâm linh nhiều hơn. Có người đi chùa
[23:00] linh nhiều hơn. Có người đi chùa [âm nhạc] thường xuyên, có người cầu an,
[23:03] [âm nhạc] thường xuyên, có người cầu an, cầu phúc, cầu sức khỏe, cầu con cháu
[23:06] cầu phúc, cầu sức khỏe, cầu con cháu thuận hòa, cầu công việc hanh thông.
[23:09] thuận hòa, cầu công việc hanh thông. Điều đó không sai. Vì con người khi mệt
[23:12] Điều đó không sai. Vì con người khi mệt mỏi thì tự nhiên muốn nương tựa vào một
[23:14] mỏi thì tự nhiên muốn nương tựa vào một điều gì đó cao hơn mình. Nhưng Phật dạy
[23:17] điều gì đó cao hơn mình. Nhưng Phật dạy rằng phúc không phải chỉ đến từ lời cầu
[23:21] rằng phúc không phải chỉ đến từ lời cầu mà đến từ cách sống hằng ngày của mỗi
[23:23] mà đến từ cách sống hằng ngày của mỗi người. Nếu chỉ cầu mà không thay đổi thì
[23:27] người. Nếu chỉ cầu mà không thay đổi thì phúc rất khó trổ. Còn nếu sống đúng,
[23:30] phúc rất khó trổ. Còn nếu sống đúng, sống hiền, sống biết [âm nhạc] nghĩ cho
[23:32] sống hiền, sống biết [âm nhạc] nghĩ cho người khác thì dù không cầu phúc cũng tự
[23:36] người khác thì dù không cầu phúc cũng tự tìm đến. Phúc giống như bóng, mình đi
[23:39] tìm đến. Phúc giống như bóng, mình đi tới đâu thì bóng theo tới đó. Nhưng nếu
[23:43] tới đâu thì bóng theo tới đó. Nhưng nếu mình chỉ đứng yên, giơ tay vẫy gọi, bóng
[23:46] mình chỉ đứng yên, giơ tay vẫy gọi, bóng sẽ không tự chạy đến. Có những người đi
[23:49] sẽ không tự chạy đến. Có những người đi chùa rất đều, lễ Phật rất thành kính
[23:52] chùa rất đều, lễ Phật rất thành kính nhưng trong đời sống lại hay nóng nảy,
[23:55] nhưng trong đời sống lại hay nóng nảy, hay trách móc, hay nói lời làm tổn
[23:58] hay trách móc, hay nói lời làm tổn [âm nhạc] thương người khác. Họ thắc mắc
[24:01] [âm nhạc] thương người khác. Họ thắc mắc vì sao mình vẫn gặp nhiều trắc trở?
[24:03] vì sao mình vẫn gặp nhiều trắc trở? Không phải vì Phật không thương mà vì
[24:06] Không phải vì Phật không thương mà vì những hạt giống họ gieo mỗi ngày chưa
[24:09] những hạt giống họ gieo mỗi ngày chưa phải là hạt giống của phúc. Lễ Phật giúp
[24:12] phải là hạt giống của phúc. Lễ Phật giúp tâm tạm lắng, nhưng chính cách sống mới
[24:15] tâm tạm lắng, nhưng chính cách sống mới là thứ quyết định phúc lâu dài. Phúc
[24:18] là thứ quyết định phúc lâu dài. Phúc không phải là chuyện lớn lao mà bắt đầu
[24:20] không phải là chuyện lớn lao mà bắt đầu từ những điều rất nhỏ. Một lời nói nhẹ
[24:24] từ những điều rất nhỏ. Một lời nói nhẹ nhàng, một sự nhường nhịn trong gia
[24:26] nhàng, một sự nhường nhịn trong gia đình, một lần biết [âm nhạc] im lặng
[24:29] đình, một lần biết [âm nhạc] im lặng thay vì cãi vả. Một hành động tử tế với
[24:32] thay vì cãi vả. Một hành động tử tế với người xa lạ, tất cả đều là hạt giống
[24:35] người xa lạ, tất cả đều là hạt giống phúc. Những hạt giống ấy khi còn trẻ ta
[24:39] phúc. Những hạt giống ấy khi còn trẻ ta ít để ý.
[24:41] ít để ý. Nhưng đến trung [âm nhạc] niên ta sẽ
[24:42] Nhưng đến trung [âm nhạc] niên ta sẽ thấy rõ giá trị của chúng. Có một người
[24:45] thấy rõ giá trị của chúng. Có một người phụ nữ ngoài 50 từng chia sẻ [âm nhạc]
[24:48] phụ nữ ngoài 50 từng chia sẻ [âm nhạc] rằng khi còn trẻ chị luôn nghĩ phúc là
[24:51] rằng khi còn trẻ chị luôn nghĩ phúc là phải giàu, phải có nhà to, xe đẹp, con
[24:55] phải giàu, phải có nhà to, xe đẹp, con cái thành đạt. Nhưng khi cuộc sống gặp
[24:58] cái thành đạt. Nhưng khi cuộc sống gặp nhiều biến cố, chị mới nhận ra Phúc thật
[25:01] nhiều biến cố, chị mới nhận ra Phúc thật sự là có một mái nhà yên ấm, một bữa cơm
[25:05] sự là có một mái nhà yên ấm, một bữa cơm không căng thẳng, một giấc ngủ không lo
[25:08] không căng thẳng, một giấc ngủ không lo âu. Và những điều ấy không đến từ tiền
[25:11] âu. Và những điều ấy không đến từ tiền bạc mà đến từ cách mọi người đối xử với
[25:14] bạc mà đến từ cách mọi người đối xử với nhau mỗi ngày. Phật dạy rằng muốn có quả
[25:18] nhau mỗi ngày. Phật dạy rằng muốn có quả ngọt thì phải gieo nhân lành. Không có
[25:20] ngọt thì phải gieo nhân lành. Không có quả nào tự nhiên mà có. Cũng không có
[25:24] quả nào tự nhiên mà có. Cũng không có khổ nào tự nhiên mà đến. Mỗi điều ta
[25:27] khổ nào tự nhiên mà đến. Mỗi điều ta đang [âm nhạc] trải qua hôm nay đều có
[25:29] đang [âm nhạc] trải qua hôm nay đều có liên quan đến những gì ta đã gieo trước
[25:31] liên quan đến những gì ta đã gieo trước đó. Nhưng điều quan trọng hơn là ngay
[25:35] đó. Nhưng điều quan trọng hơn là ngay trong [âm nhạc] hiện tại ta đang gieo gì
[25:37] trong [âm nhạc] hiện tại ta đang gieo gì cho tương lai của mình. Ở tuổi trung
[25:40] cho tương lai của mình. Ở tuổi trung niên, con người bắt đầu hiểu rõ hơn về
[25:43] niên, con người bắt đầu hiểu rõ hơn về sự vô thường. Bạn bè có người bệnh,
[25:46] sự vô thường. Bạn bè có người bệnh, người mất, người thân có người yếu dần.
[25:50] người mất, người thân có người yếu dần. Con cái lớn lên ít ở bên cha mẹ hơn.
[25:53] Con cái lớn lên ít ở bên cha mẹ hơn. Chính trong những khoảnh khắc ấy, ta mới
[25:56] Chính trong những khoảnh khắc ấy, ta mới thấy [âm nhạc] phúc không nằm ở việc
[25:58] thấy [âm nhạc] phúc không nằm ở việc mình có bao nhiêu mà ở việc mình còn giữ
[26:01] mình có bao nhiêu mà ở việc mình còn giữ được bao nhiêu sự bình an trong lòng. Có
[26:04] được bao nhiêu sự bình an trong lòng. Có một người đàn ông ngoài 40, công việc
[26:07] một người đàn ông ngoài 40, công việc không còn thuận lợi như trước, thu nhập
[26:10] không còn thuận lợi như trước, thu nhập giảm, áp lực tăng. Trước đây ông hay cáu
[26:14] giảm, áp lực tăng. Trước đây ông hay cáu gắt, trách móc hoàn cảnh, nhưng sau một
[26:17] gắt, trách móc hoàn cảnh, nhưng sau một thời gian học Phật, ông bắt đầu thay
[26:19] thời gian học Phật, ông bắt đầu thay đổi. Ông nói ít lại [âm nhạc] bớt phàn
[26:22] đổi. Ông nói ít lại [âm nhạc] bớt phàn nàng. dành nhiều thời gian hơn cho gia
[26:25] nàng. dành nhiều thời gian hơn cho gia đình biết lắng nghe con cái. Cuộc sống
[26:28] đình biết lắng nghe con cái. Cuộc sống của ông không giàu hơn nhưng không khí
[26:31] của ông không giàu hơn nhưng không khí trong nhà ấm hơn. Và chính sự ấm áp ấy
[26:34] trong nhà ấm hơn. Và chính sự ấm áp ấy là phúc. Phúc không phải là không có khó
[26:37] là phúc. Phúc không phải là không có khó khăn mà là có đủ sự bình thản để đi qua
[26:41] khăn mà là có đủ sự bình thản để đi qua khó khăn. Phúc không phải là không gặp
[26:44] khó khăn. Phúc không phải là không gặp người xấu [âm nhạc] mà là không để người
[26:46] người xấu [âm nhạc] mà là không để người xấu làm hỏng tâm mình. Phúc không phải
[26:49] xấu làm hỏng tâm mình. Phúc không phải là đời toàn thuận lợi mà là lòng vẫn an
[26:53] là đời toàn thuận lợi mà là lòng vẫn an khi gặp nghịch cảnh. Có người cả đời gặp
[26:56] khi gặp nghịch cảnh. Có người cả đời gặp nhiều thử thách nhưng lúc nào cũng giữ
[26:59] nhiều thử thách nhưng lúc nào cũng giữ được sự hiền lành. Họ không oán trời,
[27:02] được sự hiền lành. Họ không oán trời, không trách người. Họ làm việc gì cũng
[27:05] không trách người. Họ làm việc gì cũng vừa đủ, không hơn thua, không tranh
[27:08] vừa đủ, không hơn thua, không tranh giành. Những người như vậy dù không nổi
[27:11] giành. Những người như vậy dù không nổi bật nhưng thường có một hầu vận khá an
[27:14] bật nhưng thường có một hầu vận khá an ổn. Đó không phải là may mắn mà là kết
[27:18] ổn. Đó không phải là may mắn mà là kết quả của một cách sống. Phật dạy rằng tâm
[27:22] quả của một cách sống. Phật dạy rằng tâm là gốc của mọi thứ. Tâm hiền thì cảnh
[27:25] là gốc của mọi thứ. Tâm hiền thì cảnh hiền. Tâm loạn thì cảnh cũng loạn. Khi
[27:29] hiền. Tâm loạn thì cảnh cũng loạn. Khi tâm mình đầy sân hận thì [âm nhạc] đi
[27:31] tâm mình đầy sân hận thì [âm nhạc] đi đâu cũng thấy khó chịu. Khi tâm mình đầy
[27:35] đâu cũng thấy khó chịu. Khi tâm mình đầy oán trách thì nhìn ai cũng thấy không
[27:37] oán trách thì nhìn ai cũng thấy không vừa ý. Nhưng khi tâm mình dịu lại thì
[27:41] vừa ý. Nhưng khi tâm mình dịu lại thì cùng một hoàn cảnh ấy mình lại thấy dễ
[27:44] cùng một hoàn cảnh ấy mình lại thấy dễ chịu hơn rất nhiều. Ở tuổi 40 50 nhiều
[27:48] chịu hơn rất nhiều. Ở tuổi 40 50 nhiều người bắt đầu tập sống chậm. Họ không
[27:51] người bắt đầu tập sống chậm. Họ không còn muốn chạy theo quá nhiều thứ. Họ bắt
[27:54] còn muốn chạy theo quá nhiều thứ. Họ bắt đầu chọn lọc những mối quan hệ khiến
[27:57] đầu chọn lọc những mối quan hệ khiến mình nhẹ lòng và buông bớt những thứ làm
[28:00] mình nhẹ lòng và buông bớt những thứ làm mình mệt mỏi. Đó chính là một cách tạo
[28:03] mình mệt mỏi. Đó chính là một cách tạo phúc. Vì mỗi lần ta chọn sự bình an thay
[28:07] phúc. Vì mỗi lần ta chọn sự bình an thay vì hơn thua. Ta đang gieo một hạt giống
[28:10] vì hơn thua. Ta đang gieo một hạt giống lành. Phật dạy rằng thân này chỉ là tạm
[28:14] lành. Phật dạy rằng thân này chỉ là tạm bờ như chiếc áo mượn để mặc trong một
[28:17] bờ như chiếc áo mượn để mặc trong một thời gian. Khi áo rách, ta thay áo mới.
[28:20] thời gian. Khi áo rách, ta thay áo mới. Khi thân này già yếu, [âm nhạc] ta trả
[28:23] Khi thân này già yếu, [âm nhạc] ta trả lại cho đất trời, nhưng tâm thì đi tiếp.
[28:27] lại cho đất trời, nhưng tâm thì đi tiếp. Vì vậy, [âm nhạc] điều quan trọng không
[28:29] Vì vậy, [âm nhạc] điều quan trọng không phải là chăm sóc áo đẹp đến đâu mà là
[28:31] phải là chăm sóc áo đẹp đến đâu mà là giữ cho tâm sạch và nhẹ.
[28:34] giữ cho tâm sạch và nhẹ. Ở tuổi trung niên, nhiều người bắt đầu
[28:36] Ở tuổi trung niên, nhiều người bắt đầu hiểu rằng không phải cái gì mình muốn
[28:39] hiểu rằng không phải cái gì mình muốn cũng cần phải có, không phải điều gì
[28:42] cũng cần phải có, không phải điều gì mình nghĩ cũng cần phải nó, không phải
[28:44] mình nghĩ cũng cần phải nó, không phải chuyện gì cũng cần phải tranh thắng. Khi
[28:47] chuyện gì cũng cần phải tranh thắng. Khi ta bớt nói, bớt nghĩ, bớt giữ, lòng ta
[28:51] ta bớt nói, bớt nghĩ, bớt giữ, lòng ta tự nhiên rộng hơn. Có một người phụ nữ
[28:54] tự nhiên rộng hơn. Có một người phụ nữ ngoài 50 từng nói rằng trước đây chị rất
[28:57] ngoài 50 từng nói rằng trước đây chị rất sợ mất, sợ mất chồng, mất tiền, mất vị
[29:01] sợ mất, sợ mất chồng, mất tiền, mất vị trí trong gia đình. Nhưng khi con cái
[29:04] trí trong gia đình. Nhưng khi con cái trưởng thành, chồng bệnh nặng, chị mới
[29:06] trưởng thành, chồng bệnh nặng, chị mới thấy rằng giữ chặt không làm mọi thứ ở
[29:08] thấy rằng giữ chặt không làm mọi thứ ở lại. Chỉ có tình thương và sự buông xả
[29:12] lại. Chỉ có tình thương và sự buông xả mới làm những khoảnh khắc cuối đời trở
[29:14] mới làm những khoảnh khắc cuối đời trở nên nhẹ nhàng. Chỉ tập chấp nhận. Chấp
[29:18] nên nhẹ nhàng. Chỉ tập chấp nhận. Chấp nhận những gì không còn như xưa. Chấp
[29:21] nhận những gì không còn như xưa. Chấp nhận những thay đổi của thân và tâm.
[29:23] nhận những thay đổi của thân và tâm. Chấp nhận rằng mình không thể kiểm soát
[29:26] Chấp nhận rằng mình không thể kiểm soát tất cả. Và khi chị chấp nhận chị không
[29:29] tất cả. Và khi chị chấp nhận chị không còn phải gồng nữa. Sự bình an bắt đầu
[29:33] còn phải gồng nữa. Sự bình an bắt đầu đến từ những điều rất đơn giản. Một buổi
[29:36] đến từ những điều rất đơn giản. Một buổi sáng yên tĩnh, một tách trà nóng, một nụ
[29:39] sáng yên tĩnh, một tách trà nóng, một nụ cười hiền. Buông cũng là học cách nhìn
[29:42] cười hiền. Buông cũng là học cách nhìn mọi thứ bằng con mắt vô thường. Vô
[29:45] mọi thứ bằng con mắt vô thường. Vô thường không phải để ta bi quan mà để ta
[29:48] thường không phải để ta bi quan mà để ta trân trọng. Khi biết rằng mọi thứ đều có
[29:52] trân trọng. Khi biết rằng mọi thứ đều có thể mất, ta sẽ yêu thương sâu hơn, sống
[29:55] thể mất, ta sẽ yêu thương sâu hơn, sống chậm hơn và không còn phí thời gian cho
[29:58] chậm hơn và không còn phí thời gian cho những điều không đáng. Có người trẻ sống
[30:01] những điều không đáng. Có người trẻ sống như thể mình còn rất nhiều thời gian. Họ
[30:04] như thể mình còn rất nhiều thời gian. Họ trì hoãn việc quan tâm cha mẹ, trì hoãn
[30:08] trì hoãn việc quan tâm cha mẹ, trì hoãn việc chăm sóc sức khỏe, trì hoãn việc
[30:10] việc chăm sóc sức khỏe, trì hoãn việc sống tử tế với chính mình. Nhưng đến khi
[30:13] sống tử tế với chính mình. Nhưng đến khi bước vào trung niên, họ mới thấy rằng
[30:16] bước vào trung niên, họ mới thấy rằng thời gian không chờ ai. Và điều quý giá
[30:19] thời gian không chờ ai. Và điều quý giá nhất không phải là những gì mình có mà
[30:22] nhất không phải là những gì mình có mà là những gì mình đã kịp buông. Buông một
[30:25] là những gì mình đã kịp buông. Buông một chút kỳ vọng để bớt thất vọng. Buông một
[30:28] chút kỳ vọng để bớt thất vọng. Buông một chút so sánh để bớt tự ti. Buông một
[30:32] chút so sánh để bớt tự ti. Buông một chút hơn thua để bớt mệt mỏi. Buông một
[30:35] chút hơn thua để bớt mệt mỏi. Buông một chút chấp trước để bớt khổ đau. Mỗi lần
[30:39] chút chấp trước để bớt khổ đau. Mỗi lần buông là một lần tâm nhẹ. Mỗi lần tâm
[30:42] buông là một lần tâm nhẹ. Mỗi lần tâm nhẹ là một lần đời bớt nặng. Phật không
[30:46] nhẹ là một lần đời bớt nặng. Phật không dạy con người phải trốn đời mà dạy cách
[30:48] dạy con người phải trốn đời mà dạy cách sống trong đời mà không bị đời kéo đi.
[30:52] sống trong đời mà không bị đời kéo đi. Không bị kéo bởi tham, không bị kéo bởi
[30:55] Không bị kéo bởi tham, không bị kéo bởi sân, không bị kéo bởi si. Khi ta sống
[30:58] sân, không bị kéo bởi si. Khi ta sống như vậy, ta vẫn làm việc, vẫn chăm lo
[31:01] như vậy, ta vẫn làm việc, vẫn chăm lo gia đình, nhưng trong lòng không còn quá
[31:04] gia đình, nhưng trong lòng không còn quá nhiều sóng gió. Có một ông lão ở quê
[31:07] nhiều sóng gió. Có một ông lão ở quê từng nói, "Tôi sống đến tuổi này mới
[31:10] từng nói, "Tôi sống đến tuổi này mới hiểu, cái gì cũng có thể mất, chỉ có cái
[31:13] hiểu, cái gì cũng có thể mất, chỉ có cái tâm hiền là ở lại. Ông sống giản dị,
[31:17] tâm hiền là ở lại. Ông sống giản dị, không tranh giành, không hơn thua. Mỗi
[31:20] không tranh giành, không hơn thua. Mỗi ngày chăm sóc vườn rau, trò chuyện với
[31:22] ngày chăm sóc vườn rau, trò chuyện với hàng xóm, tối về tụng kinh, ngủ sớm.
[31:26] hàng xóm, tối về tụng kinh, ngủ sớm. Người ta bảo ông nghèo nhưng ông cười,
[31:29] Người ta bảo ông nghèo nhưng ông cười, nghèo tiền chứ không nghèo lòng. Ở tuổi
[31:32] nghèo tiền chứ không nghèo lòng. Ở tuổi [âm nhạc] 40, 50, nếu ta bắt đầu sống
[31:35] [âm nhạc] 40, 50, nếu ta bắt đầu sống như vậy thì những năm tháng sau này sẽ
[31:37] như vậy thì những năm tháng sau này sẽ rất khác. Không phải là không còn bệnh
[31:40] rất khác. Không phải là không còn bệnh tật, không còn lo toan mà là ta không để
[31:44] tật, không còn lo toan mà là ta không để những thứ ấy chiếm hết không gian trong
[31:46] những thứ ấy chiếm hết không gian trong tâm. Trở về với các bụi không phải là
[31:49] tâm. Trở về với các bụi không phải là chờ đến lúc chết mới nghỉ mà là ngay khi
[31:52] chờ đến lúc chết mới nghỉ mà là ngay khi còn sống ta đã học cách nhẹ dần. Nhẹ
[31:56] còn sống ta đã học cách nhẹ dần. Nhẹ trong suy nghĩ, nhẹ trong lời nói, nhẹ
[32:00] trong suy nghĩ, nhẹ trong lời nói, nhẹ trong cách đối xử với người khác và với
[32:02] trong cách đối xử với người khác và với chính mình. Có người hỏi làm sao để biết
[32:06] chính mình. Có người hỏi làm sao để biết mình đang giữ [âm nhạc] quá nhiều? Câu
[32:08] mình đang giữ [âm nhạc] quá nhiều? Câu trả lời rất đơn giản. Cái gì làm ta mất
[32:11] trả lời rất đơn giản. Cái gì làm ta mất ngủ, làm ta bực bội, làm ta căng thẳng,
[32:15] ngủ, làm ta bực bội, làm ta căng thẳng, làm ta [âm nhạc] không yên thì đó là thứ
[32:17] làm ta [âm nhạc] không yên thì đó là thứ ta đang giữ quá chặt. Khi ta dám nhìn
[32:20] ta đang giữ quá chặt. Khi ta dám nhìn thẳng vào điều đó và từ buông ra, ta sẽ
[32:24] thẳng vào điều đó và từ buông ra, ta sẽ thấy đời nhẹ đi từng chút. Phật dạy rằng
[32:28] thấy đời nhẹ đi từng chút. Phật dạy rằng đời là một chuyến đi ngắn. Người khôn
[32:31] đời là một chuyến đi ngắn. Người khôn ngoan là người đi mà không mang quá
[32:33] ngoan là người đi mà không mang quá nhiều hành lý. Người [âm nhạc] mang càng
[32:36] nhiều hành lý. Người [âm nhạc] mang càng nhiều càng mệt, người mang ít càng dễ đi
[32:39] nhiều càng mệt, người mang ít càng dễ đi xa. Ở tuổi trung niên ta không cần phải
[32:43] xa. Ở tuổi trung niên ta không cần phải chạy nữa. Ta có thể đi chậm lại, nhìn
[32:46] chạy nữa. Ta có thể đi chậm lại, nhìn lại và chọn cho mình một cách sống hiền
[32:49] lại và chọn cho mình một cách sống hiền hơn, sâu hơn, nhẹ hơn. Không cần phải
[32:53] hơn, sâu hơn, nhẹ hơn. Không cần phải hơn ai, không cần phải chứng minh điều
[32:56] hơn ai, không cần phải chứng minh điều gì, chỉ cần sống sao cho mỗi ngày trôi
[32:59] gì, chỉ cần sống sao cho mỗi ngày trôi qua lòng không nặng thêm. Trở về với các
[33:02] qua lòng không nặng thêm. Trở về với các bụi [âm nhạc] là trở về với sự thật rằng
[33:05] bụi [âm nhạc] là trở về với sự thật rằng ta không sở hữu được gì lâu dài,
[33:07] ta không sở hữu được gì lâu dài, [âm nhạc] nhưng ta có thể chọn sở hữu
[33:10] [âm nhạc] nhưng ta có thể chọn sở hữu một tâm hồn bình an và đó chính là tài
[33:13] một tâm hồn bình an và đó chính là tài sản quý giá nhất mà không ai lấy được
[33:16] sản quý giá nhất mà không ai lấy được của ta. Thưa quý [âm nhạc] vị, trong đời
[33:18] của ta. Thưa quý [âm nhạc] vị, trong đời người không có mối quan hệ nào là ngẫu
[33:21] người không có mối quan hệ nào là ngẫu nhiên. Người đến bên ta có duyên, người
[33:24] nhiên. Người đến bên ta có duyên, người rời xa ta cũng có duyên. Có duyên thì
[33:27] rời xa ta cũng có duyên. Có duyên thì gặp, hết duyên thì đi. Đó là lẽ tự nhiên
[33:31] gặp, hết duyên thì đi. Đó là lẽ tự nhiên [âm nhạc] của nhân quả. Nhưng điều làm
[33:33] [âm nhạc] của nhân quả. Nhưng điều làm con người khổ không phải là duyên đến
[33:36] con người khổ không phải là duyên đến hay duyên đi mà là tâm mình không chịu
[33:38] hay duyên đi mà là tâm mình không chịu buông khi duyên đã hết. Khi còn trẻ ta
[33:42] buông khi duyên đã hết. Khi còn trẻ ta thường tin rằng những gì mình có sẽ ở
[33:45] thường tin rằng những gì mình có sẽ ở lại mãi. Một tình bạn, một cuộc hôn
[33:48] lại mãi. Một tình bạn, một cuộc hôn nhân, một mối quan hệ thân thiết. Ta
[33:51] nhân, một mối quan hệ thân thiết. Ta nghĩ [âm nhạc] rằng chỉ cần mình cố gắng
[33:53] nghĩ [âm nhạc] rằng chỉ cần mình cố gắng thì sẽ giữ được. Nhưng càng lớn tuổi,
[33:56] thì sẽ giữ được. Nhưng càng lớn tuổi, càng trải qua nhiều lần chia ly, ta mới
[33:59] càng trải qua nhiều lần chia ly, ta mới hiểu rằng không phải cái gì cũng giữ
[34:01] hiểu rằng không phải cái gì cũng giữ [âm nhạc] được bằng nỗ lực. Có những
[34:03] [âm nhạc] được bằng nỗ lực. Có những người đến để đồng hành một đoạn rồi phải
[34:06] người đến để đồng hành một đoạn rồi phải rẽ sang lối khác. Có những mối quan hệ
[34:09] rẽ sang lối khác. Có những mối quan hệ chỉ đủ duyên để đi cùng ta trong một
[34:12] chỉ đủ duyên để đi cùng ta trong một giai đoạn rồi tự nhiên phai nhạc. Phật
[34:15] giai đoạn rồi tự nhiên phai nhạc. Phật dạy rằng mọi pháp đều do duyên sinh,
[34:18] dạy rằng mọi pháp đều do duyên sinh, cũng do duyên diệt. Khi đủ duyên thì
[34:21] cũng do duyên diệt. Khi đủ duyên thì hiện, hết duyên thì tan. Không có gì
[34:25] hiện, hết duyên thì tan. Không có gì sai, không có gì bất công, chỉ là quy
[34:28] sai, không có gì bất công, chỉ là quy luật tự nhiên của đời sống. Nhưng cái
[34:31] luật tự nhiên của đời sống. Nhưng cái tâm con người thì không dễ chấp nhận
[34:33] tâm con người thì không dễ chấp nhận điều đó. Ta quen với việc bám víu, bám
[34:37] điều đó. Ta quen với việc bám víu, bám vào tình cảm, bám vào ký ức, bám vào
[34:40] vào tình cảm, bám vào ký ức, bám vào những lời hứa cũ. Khi một người rời đi,
[34:43] những lời hứa cũ. Khi một người rời đi, ta không chỉ mất họ mà còn mất cả những
[34:46] ta không chỉ mất họ mà còn mất cả những mong chờ, những tưởng tượng về tương
[34:49] mong chờ, những tưởng tượng về tương lai. Và chính điều đó làm ta đau gấp
[34:52] lai. Và chính điều đó làm ta đau gấp nhiều lần. Có người cả đời không buông
[34:55] nhiều lần. Có người cả đời không buông được một mối tình cũ. Họ nhớ từng tin
[34:58] được một mối tình cũ. Họ nhớ từng tin nhắn, [âm nhạc] từng kỷ niệm, từng lời
[35:01] nhắn, [âm nhạc] từng kỷ niệm, từng lời hứa. Họ không sống trọn với hiện tại vì
[35:04] hứa. Họ không sống trọn với hiện tại vì tâm trí vẫn còn mắt kẹt ở quá khứ. Duyên
[35:08] tâm trí vẫn còn mắt kẹt ở quá khứ. Duyên đã hết nhưng tâm chưa chịu rời và thế là
[35:12] đã hết nhưng tâm chưa chịu rời và thế là khổ. Có người níu dữ một mối quan hệ đã
[35:15] khổ. Có người níu dữ một mối quan hệ đã không còn lành mạnh. Họ biết mình đang
[35:18] không còn lành mạnh. Họ biết mình đang đau nhưng vẫn không dám buông vì sợ cô
[35:21] đau nhưng vẫn không dám buông vì sợ cô đơn, sợ mất mát, sợ phải bắt đầu lại.
[35:25] đơn, sợ mất mát, sợ phải bắt đầu lại. Nhưng càng níu họ càng tổn thương, càng
[35:29] Nhưng càng níu họ càng tổn thương, càng dữ họ càng mệt mỏi. Phật không dạy con
[35:33] dữ họ càng mệt mỏi. Phật không dạy con người phải vô tình mà dạy cách thương mà
[35:36] người phải vô tình mà dạy cách thương mà không dính mắt. Thương mà không dính là
[35:39] không dính mắt. Thương mà không dính là thương bằng hiểu biết. Khi hiểu rằng
[35:42] thương bằng hiểu biết. Khi hiểu rằng duyên có đến thì cũng có đi, ta sẽ trân
[35:44] duyên có đến thì cũng có đi, ta sẽ trân trọng. khi còn và nhẹ nhàng khi mất. Có
[35:49] trọng. khi còn và nhẹ nhàng khi mất. Có một người phụ nữ trung niên từng kể rằng
[35:52] một người phụ nữ trung niên từng kể rằng chỉ có một người bạn thân suốt hơn 20
[35:54] chỉ có một người bạn thân suốt hơn 20 năm. Hai người chia sẻ mọi chuyện cùng
[35:57] năm. Hai người chia sẻ mọi chuyện cùng nhau đi qua bao thăng trầm. Nhưng rồi vì
[36:01] nhau đi qua bao thăng trầm. Nhưng rồi vì một hiểu lầm nhỏ, tình bạn dần xa cách.
[36:04] một hiểu lầm nhỏ, tình bạn dần xa cách. Ban đầu chị rất đau, cố [âm nhạc] gắng
[36:07] Ban đầu chị rất đau, cố [âm nhạc] gắng níu kéo, giải thích mong quay lại như
[36:09] níu kéo, giải thích mong quay lại như xưa. Nhưng người kia không còn muốn tiếp
[36:13] xưa. Nhưng người kia không còn muốn tiếp tục, chỉ buồn giận. rồi [âm nhạc] oán.
[36:16] tục, chỉ buồn giận. rồi [âm nhạc] oán. Sau đó khi học Phật, chị mới hiểu rằng
[36:19] Sau đó khi học Phật, chị mới hiểu rằng có lẽ duyên của hai người đã tròn. Người
[36:22] có lẽ duyên của hai người đã tròn. Người bạn ấy đến để đồng hành với chị trong
[36:24] bạn ấy đến để đồng hành với chị trong một chặn đời rồi rời đi để mỗi người
[36:27] một chặn đời rồi rời đi để mỗi người bước sang giai đoạn khác. Chị học cách
[36:30] bước sang giai đoạn khác. Chị học cách buông, không trách, không níu và từ đó
[36:34] buông, không trách, không níu và từ đó trong lòng chị nhẹ hơn rất nhiều. Chị
[36:37] trong lòng chị nhẹ hơn rất nhiều. Chị nói tôi vẫn nhớ nhưng không còn đau.
[36:40] nói tôi vẫn nhớ nhưng không còn đau. Buông không phải là quên. Buông là nhớ
[36:44] Buông không phải là quên. Buông là nhớ mà không còn bị kéo xuống. Buông là chấp
[36:47] mà không còn bị kéo xuống. Buông là chấp [âm nhạc] nhận rằng những gì đã xảy ra
[36:49] [âm nhạc] nhận rằng những gì đã xảy ra đều có ý nghĩa nhưng không cần mang theo
[36:52] đều có ý nghĩa nhưng không cần mang theo mãi. Trong gia đình duyên đến duyên đi
[36:56] mãi. Trong gia đình duyên đến duyên đi cũng rất rõ. Cha mẹ sinh con ra nuôi
[36:59] cũng rất rõ. Cha mẹ sinh con ra nuôi dưỡng một thời gian [âm nhạc] rồi con
[37:01] dưỡng một thời gian [âm nhạc] rồi con lớn có cuộc đời riêng. Nếu cha mẹ không
[37:05] lớn có cuộc đời riêng. Nếu cha mẹ không buông cứ muốn giữ [âm nhạc] con bên mình
[37:07] buông cứ muốn giữ [âm nhạc] con bên mình muốn con sống theo ý mình thì cả hai đều
[37:10] muốn con sống theo ý mình thì cả hai đều khổ. Con thấy ngột ngạt, cha mẹ thấy
[37:13] khổ. Con thấy ngột ngạt, cha mẹ thấy tuổi thân. Nhưng [âm nhạc] nếu cha mẹ
[37:16] tuổi thân. Nhưng [âm nhạc] nếu cha mẹ hiểu rằng duyên làm cha mẹ chỉ là một
[37:19] hiểu rằng duyên làm cha mẹ chỉ là một giai đoạn thì sẽ thương con bằng cách
[37:21] giai đoạn thì sẽ thương con bằng cách khác. Thương [âm nhạc] mà không kiểm
[37:23] khác. Thương [âm nhạc] mà không kiểm soát, thương mà không níu kéo. Vợ chồng
[37:27] soát, thương mà không níu kéo. Vợ chồng cũng vậy, hai người đến với nhau vì
[37:30] cũng vậy, hai người đến với nhau vì duyên, sống cùng nhau vì duyên. Nhưng
[37:33] duyên, sống cùng nhau vì duyên. Nhưng nếu duyên đã cạn, [âm nhạc]
[37:35] nếu duyên đã cạn, [âm nhạc] cố níu chỉ làm đau thêm. Có những cuộc
[37:38] cố níu chỉ làm đau thêm. Có những cuộc hôn nhân không kết thúc bằng chia tay mà
[37:41] hôn nhân không kết thúc bằng chia tay mà kết thúc bằng sự lạnh lẽo. Người vẫn ở
[37:44] kết thúc bằng sự lạnh lẽo. Người vẫn ở đó nhưng lòng đã đi rất xa. Lúc ấy nếu
[37:48] đó nhưng lòng đã đi rất xa. Lúc ấy nếu giữ hình thức chỉ làm tổn thương cả hai.
[37:51] giữ hình thức chỉ làm tổn thương cả hai. Phật dạy rằng khi một cánh cửa khép lại
[37:54] Phật dạy rằng khi một cánh cửa khép lại không phải để trừng phạt ta mà để mở ra
[37:57] không phải để trừng phạt ta mà để mở ra một cánh cửa khác. Nhưng nếu ta cứ đứng
[38:00] một cánh cửa khác. Nhưng nếu ta cứ đứng trước cánh cửa [âm nhạc] cũ khóc lóc níu
[38:03] trước cánh cửa [âm nhạc] cũ khóc lóc níu kéo thì ta sẽ không nhìn thấy con đường
[38:06] kéo thì ta sẽ không nhìn thấy con đường mới. Có người mất đi một mối quan hệ rồi
[38:09] mới. Có người mất đi một mối quan hệ rồi nhờ đó mới học cách sống với chính mình.
[38:13] nhờ đó mới học cách sống với chính mình. Có người trải qua chia ly rồi mới biết
[38:15] Có người trải qua chia ly rồi mới biết trân trọng những gì đang có. Có người
[38:18] trân trọng những gì đang có. Có người rời xa [âm nhạc] một môi trường cũ rồi
[38:21] rời xa [âm nhạc] một môi trường cũ rồi mới tìm được nơi phù hợp hơn với tâm
[38:23] mới tìm được nơi phù hợp hơn với tâm mình. Duyên đi không phải lúc nào cũng
[38:26] mình. Duyên đi không phải lúc nào cũng là mất mát. Nhiều [âm nhạc] khi đó là sự
[38:29] là mất mát. Nhiều [âm nhạc] khi đó là sự sắp xếp rất sâu của nhân quả để ta
[38:32] sắp xếp rất sâu của nhân quả để ta trưởng thành. Nhưng để thấy được điều
[38:35] trưởng thành. Nhưng để thấy được điều đó, ta cần có một tâm đủ lắng. Khi còn
[38:38] đó, ta cần có một tâm đủ lắng. Khi còn quá đau, ta chỉ thấy mình là người bị bỏ
[38:41] quá đau, ta chỉ thấy mình là người bị bỏ lại. Khi lòng lắng xuống, ta mới thấy
[38:44] lại. Khi lòng lắng xuống, ta mới thấy rằng mình cũng đang được dẫn sang một
[38:47] rằng mình cũng đang được dẫn sang một con đường khác. Không níu dữ không có
[38:50] con đường khác. Không níu dữ không có nghĩa là không thương. Không níu dữ là
[38:53] nghĩa là không thương. Không níu dữ là thương bằng trí tuệ. Thương để người kia
[38:56] thương bằng trí tuệ. Thương để người kia [âm nhạc] được tự do, thương để mình
[38:59] [âm nhạc] được tự do, thương để mình không bị trói buộc. Có một ông lão sống
[39:02] không bị trói buộc. Có một ông lão sống ở vùng quê từng nói, "Người đến với tôi,
[39:05] ở vùng quê từng nói, "Người đến với tôi, tôi mừng, người đi khỏi tôi chút bình
[39:08] tôi mừng, người đi khỏi tôi chút bình an." Ông không lạnh lùng mà rất hiền.
[39:12] an." Ông không lạnh lùng mà rất hiền. Ông hiểu rằng mỗi người đến trong đời
[39:15] Ông hiểu rằng mỗi người đến trong đời ông đều mang theo một bài học. Khi bài
[39:17] ông đều mang theo một bài học. Khi bài học đủ, người ấy rời đi. Ở tuổi trung
[39:21] học đủ, người ấy rời đi. Ở tuổi trung niên, nhiều người bắt đầu hiểu sâu điều
[39:23] niên, nhiều người bắt đầu hiểu sâu điều này. Họ không còn cố giữ những mối
[39:26] này. Họ không còn cố giữ những mối [âm nhạc] quan hệ đã mệt mỏi. Họ chọn ở
[39:29] [âm nhạc] quan hệ đã mệt mỏi. Họ chọn ở lại với những người khiến lòng họ yên,
[39:32] lại với những người khiến lòng họ yên, không phải vì ích kỷ mà vì họ đã biết
[39:35] không phải vì ích kỷ mà vì họ đã biết quý trọng sự bình an của mình. Buông một
[39:38] quý trọng sự bình an của mình. Buông một mối quan hệ không có nghĩa là phủ nhận
[39:41] mối quan hệ không có nghĩa là phủ nhận những gì [âm nhạc] đã từng đẹp. Buông là
[39:43] những gì [âm nhạc] đã từng đẹp. Buông là giữ lại những kỷ niệm tốt và để những
[39:46] giữ lại những kỷ niệm tốt và để những điều không còn phù hợp trôi đi. Phật dạy
[39:50] điều không còn phù hợp trôi đi. Phật dạy rằng tâm giống như một dòng sông. Nếu ta
[39:53] rằng tâm giống như một dòng sông. Nếu ta cứ giữ những khúc gỗ mục, những chiếc lá
[39:55] cứ giữ những khúc gỗ mục, những chiếc lá khô, dòng sông sẽ bị tắt. Khi ta để cho
[39:59] khô, dòng sông sẽ bị tắt. Khi ta để cho chúng trôi đi, nước sẽ trong lại. Cuộc
[40:02] chúng trôi đi, nước sẽ trong lại. Cuộc đời cũng vậy. Khi ta giữ quá nhiều thứ,
[40:06] đời cũng vậy. Khi ta giữ quá nhiều thứ, không còn thuộc về hiện tại, tâm ta sẽ
[40:08] không còn thuộc về hiện tại, tâm ta sẽ nặng. Khi ta buông, tâm ta sẽ nhẹ. Không
[40:12] nặng. Khi ta buông, tâm ta sẽ nhẹ. Không níu giữ cũng là học cách không bám vào
[40:15] níu giữ cũng là học cách không bám vào lời khen, lời chê. Có người sống vì lời
[40:19] lời khen, lời chê. Có người sống vì lời khen nên khi không được công nhận họ
[40:21] khen nên khi không được công nhận họ đau. Có người bị ám ảnh bởi lời chê nên
[40:25] đau. Có người bị ám ảnh bởi lời chê nên sống trong sợ hãi. Nhưng khen chê cũng
[40:29] sống trong sợ hãi. Nhưng khen chê cũng là duyên. Đến rồi đi, nếu ta bám ta khổ.
[40:34] là duyên. Đến rồi đi, nếu ta bám ta khổ. Người sống nhẹ là người nghe khen không
[40:36] Người sống nhẹ là người nghe khen không bay lên, nghe [âm nhạc] chê không gục
[40:38] bay lên, nghe [âm nhạc] chê không gục xuống. Vì họ biết rằng giá trị của mình
[40:42] xuống. Vì họ biết rằng giá trị của mình không nằm trong miệng người khác mà nằm
[40:44] không nằm trong miệng người khác mà nằm trong cách mình sống với chính mình.
[40:47] trong cách mình sống với chính mình. Ở tuổi 40, 50, nhiều người không còn cần
[40:50] Ở tuổi 40, 50, nhiều người không còn cần phải chứng minh mình là ai. Họ chỉ cần
[40:54] phải chứng minh mình là ai. Họ chỉ cần sống sao cho mỗi ngày trôi qua, lòng
[40:57] sống sao cho mỗi ngày trôi qua, lòng không hối hận, không níu dữ cũng là
[40:59] không hối hận, không níu dữ cũng là không ép mình phải giống như ngày xưa.
[41:02] không ép mình phải giống như ngày xưa. Ta cho phép bản thân thay đổi, yếu đi
[41:05] Ta cho phép bản thân thay đổi, yếu đi [âm nhạc] chậm lại. Ta không còn cố gồng
[41:08] [âm nhạc] chậm lại. Ta không còn cố gồng để giữ hình ảnh mạnh mẽ. Ta cho phép
[41:11] để giữ hình ảnh mạnh mẽ. Ta cho phép mình nghỉ ngơi. Có người từng nói, "Ngày
[41:14] mình nghỉ ngơi. Có người từng nói, "Ngày xưa tôi sống [âm nhạc] để được yêu, bây
[41:17] xưa tôi sống [âm nhạc] để được yêu, bây giờ tôi sống để được yên." Và khi họ
[41:20] giờ tôi sống để được yên." Và khi họ sống như vậy, tự nhiên những mối quan hệ
[41:23] sống như vậy, tự nhiên những mối quan hệ còn lại cũng trở nên nhẹ nhàng hơn. Phật
[41:26] còn lại cũng trở nên nhẹ nhàng hơn. Phật dạy rằng tất cả những gì ta gặp đều là
[41:29] dạy rằng tất cả những gì ta gặp đều là duyên, [âm nhạc] nhưng ta có quyền chọn
[41:32] duyên, [âm nhạc] nhưng ta có quyền chọn cách đi cùng duyên ấy như thế nào. Đi
[41:35] cách đi cùng duyên ấy như thế nào. Đi bằng sự bám víu hay bằng sự tỉnh thức?
[41:38] bằng sự bám víu hay bằng sự tỉnh thức? Khi ta tỉnh thức, ta biết trân trọng lúc
[41:41] Khi ta tỉnh thức, ta biết trân trọng lúc duyên còn và mỉm cười khi duyên hết.
[41:45] duyên còn và mỉm cười khi duyên hết. Không oán, không trách, không níu. Có
[41:48] Không oán, không trách, không níu. Có một người đàn ông sau khi vợ mất sống
[41:51] một người đàn ông sau khi vợ mất sống một mình trong căn nhà cũ. Ban đầu ông
[41:54] một mình trong căn nhà cũ. Ban đầu ông rất đau, không chấp nhận được sự ra đi.
[41:58] rất đau, không chấp nhận được sự ra đi. Ông giữ nguyên mọi thứ như cũ, không dám
[42:00] Ông giữ nguyên mọi thứ như cũ, không dám thay đổi. Nhưng [âm nhạc] thời gian trôi
[42:03] thay đổi. Nhưng [âm nhạc] thời gian trôi qua, ông bắt đầu hiểu rằng vợ ông không
[42:06] qua, ông bắt đầu hiểu rằng vợ ông không muốn. Ông sống mãi trong nỗi buồn. Ông
[42:09] muốn. Ông sống mãi trong nỗi buồn. Ông dọn dẹp lại [âm nhạc] nhà, trồng thêm
[42:11] dọn dẹp lại [âm nhạc] nhà, trồng thêm cây, kết bạn mới. Ông vẫn nhớ vợ nhưng
[42:15] cây, kết bạn mới. Ông vẫn nhớ vợ nhưng không còn sống trong đau khổ. Ông nói,
[42:18] không còn sống trong đau khổ. Ông nói, [âm nhạc] "Tôi không quên, tôi chỉ học
[42:20] [âm nhạc] "Tôi không quên, tôi chỉ học cách sống tiếp." Đó chính là không níu
[42:23] cách sống tiếp." Đó chính là không níu dữ, không xóa ký ức nhưng không để ký ức
[42:26] dữ, không xóa ký ức nhưng không để ký ức kéo mình xuống. Duyên đến để ta học
[42:29] kéo mình xuống. Duyên đến để ta học thương, duyên đi để ta học buông. Cả hai
[42:33] thương, duyên đi để ta học buông. Cả hai đều cần thiết cho hành trình trưởng
[42:35] đều cần thiết cho hành trình trưởng thành của tâm hồn. [âm nhạc] Khi ta hiểu
[42:38] thành của tâm hồn. [âm nhạc] Khi ta hiểu được điều đó, ta không còn sợ chia ly.
[42:42] được điều đó, ta không còn sợ chia ly. Không phải vì không đau mà vì biết rằng
[42:44] Không phải vì không đau mà vì biết rằng đau [âm nhạc] rồi cũng qua và mình vẫn
[42:47] đau [âm nhạc] rồi cũng qua và mình vẫn có thể sống tiếp với một trái tim hiền.
[42:50] có thể sống tiếp với một trái tim hiền. Không níu dữ là một dạng tự do. Tự do
[42:54] Không níu dữ là một dạng tự do. Tự do khỏi những ràn buộc vô hình. Tự do khỏi
[42:57] khỏi những ràn buộc vô hình. Tự do khỏi những mong cầu không cần thiết. Tự do để
[43:01] những mong cầu không cần thiết. Tự do để sống trọn với hiện tại. Ở tuổi trung
[43:03] sống trọn với hiện tại. Ở tuổi trung niên, nếu ta học được điều này, những
[43:06] niên, nếu ta học được điều này, những năm tháng sau đó sẽ rất khác. Không phải
[43:09] năm tháng sau đó sẽ rất khác. Không phải vì đời không còn biến động mà vì tâm ta
[43:12] vì đời không còn biến động mà vì tâm ta đã đủ vững để đi qua mọi biến động một
[43:15] đã đủ vững để đi qua mọi biến động một cách nhẹ nhàng. Duyên đến ta trân trọng,
[43:19] cách nhẹ nhàng. Duyên đến ta trân trọng, duyên đi [âm nhạc] ta mỉm cười, không
[43:22] duyên đi [âm nhạc] ta mỉm cười, không níu không kéo, chỉ giữ lại sự bình an
[43:26] níu không kéo, chỉ giữ lại sự bình an trong lòng. Thưa quý vị, có người sống
[43:29] trong lòng. Thưa quý vị, có người sống trong đủ đầy vật chất nhưng ngày nào
[43:31] trong đủ đầy vật chất nhưng ngày nào cũng nặng nề, khó ngủ, lòng không yên.
[43:35] cũng nặng nề, khó ngủ, lòng không yên. Cũng có người sống rất đơn sơ, thiếu
[43:38] Cũng có người sống rất đơn sơ, thiếu thốn nhưng gương mặt lúc nào cũng nhẹ
[43:40] thốn nhưng gương mặt lúc nào cũng nhẹ nhàng, ánh mắt hiền hoại. Nhìn bề ngoài
[43:44] nhàng, ánh mắt hiền hoại. Nhìn bề ngoài ta tưởng người thứ nhất sướng, người thứ
[43:46] ta tưởng người thứ nhất sướng, người thứ hai khổ, nhưng nếu nhìn sâu vào nội tâm,
[43:50] hai khổ, nhưng nếu nhìn sâu vào nội tâm, ta sẽ thấy điều ngược lại. Phật dạy rằng
[43:53] ta sẽ thấy điều ngược lại. Phật dạy rằng cảnh không làm khổ ta mà chính tâm bám
[43:56] cảnh không làm khổ ta mà chính tâm bám chấp vào cảnh mới làm ta khổ. Khi tâm
[44:00] chấp vào cảnh mới làm ta khổ. Khi tâm muốn nhiều hơn những gì đang có thì khổ
[44:03] muốn nhiều hơn những gì đang có thì khổ sinh ra. Khi tâm không chấp vào những gì
[44:06] sinh ra. Khi tâm không chấp vào những gì đã mất thì khổ [âm nhạc] tự tan. Có
[44:09] đã mất thì khổ [âm nhạc] tự tan. Có những người đến tuổi 40, 50 nhìn lại đời
[44:12] những người đến tuổi 40, 50 nhìn lại đời mình với rất nhiều tiếc núi. Họ tiếc
[44:15] mình với rất nhiều tiếc núi. Họ tiếc tuổi [âm nhạc] trẻ, tiếc cơ hội, tiếc
[44:17] tuổi [âm nhạc] trẻ, tiếc cơ hội, tiếc những mối quan hệ đã qua. Mỗi ngày sống
[44:21] những mối quan hệ đã qua. Mỗi ngày sống trong hoài niệm, họ tự làm mình mệt mỏi.
[44:24] trong hoài niệm, họ tự làm mình mệt mỏi. Không phải vì quá khứ quá đau mà vì tâm
[44:28] Không phải vì quá khứ quá đau mà vì tâm họ chưa chịu rời khỏi quá khứ. Ngược
[44:31] họ chưa chịu rời khỏi quá khứ. Ngược lại, có những người cùng độ tuổi ấy,
[44:33] lại, có những người cùng độ tuổi ấy, nhưng họ sống rất bình thản. Họ không
[44:36] nhưng họ sống rất bình thản. Họ không còn dằn vặt vì những gì không thể thay
[44:39] còn dằn vặt vì những gì không thể thay đổi. Họ chấp nhận những điều đã qua và
[44:43] đổi. Họ chấp nhận những điều đã qua và tập trung sống trọn với hiện tại. Cũng
[44:45] tập trung sống trọn với hiện tại. Cũng là một cuộc đời nhưng cách nhìn khác
[44:48] là một cuộc đời nhưng cách nhìn khác nhau nên cảm nhận hoàn toàn khác nhau.
[44:51] nhau nên cảm nhận hoàn toàn khác nhau. Sướng khổ tại tâm là như vậy. Khi tâm
[44:55] Sướng khổ tại tâm là như vậy. Khi tâm còn so sánh, còn hơn thua, còn tiếc
[44:58] còn so sánh, còn hơn thua, còn tiếc nuối, còn trách móc thì dù cảnh có tốt
[45:01] nuối, còn trách móc thì dù cảnh có tốt đến đâu, lòng vẫn không yên. Khi tâm
[45:04] đến đâu, lòng vẫn không yên. Khi tâm biết đủ, biết buông, biết chấp nhận thì
[45:07] biết đủ, biết buông, biết chấp nhận thì dù cảnh có thiếu thốn, lòng vẫn nhẹ. Có
[45:10] dù cảnh có thiếu thốn, lòng vẫn nhẹ. Có một người đàn ông trung niên từng chia
[45:13] một người đàn ông trung niên từng chia sẻ rằng ông có đủ nhà cửa, xe cộ, con
[45:16] sẻ rằng ông có đủ nhà cửa, xe cộ, con cái thành đạt nhưng mỗi tối nằm xuống
[45:20] cái thành đạt nhưng mỗi tối nằm xuống ông vẫn thấy trống rỗng. Ông luôn nghĩ
[45:22] ông vẫn thấy trống rỗng. Ông luôn nghĩ mình đáng được [âm nhạc] nhiều hơn, đáng
[45:24] mình đáng được [âm nhạc] nhiều hơn, đáng được công nhận nhiều hơn, đáng được yêu
[45:27] được công nhận nhiều hơn, đáng được yêu thương nhiều hơn và vì thế ông không bao
[45:30] thương nhiều hơn và vì thế ông không bao giờ thấy đủ. Sau một thời gian tu học,
[45:33] giờ thấy đủ. Sau một thời gian tu học, ông bắt đầu tập nhìn lại. Ông nhận ra
[45:36] ông bắt đầu tập nhìn lại. Ông nhận ra rằng chính sự không biết đủ đã khiến ông
[45:39] rằng chính sự không biết đủ đã khiến ông khổ. Ông có rất nhiều nhưng tâm ông
[45:42] khổ. Ông có rất nhiều nhưng tâm ông không dừng lại ở những gì đang có. Khi
[45:45] không dừng lại ở những gì đang có. Khi ông học cách biết ơn từng điều nhỏ, từng
[45:48] ông học cách biết ơn từng điều nhỏ, từng bữa cơm, từng buổi sáng còn thở thì lòng
[45:52] bữa cơm, từng buổi sáng còn thở thì lòng ông dịu xuống. Cuộc sống bên ngoài không
[45:55] ông dịu xuống. Cuộc sống bên ngoài không đổi nhưng cảm nhận bên trong đổi rất
[45:57] đổi nhưng cảm nhận bên trong đổi rất nhiều. Đó là sức mạnh của tâm. Có người
[46:01] nhiều. Đó là sức mạnh của tâm. Có người khác sống rất giản dị, chỉ có một căn
[46:03] khác sống rất giản dị, chỉ có một căn nhà nhỏ, một mảnh vườn không giàu sang.
[46:07] nhà nhỏ, một mảnh vườn không giàu sang. Nhưng mỗi sáng thức dậy, họ thấy mình
[46:09] Nhưng mỗi sáng thức dậy, họ thấy mình may mắn vì còn sức khỏe, còn được nhìn
[46:12] may mắn vì còn sức khỏe, còn được nhìn thấy nắng, còn được uống một chén trà
[46:15] thấy nắng, còn được uống một chén trà ấm. Họ không so sánh mình với ai. Họ
[46:19] ấm. Họ không so sánh mình với ai. Họ sống trong sự đủ đầy của hiện tại và vì
[46:22] sống trong sự đủ đầy của hiện tại và vì thế họ cảm thấy sướng. Sướng không phải
[46:26] thế họ cảm thấy sướng. Sướng không phải vì có nhiều mà vì biết đủ. Khổ không
[46:30] vì có nhiều mà vì biết đủ. Khổ không phải vì thiếu mà vì muốn quá nhiều. Quý
[46:33] phải vì thiếu mà vì muốn quá nhiều. Quý vị đang nghe pháp trên kênh YouTube Phật
[46:37] vị đang nghe pháp trên kênh YouTube Phật tự an nhiên, đừng quên nhấn đăng ký và
[46:41] tự an nhiên, đừng quên nhấn đăng ký và chuông thông báo [âm nhạc] để cùng đồng
[46:43] chuông thông báo [âm nhạc] để cùng đồng hành trên con đường Phật pháp. Ở tuổi
[46:46] hành trên con đường Phật pháp. Ở tuổi trung niên, khi thân bắt đầu yếu, khi
[46:49] trung niên, khi thân bắt đầu yếu, khi nhiều [âm nhạc] thứ không còn như trước,
[46:51] nhiều [âm nhạc] thứ không còn như trước, nếu tâm vẫn còn chạy theo những mong cầu
[46:53] nếu tâm vẫn còn chạy theo những mong cầu cũ thì khổ sẽ chồng khổ. Nhưng nếu tâm
[46:57] cũ thì khổ sẽ chồng khổ. Nhưng nếu tâm chịu dừng lại, chấp nhận sự thay đổi
[46:59] chịu dừng lại, chấp nhận sự thay đổi [âm nhạc] của thân và đời thì lòng sẽ
[47:02] [âm nhạc] của thân và đời thì lòng sẽ nhẹ. Phật dạy rằng thân này rồi cũng
[47:05] nhẹ. Phật dạy rằng thân này rồi cũng già, cũng bệnh, cũng chết, không ai
[47:08] già, cũng bệnh, cũng chết, không ai tránh được. Nhưng tâm có thể an hay
[47:11] tránh được. Nhưng tâm có thể an hay không là do mình rèn luyện. Người hiểu
[47:14] không là do mình rèn luyện. Người hiểu điều này sẽ không quá hoảng loạn trước
[47:17] điều này sẽ không quá hoảng loạn trước sự vô thường. Có người khi thấy mình già
[47:20] sự vô thường. Có người khi thấy mình già đi, tóc bạc, sức yếu thì buồn, thì sợ,
[47:24] đi, tóc bạc, sức yếu thì buồn, thì sợ, thì trách đời, nhưng có người nhìn sự
[47:27] thì trách đời, nhưng có người nhìn sự già đi như một phần tự nhiên của hành
[47:29] già đi như một phần tự nhiên của hành trình. Họ chăm sóc thân mình tốt hơn,
[47:33] trình. Họ chăm sóc thân mình tốt hơn, sống chậm hơn, trân trọng những khoảnh
[47:35] sống chậm hơn, trân trọng những khoảnh khắc yên bình. Cùng [âm nhạc] là già đi
[47:38] khắc yên bình. Cùng [âm nhạc] là già đi nhưng một người khổ, một người an, khác
[47:41] nhưng một người khổ, một người an, khác nhau ở tâm. Sướng khổ tại tâm cũng thể
[47:44] nhau ở tâm. Sướng khổ tại tâm cũng thể hiện rất rõ trong các mối quan hệ. Khi
[47:47] hiện rất rõ trong các mối quan hệ. Khi ta kỳ vọng quá nhiều vào người khác, ta
[47:50] ta kỳ vọng quá nhiều vào người khác, ta dễ thất vọng. Khi ta muốn người khác
[47:53] dễ thất vọng. Khi ta muốn người khác phải hiểu mình, phải đối xử với mình,
[47:56] phải hiểu mình, phải đối xử với mình, theo ý mình thì khổ sinh ra. Nhưng khi
[47:59] theo ý mình thì khổ sinh ra. Nhưng khi ta học cách chấp nhận người khác, như họ
[48:01] ta học cách chấp nhận người khác, như họ là không ép, không đòi hỏi thì lòng nhẹ
[48:05] là không ép, không đòi hỏi thì lòng nhẹ hơn. Có người cả đời khổ vì mong con cái
[48:09] hơn. Có người cả đời khổ vì mong con cái phải sống theo ý mình. Khi con không như
[48:12] phải sống theo ý mình. Khi con không như mong đợi, họ đau. [âm nhạc] Nhưng có
[48:14] mong đợi, họ đau. [âm nhạc] Nhưng có người cũng có con cái như vậy mà họ
[48:17] người cũng có con cái như vậy mà họ không khổ. Vì họ nhìn con bằng con mắt
[48:20] không khổ. Vì họ nhìn con bằng con mắt nhân quả, hiểu rằng mỗi người có nghiệp
[48:23] nhân quả, hiểu rằng mỗi người có nghiệp riêng, duyên riêng, không phải hoàn cảnh
[48:26] riêng, duyên riêng, không phải hoàn cảnh khác nhau mà là cách nhìn khác nhau. Khi
[48:30] khác nhau mà là cách nhìn khác nhau. Khi ta hiểu rằng mình không thể kiểm soát
[48:32] ta hiểu rằng mình không thể kiểm soát hết mọi thứ, ta sẽ bớt căng thẳng. Khi
[48:35] hết mọi thứ, ta sẽ bớt căng thẳng. Khi ta chấp nhận rằng có những việc nằm
[48:38] ta chấp nhận rằng có những việc nằm ngoài khả năng [âm nhạc] của mình, ta sẽ
[48:39] ngoài khả năng [âm nhạc] của mình, ta sẽ bớt tự trách. Và khi ta thôi ép đời phải
[48:43] bớt tự trách. Và khi ta thôi ép đời phải theo ý mình, đời sẽ nhẹ hơn. Phật dạy
[48:46] theo ý mình, đời sẽ nhẹ hơn. Phật dạy rằng người trí không tìm cách thay đổi
[48:49] rằng người trí không tìm cách thay đổi thế gian mà tìm cách chuyển hóa tâm
[48:51] thế gian mà tìm cách chuyển hóa tâm mình. Vì thế gian vốn vô thường, không
[48:55] mình. Vì thế gian vốn vô thường, không đứng yên [âm nhạc] cho ai cả. Chỉ có tâm
[48:58] đứng yên [âm nhạc] cho ai cả. Chỉ có tâm là nơi ta có thể tu tập. Có những người
[49:01] là nơi ta có thể tu tập. Có những người dành cả đời để sửa người khác mà quên
[49:04] dành cả đời để sửa người khác mà quên sửa mình.
[49:05] sửa mình. Họ luôn thấy lỗi của người xung quanh
[49:07] Họ luôn thấy lỗi của người xung quanh nhưng ít khi nhìn lại tâm mình. Và vì
[49:10] nhưng ít khi nhìn lại tâm mình. Và vì thế họ luôn thấy đời bất công. Người
[49:13] thế họ luôn thấy đời bất công. Người khác sai, mình đúng. Nhưng chính điều đó
[49:17] khác sai, mình đúng. Nhưng chính điều đó làm họ khổ. Ngược lại có người tập quay
[49:20] làm họ khổ. Ngược lại có người tập quay về với chính mình. Khi có chuyện xảy ra,
[49:24] về với chính mình. Khi có chuyện xảy ra, họ không vội trách ai mà nhìn lại phản
[49:26] họ không vội trách ai mà nhìn lại phản ứng của mình. Họ hỏi vì sao mình buồn,
[49:30] ứng của mình. Họ hỏi vì sao mình buồn, vì sao mình giận, vì sao mình đau? Và từ
[49:34] vì sao mình giận, vì sao mình đau? Và từ đó họ học cách chuyển hóa không phải để
[49:38] đó họ học cách chuyển hóa không phải để trở thành người hoàn hảo mà để trở thành
[49:40] trở thành người hoàn hảo mà để trở thành người nhẹ hơn. Sướng khổ tại tâm còn thể
[49:44] người nhẹ hơn. Sướng khổ tại tâm còn thể hiện ở cách ta nhìn quá khứ. Có người
[49:47] hiện ở cách ta nhìn quá khứ. Có người nhớ lại quá khứ với sự tiếc nuúi và đau
[49:50] nhớ lại quá khứ với sự tiếc nuúi và đau buồn. Có người nhớ lại với sự biết ơn
[49:54] buồn. Có người nhớ lại với sự biết ơn cùng một ký ức nhưng cảm xúc khác nhau.
[49:57] cùng một ký ức nhưng cảm xúc khác nhau. Khi ta nhìn quá khứ như một chuỗi sai
[50:00] Khi ta nhìn quá khứ như một chuỗi sai lầm ta khổ. Khi ta nhìn quá khứ như một
[50:04] lầm ta khổ. Khi ta nhìn quá khứ như một chuỗi [âm nhạc] bài học ta trưởng thành,
[50:06] chuỗi [âm nhạc] bài học ta trưởng thành, không phải quá khứ đổi mà là tâm ta đổi.
[50:10] không phải quá khứ đổi mà là tâm ta đổi. Ở tuổi 40, 50, nhiều người bắt đầu hiểu
[50:14] Ở tuổi 40, 50, nhiều người bắt đầu hiểu rằng không phải lúc nào cũng có thể làm
[50:17] rằng không phải lúc nào cũng có thể làm lại từ đầu nhưng luôn có thể làm mới
[50:19] lại từ đầu nhưng luôn có thể làm mới cách nhìn. Không phải lúc nào cũng sửa
[50:22] cách nhìn. Không phải lúc nào cũng sửa được hoàn cảnh nhưng luôn có thể sửa
[50:25] được hoàn cảnh nhưng luôn có thể sửa cách tiếp nhận. Có người mất việc, mất
[50:28] cách tiếp nhận. Có người mất việc, mất mối quan hệ, mất sức khỏe. Nếu tâm
[50:31] mối quan hệ, mất sức khỏe. Nếu tâm [âm nhạc] họ chỉ nhìn thấy mất mắt họ sẽ
[50:34] [âm nhạc] họ chỉ nhìn thấy mất mắt họ sẽ khổ. Nhưng nếu họ nhìn thấy, đó là cơ
[50:37] khổ. Nhưng nếu họ nhìn thấy, đó là cơ hội để sống chậm lại, [âm nhạc] để chăm
[50:39] hội để sống chậm lại, [âm nhạc] để chăm sóc bản thân, để đi con đường khác thì
[50:42] sóc bản thân, để đi con đường khác thì họ vẫn có thể tìm thấy ý nghĩa. Phật dạy
[50:46] họ vẫn có thể tìm thấy ý nghĩa. Phật dạy rằng trong khổ có hạt giống của tỉnh
[50:48] rằng trong khổ có hạt giống của tỉnh thức, nhưng chỉ người chịu quay vào bên
[50:51] thức, nhưng chỉ người chịu quay vào bên trong mới thấy được hạt giống đó. Sướng
[50:54] trong mới thấy được hạt giống đó. Sướng khổ tại tâm cũng là khi ta biết
[50:56] khổ tại tâm cũng là khi ta biết [âm nhạc] chọn điều gì để giữ, điều gì
[50:58] [âm nhạc] chọn điều gì để giữ, điều gì để buông. Ta không thể giữ mọi thứ nhưng
[51:02] để buông. Ta không thể giữ mọi thứ nhưng ta có thể chọn giữ sự bình an. Có người
[51:06] ta có thể chọn giữ sự bình an. Có người giữ tiền bạc, danh vọng nhưng đánh mất
[51:09] giữ tiền bạc, danh vọng nhưng đánh mất sự an ổn. Có người giữ lòng hiền, giữ sự
[51:12] sự an ổn. Có người giữ lòng hiền, giữ sự tử tế và từ đó phúc tự đến. Khi tâm
[51:17] tử tế và từ đó phúc tự đến. Khi tâm không còn quá bám vào được mất hơn thua
[51:20] không còn quá bám vào được mất hơn thua đúng sai thì lòng sẽ rộng hơn. Khi lòng
[51:23] đúng sai thì lòng sẽ rộng hơn. Khi lòng rộng, những va chạm của đời không còn
[51:26] rộng, những va chạm của đời không còn làm ta tổn thương sâu như trước. Không
[51:29] làm ta tổn thương sâu như trước. Không phải vì đời bớt khắc nghiệt mà vì ta đã
[51:32] phải vì đời bớt khắc nghiệt mà vì ta đã mạnh hơn từ bên trong. Có một bà cụ già
[51:35] mạnh hơn từ bên trong. Có một bà cụ già [âm nhạc] từng nói, "Ngày xưa tôi giận
[51:38] [âm nhạc] từng nói, "Ngày xưa tôi giận cả thế giới, bây giờ tôi chỉ cười, không
[51:42] cả thế giới, bây giờ tôi chỉ cười, không phải vì thế giới tốt hơn mà vì tâm bà đã
[51:46] phải vì thế giới tốt hơn mà vì tâm bà đã khác. Khi tâm đổi, đời đổi, khi lòng
[51:49] khác. Khi tâm đổi, đời đổi, khi lòng lắng cảnh lắng. Sướng khổ tại tâm không
[51:53] lắng cảnh lắng. Sướng khổ tại tâm không phải là lời nói để an ủi mà là con đường
[51:56] phải là lời nói để an ủi mà là con đường tu tập rất thực tế. Mỗi [âm nhạc] ngày
[51:59] tu tập rất thực tế. Mỗi [âm nhạc] ngày ta có thể tập nhìn mọi việc bằng con mắt
[52:02] ta có thể tập nhìn mọi việc bằng con mắt nhẹ hơn, không phán xét vội, không phản
[52:05] nhẹ hơn, không phán xét vội, không phản ứng quá nhanh, không ôm giữ quá lâu. Tập
[52:09] ứng quá nhanh, không ôm giữ quá lâu. Tập thở chậm hơn, tập nói ít lại, tập buông
[52:13] thở chậm hơn, tập nói ít lại, tập buông những điều không cần thiết. Dần dần ta
[52:16] những điều không cần thiết. Dần dần ta sẽ thấy tâm mình khác đi. Và khi tâm
[52:19] sẽ thấy tâm mình khác đi. Và khi tâm khác đi, cách ta sống, cách ta nhìn đời,
[52:23] khác đi, cách ta sống, cách ta nhìn đời, cách ta đối diện với khó khăn cũng khác
[52:25] cách ta đối diện với khó khăn cũng khác đi. Ở tuổi trung niên, nếu ta học được
[52:28] đi. Ở tuổi trung niên, nếu ta học được điều này những năm tháng, sau đó sẽ
[52:31] điều này những năm tháng, sau đó sẽ không chỉ là sự tiếp nối của thói quen
[52:33] không chỉ là sự tiếp nối của thói quen cũ mà là một giai đoạn mới của sự an
[52:36] cũ mà là một giai đoạn mới của sự an trú. Không phải vì đời hết thử thách mà
[52:39] trú. Không phải vì đời hết thử thách mà vì ta đã có một nơi để nương tựa. Nơi đó
[52:43] vì ta đã có một nơi để nương tựa. Nơi đó chính là tâm mình. Phật dạy rằng người
[52:46] chính là tâm mình. Phật dạy rằng người thắng được chính mình là người chiến
[52:48] thắng được chính mình là người chiến thắng lớn nhất. Thắng ở đây không phải
[52:51] thắng lớn nhất. Thắng ở đây không phải là hơn người khác mà là vượt qua những
[52:53] là hơn người khác mà là vượt qua những xáo động trong lòng mình. Khi ta không
[52:56] xáo động trong lòng mình. Khi ta không còn bị kéo bởi khen chê, được mất hơn
[52:59] còn bị kéo bởi khen chê, được mất hơn thua thì dù đời có đổi thay, lòng ta vẫn
[53:03] thua thì dù đời có đổi thay, lòng ta vẫn đứng vững. Và đó chính là tự do. Sướng
[53:07] đứng vững. Và đó chính là tự do. Sướng không phải vì đời chiều theo ý mình. Khổ
[53:10] không phải vì đời chiều theo ý mình. Khổ không phải vì đời trái ý mình. Sướng hay
[53:14] không phải vì đời trái ý mình. Sướng hay khổ là vì tâm mình đang ở đâu? Khi tâm ở
[53:18] khổ là vì tâm mình đang ở đâu? Khi tâm ở [âm nhạc] trong sự chấp nhận, đời trở
[53:20] [âm nhạc] trong sự chấp nhận, đời trở nên nhẹ. Khi tâm ở trong sự oán trách,
[53:24] nên nhẹ. Khi tâm ở trong sự oán trách, đời trở nên nặng. Chọn nhẹ hay nặng là
[53:27] đời trở nên nặng. Chọn nhẹ hay nặng là quyền của mỗi người. Khi bước qua ngưỡng
[53:31] quyền của mỗi người. Khi bước qua ngưỡng 40 50 tuổi, [âm nhạc] con người ta bắt
[53:34] 40 50 tuổi, [âm nhạc] con người ta bắt đầu hiểu một điều rất khác so với thời
[53:36] đầu hiểu một điều rất khác so với thời trẻ. không còn nhìn đời bằng ánh mắt
[53:39] trẻ. không còn nhìn đời bằng ánh mắt nóng nảy, cũng không còn tin rằng chỉ
[53:42] nóng nảy, cũng không còn tin rằng chỉ cần cố gắng là mọi thứ sẽ đi theo ý
[53:44] cần cố gắng là mọi thứ sẽ đi theo ý mình. Ở độ tuổi ấy, người ta đã nếm đủ
[53:48] mình. Ở độ tuổi ấy, người ta đã nếm đủ mùi của được và mất, của thành [âm nhạc]
[53:50] mùi của được và mất, của thành [âm nhạc] và bại, của yêu thương và tổn thương. Và
[53:54] và bại, của yêu thương và tổn thương. Và chính từ những va vấp đó, một câu hỏi
[53:57] chính từ những va vấp đó, một câu hỏi lặng lẽ xuất hiện trong lòng. Vì sao có
[53:59] lặng lẽ xuất hiện trong lòng. Vì sao có những điều mình cố hết sức vẫn không giữ
[54:02] những điều mình cố hết sức vẫn không giữ được, còn có những điều mình chẳng cầu
[54:05] được, còn có những điều mình chẳng cầu lại tự đến. Đó là lúc nhiều người bắt
[54:07] lại tự đến. Đó là lúc nhiều người bắt đầu chạm vào chữ nhân quả, không phải
[54:10] đầu chạm vào chữ nhân quả, không phải bằng lý thuyết mà bằng chính trải nghiệm
[54:13] bằng lý thuyết mà bằng chính trải nghiệm sống của mình. Nhân quả không còn là câu
[54:16] sống của mình. Nhân quả không còn là câu chuyện trong kinh sách mà là những gì
[54:18] chuyện trong kinh sách mà là những gì đang diễn ra ngay trong gia đình, trong
[54:21] đang diễn ra ngay trong gia đình, trong công việc, trong sức khỏe và trong từng
[54:23] công việc, trong sức khỏe và trong từng mối quan hệ hằng ngày. Sống thuận nhân
[54:26] mối quan hệ hằng ngày. Sống thuận nhân quả không phải là buông xuôi, càng không
[54:29] quả không phải là buông xuôi, càng không phải là mặc kệ đời. Sống thuận nhân quả
[54:32] phải là mặc kệ đời. Sống thuận nhân quả là hiểu rằng mỗi việc mình đang gặp đều
[54:35] là hiểu rằng mỗi việc mình đang gặp đều có căn nguyên và việc của mình không
[54:38] có căn nguyên và việc của mình không phải là chống lại nó mà là đối diện với
[54:40] phải là chống lại nó mà là đối diện với nó bằng tâm tỉnh táo và hiền lành hơn.
[54:44] nó bằng tâm tỉnh táo và hiền lành hơn. Nhiều người ở tuổi trung niên vẫn còn
[54:46] Nhiều người ở tuổi trung niên vẫn còn thói quen oán trách, oán con cái không
[54:49] thói quen oán trách, oán con cái không như ý, oán bạn đời không hiểu mình, oán
[54:53] như ý, oán bạn đời không hiểu mình, oán công việc không thuận lợi, oán xã hội
[54:56] công việc không thuận lợi, oán xã hội bất công, oán cả số phận. Nhưng càng oán
[55:00] bất công, oán cả số phận. Nhưng càng oán lòng càng [âm nhạc] nặng, càng chống đời
[55:03] lòng càng [âm nhạc] nặng, càng chống đời càng mỏi. Vì oán trách không làm nghiệp
[55:06] càng mỏi. Vì oán trách không làm nghiệp nhẹ đi, chỉ làm tâm mình thêm khổ. Có
[55:10] nhẹ đi, chỉ làm tâm mình thêm khổ. Có một người đàn ông ngoài 40 làm ăn thất
[55:13] một người đàn ông ngoài 40 làm ăn thất bại liên tiếp. Trước đây anh là người
[55:16] bại liên tiếp. Trước đây anh là người rất tự tin, luôn tin rằng chỉ cần cố là
[55:20] rất tự tin, luôn tin rằng chỉ cần cố là sẽ thắng. Nhưng sau vài lần đầu tư thua
[55:23] sẽ thắng. Nhưng sau vài lần đầu tư thua lỗ, tiền bạc hao hục, gia đình căng
[55:26] lỗ, tiền bạc hao hục, gia đình căng thẳng, anh bắt đầu thấy đời không còn dễ
[55:29] thẳng, anh bắt đầu thấy đời không còn dễ như trước. Anh trách đối tác, trách thời
[55:32] như trước. Anh trách đối tác, trách thời thế, trách cả những người từng khuyên
[55:34] thế, trách cả những người từng khuyên anh [âm nhạc] đi theo con đường đó.
[55:36] anh [âm nhạc] đi theo con đường đó. Nhưng càng trách anh càng mất ngủ. càng
[55:39] Nhưng càng trách anh càng mất ngủ. càng dễ cáo gắt, càng thấy cuộc sống bế tắc.
[55:43] dễ cáo gắt, càng thấy cuộc sống bế tắc. Một lần trong lúc ngồi ở quán nước ven
[55:46] Một lần trong lúc ngồi ở quán nước ven đường, anh tình cờ nghe một ông cụ nói
[55:48] đường, anh tình cờ nghe một ông cụ nói chuyện với người bạn già. Ông cụ nói rất
[55:51] chuyện với người bạn già. Ông cụ nói rất chậm, đời không ghét ai, chỉ là mình
[55:54] chậm, đời không ghét ai, chỉ là mình gieo gì thì gặt nấy, chống lại cũng
[55:58] gieo gì thì gặt nấy, chống lại cũng không thay đổi được, chỉ làm mình mệt
[56:00] không thay đổi được, chỉ làm mình mệt thêm thôi. Câu nói ấy không hoa mị
[56:03] thêm thôi. Câu nói ấy không hoa mị [âm nhạc] nhưng lại chạm rất sâu. Anh
[56:06] [âm nhạc] nhưng lại chạm rất sâu. Anh chợt nhận ra mình đã dành quá nhiều năng
[56:08] chợt nhận ra mình đã dành quá nhiều năng lượng để chống lại thực tại mà quên mất
[56:11] lượng để chống lại thực tại mà quên mất việc chăm sóc chính tâm mình. Từ đó anh
[56:15] việc chăm sóc chính tâm mình. Từ đó anh bắt đầu thay đổi, không còn than trách
[56:18] bắt đầu thay đổi, không còn than trách mỗi khi gặp khó. không còn cố chứng minh
[56:21] mỗi khi gặp khó. không còn cố chứng minh mình đúng. Anh nhìn lại cách mình đã làm
[56:24] mình đúng. Anh nhìn lại cách mình đã làm ăn trước đây, thấy rõ những quyết định
[56:27] ăn trước đây, thấy rõ những quyết định vội vàng, những lúc quá tham, những khi
[56:29] vội vàng, những lúc quá tham, những khi không lắng nghe người khác, không phải
[56:32] không lắng nghe người khác, không phải để tự trách mà để hiểu. Và khi hiểu rồi,
[56:36] để tự trách mà để hiểu. Và khi hiểu rồi, anh chấp nhận thực tại hiện tại
[56:38] anh chấp nhận thực tại hiện tại [âm nhạc] như một phần của nhân quả đang
[56:40] [âm nhạc] như một phần của nhân quả đang trổ. Điều kỳ lạ là khi anh không còn
[56:44] trổ. Điều kỳ lạ là khi anh không còn chống lại hoàn cảnh, [âm nhạc] lòng anh
[56:46] chống lại hoàn cảnh, [âm nhạc] lòng anh nhẹ đi. Anh ngủ ngon hơn, nói chuyện với
[56:49] nhẹ đi. Anh ngủ ngon hơn, nói chuyện với vợ con cũng bớt căng thẳng. Dù tài chính
[56:53] vợ con cũng bớt căng thẳng. Dù tài chính [âm nhạc] chưa phục hồi ngay nhưng tâm
[56:55] [âm nhạc] chưa phục hồi ngay nhưng tâm anh đã khác. Và chính từ sự khác đó,
[56:59] anh đã khác. Và chính từ sự khác đó, những cơ hội mới dần xuất hiện. Không ồn
[57:02] những cơ hội mới dần xuất hiện. Không ồn ào, không rực rỡ, nhưng đủ để anh bước
[57:05] ào, không rực rỡ, nhưng đủ để anh bước tiếp một cách vững hơn. Sống thuận nhân
[57:08] tiếp một cách vững hơn. Sống thuận nhân quả là như vậy, không phải để mong đời
[57:12] quả là như vậy, không phải để mong đời đổi liền mà để tâm mình không bị bào mòn
[57:15] đổi liền mà để tâm mình không bị bào mòn thêm. Ở tuổi trung niên, nhiều người bắt
[57:18] thêm. Ở tuổi trung niên, nhiều người bắt đầu thấy rõ sự mong manh của thân thể.
[57:21] đầu thấy rõ sự mong manh của thân thể. Những cơn đau lưng, [âm nhạc] đau khớp,
[57:23] Những cơn đau lưng, [âm nhạc] đau khớp, mất ngủ, huyết áp, tiểu đường, tim mạch
[57:26] mất ngủ, huyết áp, tiểu đường, tim mạch lần lượt xuất hiện. Có người oán thân
[57:29] lần lượt xuất hiện. Có người oán thân mình yếu, oán tuổi già [âm nhạc] đến
[57:31] mình yếu, oán tuổi già [âm nhạc] đến sớm, nhưng cũng có người nhìn khác. Họ
[57:35] sớm, nhưng cũng có người nhìn khác. Họ hiểu rằng thân này đã phục vụ mình mấy
[57:37] hiểu rằng thân này đã phục vụ mình mấy chục năm, đã chịu đựng nhiều áp lực,
[57:40] chục năm, đã chịu đựng nhiều áp lực, nhiều căng thẳng, nhiều thói quen không
[57:42] nhiều căng thẳng, nhiều thói quen không lành mạnh. Giờ đây, những biểu hiện ấy
[57:46] lành mạnh. Giờ đây, những biểu hiện ấy chỉ là quả của những nhân cũ. Khi hiểu
[57:49] chỉ là quả của những nhân cũ. Khi hiểu như vậy, họ không còn ghét thân mình mà
[57:51] như vậy, họ không còn ghét thân mình mà bắt đầu thương thân hơn, ăn uống điều độ
[57:55] bắt đầu thương thân hơn, ăn uống điều độ hơn, ngủ nghỉ đúng giờ hơn, bớt sân si
[57:59] hơn, ngủ nghỉ đúng giờ hơn, bớt sân si hơn và quan trọng nhất là bớt trách móc
[58:02] hơn và quan trọng nhất là bớt trách móc hơn. Bởi trách móc chỉ làm thân thêm
[58:05] hơn. Bởi trách móc chỉ làm thân thêm mệt, còn thương thân mới là cách sống
[58:08] mệt, còn thương thân mới là cách sống thuận với nhân quả. Có một người phụ nữ
[58:11] thuận với nhân quả. Có một người phụ nữ ngoài 50 từng là người rất mạnh mẽ, gánh
[58:14] ngoài 50 từng là người rất mạnh mẽ, gánh vát cả gia đình. Bà quen với việc lo cho
[58:18] vát cả gia đình. Bà quen với việc lo cho tất cả, quên mất chính mình. Khi bệnh
[58:21] tất cả, quên mất chính mình. Khi bệnh tật đến, bà rất buồn. Bà nói, "Tôi sống
[58:25] tật đến, bà rất buồn. Bà nói, "Tôi sống vì người khác cả đời, [âm nhạc] sao giờ
[58:27] vì người khác cả đời, [âm nhạc] sao giờ lại thế này?" Nhưng rồi khi được một vị
[58:30] lại thế này?" Nhưng rồi khi được một vị sư già khuyên rằng chị đã cho đi rất
[58:33] sư già khuyên rằng chị đã cho đi rất nhiều, giờ là lúc chị học cách nhận lại
[58:35] nhiều, giờ là lúc chị học cách nhận lại sự chăm sóc cho chính mình, bà mới chợt
[58:38] sự chăm sóc cho chính mình, bà mới chợt hiểu, không phải đời bất công mà là mình
[58:42] hiểu, không phải đời bất công mà là mình đã quen hy sinh đến mức quên mất thân
[58:44] đã quen hy sinh đến mức quên mất thân tâm [âm nhạc] của mình, cũng cần được
[58:46] tâm [âm nhạc] của mình, cũng cần được nuôi dưỡng. Từ đó bà tập sống chậm hơn,
[58:50] nuôi dưỡng. Từ đó bà tập sống chậm hơn, không ôm đồm nữa, không cố gắng làm vừa
[58:54] không ôm đồm nữa, không cố gắng làm vừa lòng tất cả. Bà học cách nghỉ ngơi mà
[58:57] lòng tất cả. Bà học cách nghỉ ngơi mà không thấy tội lỗi. Và chính sự thuận
[59:00] không thấy tội lỗi. Và chính sự thuận theo tự nhiên đó giúp bà bình an hơn rất
[59:03] theo tự nhiên đó giúp bà bình an hơn rất nhiều dù bệnh vẫn còn. Sống thuận nhân
[59:06] nhiều dù bệnh vẫn còn. Sống thuận nhân quả còn thể hiện rõ trong các mối quan
[59:09] quả còn thể hiện rõ trong các mối quan hệ. Ở tuổi này, nhiều người bắt đầu nhìn
[59:12] hệ. Ở tuổi này, nhiều người bắt đầu nhìn lại gia đình mình bằng con mắt khác.
[59:15] lại gia đình mình bằng con mắt khác. Không còn quá mong con cái phải giống
[59:18] Không còn quá mong con cái phải giống mình. Không còn ép bạn đời phải thay đổi
[59:21] mình. Không còn ép bạn đời phải thay đổi theo ý mình. Không còn giữ mãi những bực
[59:24] theo ý mình. Không còn giữ mãi những bực dọc cũ.
[59:25] dọc cũ. Bởi họ hiểu, mỗi người có nghiệp riêng,
[59:28] Bởi họ hiểu, mỗi người có nghiệp riêng, có duyên riêng. Mình chỉ có thể làm tròn
[59:31] có duyên riêng. Mình chỉ có thể làm tròn phần của mình chứ không thể sống thay
[59:34] phần của mình chứ không thể sống thay cho người khác. Khi buông được sự kiểm
[59:37] cho người khác. Khi buông được sự kiểm soát, lòng sẽ nhẹ, khi bớt can thiệp,
[59:40] soát, lòng sẽ nhẹ, khi bớt can thiệp, mối quan hệ sẽ bớt căng. Có một người mẹ
[59:44] mối quan hệ sẽ bớt căng. Có một người mẹ ngoài [âm nhạc] 40 từng rất nghiêm khắc
[59:46] ngoài [âm nhạc] 40 từng rất nghiêm khắc với con. Bà luôn muốn con học giỏi,
[59:50] với con. Bà luôn muốn con học giỏi, thành đạt, không được thua [âm nhạc] kém
[59:52] thành đạt, không được thua [âm nhạc] kém ai. Mỗi lần con không đạt kết quả như
[59:55] ai. Mỗi lần con không đạt kết quả như mong muốn, bà buồn, bà giận, bà trách.
[59:58] mong muốn, bà buồn, bà giận, bà trách. Nhưng càng ép con càng xa. Mối quan hệ
[01:00:02] Nhưng càng ép con càng xa. Mối quan hệ mẹ con ngày càng làạnh. Một hôm bà đến
[01:00:05] mẹ con ngày càng làạnh. Một hôm bà đến chùa nghe [âm nhạc] một bài giảng về
[01:00:07] chùa nghe [âm nhạc] một bài giảng về nhân duyên giữa cha mẹ và con cái. Thầy
[01:00:11] nhân duyên giữa cha mẹ và con cái. Thầy nói con đến với mình là để trả duyên,
[01:00:14] nói con đến với mình là để trả duyên, [âm nhạc] không phải để hoàn thành giấc
[01:00:16] [âm nhạc] không phải để hoàn thành giấc mơ của mình.
[01:00:17] mơ của mình. Câu nói ấy khiến bà lặng người. Bà chợt
[01:00:21] Câu nói ấy khiến bà lặng người. Bà chợt nhận ra mình đang sống trong mong cầu
[01:00:23] nhận ra mình đang sống trong mong cầu chứ chưa thật sự sống trong thương yêu.
[01:00:26] chứ chưa thật sự sống trong thương yêu. Từ đó bà thay đổi, không còn so sánh con
[01:00:30] Từ đó bà thay đổi, không còn so sánh con với người khác, không còn ép con phải
[01:00:33] với người khác, không còn ép con phải theo con đường mình vẽ sẵn. Bà chỉ quan
[01:00:37] theo con đường mình vẽ sẵn. Bà chỉ quan tâm con có khỏe, có vui, có sống tử tế
[01:00:40] tâm con có khỏe, có vui, có sống tử tế hay không. Và điều kỳ lạ là khi không
[01:00:44] hay không. Và điều kỳ lạ là khi không còn bị áp lực, con bà lại dần trở nên tự
[01:00:47] còn bị áp lực, con bà lại dần trở nên tự tin hơn, gần gũi với mẹ hơn. Đó chính là
[01:00:51] tin hơn, gần gũi với mẹ hơn. Đó chính là sống thuận nhân quả, không chống lại cái
[01:00:54] sống thuận nhân quả, không chống lại cái đang là mà điều chỉnh tâm mình để phù
[01:00:57] đang là mà điều chỉnh tâm mình để phù hợp với dòng chảy của cuộc sống. Ở tuổi
[01:01:00] hợp với dòng chảy của cuộc sống. Ở tuổi trung niên, nhiều người bắt đầu nhận ra
[01:01:03] trung niên, nhiều người bắt đầu nhận ra rằng tranh hơn thua không còn hấp dẫn
[01:01:05] rằng tranh hơn thua không còn hấp dẫn như trước. Những cuộc [âm nhạc] cãi vã
[01:01:08] như trước. Những cuộc [âm nhạc] cãi vã hơn đúng sai thắng thua dần trở nên mệt
[01:01:11] hơn đúng sai thắng thua dần trở nên mệt mỏi. Bởi sau mỗi [âm nhạc] lần thắng
[01:01:15] mỏi. Bởi sau mỗi [âm nhạc] lần thắng lòng vẫn không vui trọn. Sau mỗi lần
[01:01:18] lòng vẫn không vui trọn. Sau mỗi lần thua tâm lại nặng thêm cuối cùng chỉ có
[01:01:21] thua tâm lại nặng thêm cuối cùng chỉ có sự [âm nhạc] bình an là thứ ở lại. Có
[01:01:24] sự [âm nhạc] bình an là thứ ở lại. Có một người đàn ông từng rất thích tranh
[01:01:26] một người đàn ông từng rất thích tranh luận. ở đâu [âm nhạc] anh cũng muốn mình
[01:01:29] luận. ở đâu [âm nhạc] anh cũng muốn mình đúng từ chuyện gia đình đến chuyện xã
[01:01:32] đúng từ chuyện gia đình đến chuyện xã hội. Nhưng càng lớn tuổi anh càng thấy
[01:01:35] hội. Nhưng càng lớn tuổi anh càng thấy mệt. Một lần anh nói với người bạn, "Giờ
[01:01:39] mệt. Một lần anh nói với người bạn, "Giờ tôi không cần thắng nữa, tôi chỉ cần
[01:01:41] tôi không cần thắng nữa, tôi chỉ cần yên." Và từ khi không còn cố thắng, anh
[01:01:45] yên." Và từ khi không còn cố thắng, anh thấy mình dễ thở hơn, nói chuyện nhẹ
[01:01:47] thấy mình dễ thở hơn, nói chuyện nhẹ nhàng hơn, mối quan [âm nhạc] hệ cũng
[01:01:50] nhàng hơn, mối quan [âm nhạc] hệ cũng bớt căn. Đó không phải là yếu đuối mà là
[01:01:53] bớt căn. Đó không phải là yếu đuối mà là trưởng thành. là khi con người không còn
[01:01:57] trưởng thành. là khi con người không còn cần chứng minh bản thân mà chỉ muốn sống
[01:01:59] cần chứng minh bản thân mà chỉ muốn sống đúng với nội tâm an ổn của mình. Sống
[01:02:02] đúng với nội tâm an ổn của mình. Sống thuận nhân quả còn là biết [âm nhạc]
[01:02:04] thuận nhân quả còn là biết [âm nhạc] chấp nhận những mất mát mà không oán
[01:02:07] chấp nhận những mất mát mà không oán trách. Ở tuổi này, nhiều người đã trải
[01:02:09] trách. Ở tuổi này, nhiều người đã trải qua sự ra đi của người thân, bạn bè hoặc
[01:02:13] qua sự ra đi của người thân, bạn bè hoặc những điều mình từng xem là quan trọng.
[01:02:16] những điều mình từng xem là quan trọng. Mỗi sự mất mát đều để lại khoảng trống.
[01:02:19] Mỗi sự mất mát đều để lại khoảng trống. Nhưng nếu cứ giữ tâm chống đối, đau sẽ
[01:02:22] Nhưng nếu cứ giữ tâm chống đối, đau sẽ kéo [âm nhạc] dài. Nếu nhìn bằng con mắt
[01:02:25] kéo [âm nhạc] dài. Nếu nhìn bằng con mắt vô thường, đau vẫn còn nhưng không làm
[01:02:28] vô thường, đau vẫn còn nhưng không làm mình gục ngã. Có một người đàn ông mất
[01:02:31] mình gục ngã. Có một người đàn ông mất vợ khi mới ngoài 50. Ban đầu ông suy
[01:02:35] vợ khi mới ngoài 50. Ban đầu ông suy sục, ông không muốn nói chuyện với ai,
[01:02:38] sục, ông không muốn nói chuyện với ai, không muốn bước ra ngoài. Nhưng sau một
[01:02:40] không muốn bước ra ngoài. Nhưng sau một thời gian, ông bắt đầu đi chùa mỗi
[01:02:43] thời gian, ông bắt đầu đi chùa mỗi [âm nhạc] sáng, chỉ ngồi yên, thấp một
[01:02:45] [âm nhạc] sáng, chỉ ngồi yên, thấp một nén nhang, không cầu gì nhiều. Ông nói,
[01:02:48] nén nhang, không cầu gì nhiều. Ông nói, "Tôi không thể giữ bà ấy lại, nhưng tôi
[01:02:51] "Tôi không thể giữ bà ấy lại, nhưng tôi có thể giữ lòng mình cho yên." Và từ đó
[01:02:54] có thể giữ lòng mình cho yên." Và từ đó dù nỗi nhớ vẫn còn nhưng ông không còn
[01:02:57] dù nỗi nhớ vẫn còn nhưng ông không còn oán đời, không còn trách số phận. Sống
[01:03:00] oán đời, không còn trách số phận. Sống thuận nhân quả không làm nỗi đau biến
[01:03:03] thuận nhân quả không làm nỗi đau biến mất, nhưng làm nỗi đau không phá vỡ
[01:03:06] mất, nhưng làm nỗi đau không phá vỡ mình. Điều sâu sắc nhất của sống thuận
[01:03:08] mình. Điều sâu sắc nhất của sống thuận nhân quả là hiểu rằng không phải mọi thứ
[01:03:11] nhân quả là hiểu rằng không phải mọi thứ đều cần phải có câu trả lời. Có những
[01:03:14] đều cần phải có câu trả lời. Có những việc chỉ cần chấp nhận. Có những câu hỏi
[01:03:18] việc chỉ cần chấp nhận. Có những câu hỏi không cần giải thích. Có những mối quan
[01:03:20] không cần giải thích. Có những mối quan hệ chỉ cần [âm nhạc] trân trọng khi còn
[01:03:23] hệ chỉ cần [âm nhạc] trân trọng khi còn và buông khi hết duyên. Ở tuổi này,
[01:03:26] và buông khi hết duyên. Ở tuổi này, người ta bắt đầu hiểu giá trị của sự im
[01:03:29] người ta bắt đầu hiểu giá trị của sự im lặng. Không phải im [âm nhạc] lặng vì sợ
[01:03:32] lặng. Không phải im [âm nhạc] lặng vì sợ mà vì đã hiểu. Không phải im lặng vì yếu
[01:03:36] mà vì đã hiểu. Không phải im lặng vì yếu mà vì không còn cần phải nói quá nhiều.
[01:03:40] mà vì không còn cần phải nói quá nhiều. Sự im lặng ấy mang theo sự an nhiên. Một
[01:03:43] Sự im lặng ấy mang theo sự an nhiên. Một người bạn từng nói, "Ngày xưa tôi hỏi vì
[01:03:46] người bạn từng nói, "Ngày xưa tôi hỏi vì sao đời bất công, bây giờ tôi chỉ hỏi
[01:03:50] sao đời bất công, bây giờ tôi chỉ hỏi mình sống có tử tế không. Đó là dấu hiệu
[01:03:53] mình sống có tử tế không. Đó là dấu hiệu của một tâm đã chín. Sống thuận nhân quả
[01:03:57] của một tâm đã chín. Sống thuận nhân quả không làm cuộc đời hết sóng gió.
[01:04:00] không làm cuộc đời hết sóng gió. Nhưng nó giúp ta đi qua sóng gió với một
[01:04:03] Nhưng nó giúp ta đi qua sóng gió với một tâm thế khác, không còn vùng vẫy, không
[01:04:06] tâm thế khác, không còn vùng vẫy, không còn oán trách, không còn chống đối. Chỉ
[01:04:09] còn oán trách, không còn chống đối. Chỉ có sự hiểu, sự chấp nhận và sự nhẹ
[01:04:12] có sự hiểu, sự chấp nhận và sự nhẹ nhàng. Và chính sự nhẹ nhàng đó là nền
[01:04:15] nhàng. Và chính sự nhẹ nhàng đó là nền tảng cho phần tiếp theo của hành trình
[01:04:18] tảng cho phần tiếp theo của hành trình nơi con người bắt đầu học cách giữ tâm
[01:04:20] nơi con người bắt đầu học cách giữ tâm an khi phúc đến và không gục khi nghiệp
[01:04:24] an khi phúc đến và không gục khi nghiệp đến. Khi con người đi qua đủ những thăng
[01:04:27] đến. Khi con người đi qua đủ những thăng trầm của cuộc đời, nhất là ở độ tuổi 40
[01:04:30] trầm của cuộc đời, nhất là ở độ tuổi 40 đến 50, họ bắt đầu hiểu rằng và nghiệp
[01:04:33] đến 50, họ bắt đầu hiểu rằng và nghiệp không phải lúc nào cũng đến theo cách ồn
[01:04:36] không phải lúc nào cũng đến theo cách ồn ào. Có khi phúc đến rất lặng như một
[01:04:39] ào. Có khi phúc đến rất lặng như một buổi sáng thức dậy thấy lòng yên, thân
[01:04:41] buổi sáng thức dậy thấy lòng yên, thân khỏe, gia đình còn đủ mặt, có khi nghiệp
[01:04:45] khỏe, gia đình còn đủ mặt, có khi nghiệp đến cũng rất lặng, như một cơn mệt không
[01:04:48] đến cũng rất lặng, như một cơn mệt không rõ nguyên do. Một mối quan hệ rạng nứt
[01:04:51] rõ nguyên do. Một mối quan hệ rạng nứt không kịp báo trước, một mất mát đến khi
[01:04:54] không kịp báo trước, một mất mát đến khi ta chưa chuẩn bị tinh thần. Phúc và
[01:04:56] ta chưa chuẩn bị tinh thần. Phúc và nghiệp đều là quả của nhân, [âm nhạc]
[01:04:58] nghiệp đều là quả của nhân, [âm nhạc] nhưng cách ta tiếp nhận mới là điều
[01:05:01] nhưng cách ta tiếp nhận mới là điều quyết định. Ta an hay ta khổ? Người chưa
[01:05:04] quyết định. Ta an hay ta khổ? Người chưa hiểu đạo thường dễ kêu khi phúc đến. Khi
[01:05:07] hiểu đạo thường dễ kêu khi phúc đến. Khi công việc thuận [âm nhạc] lợi, tiền bạc
[01:05:09] công việc thuận [âm nhạc] lợi, tiền bạc khá lên, con cái thành đạt, sức khỏe
[01:05:12] khá lên, con cái thành đạt, sức khỏe tốt, họ nghĩ đó là do mình giỏi, mình
[01:05:15] tốt, họ nghĩ đó là do mình giỏi, mình hơn người, mình xứng đáng. Cái tôi lớn
[01:05:19] hơn người, mình xứng đáng. Cái tôi lớn dần, lời nói cứng dần, thái độ với người
[01:05:21] dần, lời nói cứng dần, thái độ với người khác cũng thay [âm nhạc] đổi. Quý vị
[01:05:24] khác cũng thay [âm nhạc] đổi. Quý vị đang nghe pháp trên kênh YouTube Phật tự
[01:05:27] đang nghe pháp trên kênh YouTube Phật tự An Nhiên, quý vị nhớ nhấn đăng ký kênh
[01:05:31] An Nhiên, quý vị nhớ nhấn đăng ký kênh để cùng nhau gieo thêm hạt Giống An
[01:05:34] để cùng nhau gieo thêm hạt Giống An lành. Họ quên mất rằng phúc hôm nay là
[01:05:37] lành. Họ quên mất rằng phúc hôm nay là kết quả của rất nhiều nhân lành trong
[01:05:39] kết quả của rất nhiều nhân lành trong quá khứ, không phải chỉ của riêng mình ở
[01:05:42] quá khứ, không phải chỉ của riêng mình ở hiện tại. [âm nhạc] Khi quên điều đó,
[01:05:45] hiện tại. [âm nhạc] Khi quên điều đó, phúc vẫn còn nhưng tâm đã bắt đầu lệch.
[01:05:48] phúc vẫn còn nhưng tâm đã bắt đầu lệch. Và khi tâm lệch, nghiệp mới dễ sinh. Có
[01:05:52] Và khi tâm lệch, nghiệp mới dễ sinh. Có một người đàn ông ngoài 40, làm ăn phát
[01:05:55] một người đàn ông ngoài 40, làm ăn phát đạt, gia đình đủ đầy, đi đâu cũng được
[01:05:58] đạt, gia đình đủ đầy, đi đâu cũng được người khác nể trọng. Ban đầu anh sống
[01:06:01] người khác nể trọng. Ban đầu anh sống rất tử tế, hay giúp người [âm nhạc] nói
[01:06:04] rất tử tế, hay giúp người [âm nhạc] nói năng khiêm nhườm, nhưng dần dần khi mọi
[01:06:07] năng khiêm nhườm, nhưng dần dần khi mọi thứ quá thuận, anh bắt đầu xem những gì
[01:06:10] thứ quá thuận, anh bắt đầu xem những gì mình có là điều hiển nhiên. Anh ít lắng
[01:06:13] mình có là điều hiển nhiên. Anh ít lắng nghe hơn [âm nhạc] hay phán xét hơn và
[01:06:16] nghe hơn [âm nhạc] hay phán xét hơn và không còn để tâm đến cảm xúc của người
[01:06:18] không còn để tâm đến cảm xúc của người xung quanh. Người thân góp ý, anh cho là
[01:06:22] xung quanh. Người thân góp ý, anh cho là họ ghen tỵ, bạn bè nhắc nhở, anh nghĩ họ
[01:06:26] họ ghen tỵ, bạn bè nhắc nhở, anh nghĩ họ không hiểu mình. Một biến cố xảy ra khi
[01:06:29] không hiểu mình. Một biến cố xảy ra khi công việc anh gặp trục trặc lớn. Những
[01:06:32] công việc anh gặp trục trặc lớn. Những mối quan hệ từng tưởng là bền vững bỗng
[01:06:35] mối quan hệ từng tưởng là bền vững bỗng rời đi rất nhanh. Anh hoang mang, hục
[01:06:38] rời đi rất nhanh. Anh hoang mang, hục hẫn cảm thấy bị phản bội. Nhưng rồi khi
[01:06:42] hẫn cảm thấy bị phản bội. Nhưng rồi khi bình tĩnh nhìn lại, anh nhận ra chính
[01:06:45] bình tĩnh nhìn lại, anh nhận ra chính mình đã thay đổi trước. Khi phúc đến anh
[01:06:49] mình đã thay đổi trước. Khi phúc đến anh không giữ được sự khiêm hạ để cái tôi
[01:06:51] không giữ được sự khiêm hạ để cái tôi lấn ác sự [âm nhạc] tử tế. Và khi nghiệp
[01:06:54] lấn ác sự [âm nhạc] tử tế. Và khi nghiệp đến anh mới thấy mình đứng khá cô đơn.
[01:06:58] đến anh mới thấy mình đứng khá cô đơn. Từ đó anh học lại một điều rất giản dị.
[01:07:01] Từ đó anh học lại một điều rất giản dị. Phúc đến là để mình sống hiền hơn, không
[01:07:05] Phúc đến là để mình sống hiền hơn, không phải để mình cao hơn [âm nhạc] người
[01:07:06] phải để mình cao hơn [âm nhạc] người khác. Khi phúc đến mà tâm vẫn mềm thì
[01:07:10] khác. Khi phúc đến mà tâm vẫn mềm thì phúc ấy mới bền. Ngược lại, [âm nhạc] có
[01:07:13] phúc ấy mới bền. Ngược lại, [âm nhạc] có những người khi nghiệp đến lại dễ gục
[01:07:15] những người khi nghiệp đến lại dễ gục ngã. Họ xem những khó khăn, mất mát,
[01:07:19] ngã. Họ xem những khó khăn, mất mát, bệnh tật, đổ vỡ là dấu hiệu của bất
[01:07:22] bệnh tật, đổ vỡ là dấu hiệu của bất hạnh. của sự thua kém, của việc đời quay
[01:07:26] hạnh. của sự thua kém, của việc đời quay lưng với mình. Họ oán trách, tự trách,
[01:07:29] lưng với mình. Họ oán trách, tự trách, thậm chí mất niềm tin vào cuộc sống.
[01:07:32] thậm chí mất niềm tin vào cuộc sống. Nhưng nếu nhìn sâu, nghiệp không đến để
[01:07:35] Nhưng nếu nhìn sâu, nghiệp không đến để hủy hoại ta mà đến để nhắc ta nhìn lại
[01:07:38] hủy hoại ta mà đến để nhắc ta nhìn lại nhân mình đã gieo và điều chỉnh cách
[01:07:41] nhân mình đã gieo và điều chỉnh cách sống cho phù hợp hơn. 39 người phụ nữ
[01:07:44] sống cho phù hợp hơn. 39 người phụ nữ ngoài 50 từng sống rất vất vả vì gia
[01:07:48] ngoài 50 từng sống rất vất vả vì gia đình. Khi con cái trưởng thành, bà mong
[01:07:51] đình. Khi con cái trưởng thành, bà mong mình được an nhàn. Nhưng đúng lúc đó
[01:07:54] mình được an nhàn. Nhưng đúng lúc đó bệnh tật xuất hiện. Bà buồn. Bà nghĩ
[01:07:57] bệnh tật xuất hiện. Bà buồn. Bà nghĩ rằng đời mình đã khổ đủ rồi, sao còn
[01:08:01] rằng đời mình đã khổ đủ rồi, sao còn phải chịu thêm? Những ngày đầu bà sống
[01:08:04] phải chịu thêm? Những ngày đầu bà sống trong tâm trạng chán nản hay than thở
[01:08:07] trong tâm trạng chán nản hay than thở hay so sánh mình với người khác. Một lần
[01:08:11] hay so sánh mình với người khác. Một lần bà đến chùa chỉ để ngồi yên nghe chuông.
[01:08:14] bà đến chùa chỉ để ngồi yên nghe chuông. Một vị sư già nói rất nhẹ, bệnh không
[01:08:18] Một vị sư già nói rất nhẹ, bệnh không đến để phạt mình đến để mình học cách
[01:08:21] đến để phạt mình đến để mình học cách sống chậm lại. Câu nói ấy khiến bà suy
[01:08:24] sống chậm lại. Câu nói ấy khiến bà suy nghĩ rất nhiều. Bà nhận ra cả đời mình
[01:08:28] nghĩ rất nhiều. Bà nhận ra cả đời mình quen lo cho người khác, quên mất việc
[01:08:30] quen lo cho người khác, quên mất việc chăm sóc thân tâm của chính mình. Bệnh
[01:08:33] chăm sóc thân tâm của chính mình. Bệnh đến không phải để lấy đi niềm vui mà để
[01:08:36] đến không phải để lấy đi niềm vui mà để nhắc bà quay về với bản thân. Từ đó bà
[01:08:40] nhắc bà quay về với bản thân. Từ đó bà không còn oán bệnh mà xem [âm nhạc] nó
[01:08:43] không còn oán bệnh mà xem [âm nhạc] nó như một người thầy. Bà ăn uống lành mạnh
[01:08:46] như một người thầy. Bà ăn uống lành mạnh hơn, nghỉ ngơi nhiều hơn, bớt lo chuyện
[01:08:49] hơn, nghỉ ngơi nhiều hơn, bớt lo chuyện ngoài tầm tay. Dù bệnh chưa khỏi hẳn
[01:08:52] ngoài tầm tay. Dù bệnh chưa khỏi hẳn nhưng tâm bà an hơn rất nhiều. Bà nói,
[01:08:56] nhưng tâm bà an hơn rất nhiều. Bà nói, [âm nhạc] "Tôi không khỏe như trước,
[01:08:58] [âm nhạc] "Tôi không khỏe như trước, nhưng tôi nhẹ hơn trước. Đó chính là
[01:09:01] nhưng tôi nhẹ hơn trước. Đó chính là không gục khi nghiệp đến. Không phải vì
[01:09:04] không gục khi nghiệp đến. Không phải vì nghiệp không đau mà vì tâm đã biết cách
[01:09:07] nghiệp không đau mà vì tâm đã biết cách đứng vững. Giữ tâm an khi phúc đến và
[01:09:10] đứng vững. Giữ tâm an khi phúc đến và không gục. Khi nghiệp đến là dấu hiệu
[01:09:13] không gục. Khi nghiệp đến là dấu hiệu của một nội tâm đã trưởng thành. Ở tuổi
[01:09:15] của một nội tâm đã trưởng thành. Ở tuổi này, người ta không còn cần phải chứng
[01:09:18] này, người ta không còn cần phải chứng minh mình hơn ai. Họ chỉ cần sống sao
[01:09:21] minh mình hơn ai. Họ chỉ cần sống sao cho lòng không nặng, tâm không động và
[01:09:24] cho lòng không nặng, tâm không động và mỗi ngày trôi qua không còn là gánh
[01:09:27] mỗi ngày trôi qua không còn là gánh nặng. Có những người khi phúc đến vẫn
[01:09:30] nặng. Có những người khi phúc đến vẫn giữ thói quen sống giản dị. Họ không phô
[01:09:33] giữ thói quen sống giản dị. Họ không phô trương, không khoe khoan, không xem mình
[01:09:37] trương, không khoe khoan, không xem mình là trung tâm. Họ vẫn nói lời nhẹ, vẫn cư
[01:09:41] là trung tâm. Họ vẫn nói lời nhẹ, vẫn cư xử tử tế, vẫn biết ơn những điều nhỏ bé.
[01:09:45] xử tử tế, vẫn biết ơn những điều nhỏ bé. Chính sự khiêm hạ đó giữ cho phúc ở lại
[01:09:48] Chính sự khiêm hạ đó giữ cho phúc ở lại lâu hơn. Có những người khi nghiệp đến
[01:09:52] lâu hơn. Có những người khi nghiệp đến vẫn giữ được sự điềm tĩnh. Họ không than
[01:09:55] vẫn giữ được sự điềm tĩnh. Họ không than trời, không trách người, không tự dằn
[01:09:58] trời, không trách người, không tự dằn vặt quá mức. Họ nhìn khó [âm nhạc] khăn
[01:10:01] vặt quá mức. Họ nhìn khó [âm nhạc] khăn như một phần tự nhiên của đời sống và
[01:10:04] như một phần tự nhiên của đời sống và tìm cách đi qua nó bằng sự hiểu biết và
[01:10:07] tìm cách đi qua nó bằng sự hiểu biết và chấp nhận. Chính sự bình thản đó giúp họ
[01:10:10] chấp nhận. Chính sự bình thản đó giúp họ không bị cuốn theo khổ đau. Một người
[01:10:13] không bị cuốn theo khổ đau. Một người bạn từng nói, "Trước đây khi tôi được,
[01:10:16] bạn từng nói, "Trước đây khi tôi được, tôi nghĩ mình giỏi, khi tôi mất tôi nghĩ
[01:10:19] tôi nghĩ mình giỏi, khi tôi mất tôi nghĩ đời bất công. Bây giờ tôi chỉ nghĩ mọi
[01:10:23] đời bất công. Bây giờ tôi chỉ nghĩ mọi thứ đều có lý do." Câu nói ấy không cao
[01:10:26] thứ đều có lý do." Câu nói ấy không cao siêu nhưng rất thật. Đó là tâm thế của
[01:10:30] siêu nhưng rất thật. Đó là tâm thế của người đã học được cách sống cùng nhân
[01:10:32] người đã học được cách sống cùng nhân quả. Ở tuổi trung [âm nhạc] niên, con
[01:10:35] quả. Ở tuổi trung [âm nhạc] niên, con người cũng bắt đầu hiểu rằng phúc không
[01:10:37] người cũng bắt đầu hiểu rằng phúc không phải là không có khó khăn và nghiệp
[01:10:39] phải là không có khó khăn và nghiệp [âm nhạc] không phải là không có ánh
[01:10:41] [âm nhạc] không phải là không có ánh sáng. Có những ngày rất vui nhưng cũng
[01:10:45] sáng. Có những ngày rất vui nhưng cũng có những ngày rất mệt. Có những lúc thấy
[01:10:47] có những ngày rất mệt. Có những lúc thấy đời rộng mở nhưng cũng có lúc thấy lòng
[01:10:51] đời rộng mở nhưng cũng có lúc thấy lòng chật hẹp. Quan trọng không phải là loại
[01:10:53] chật hẹp. Quan trọng không phải là loại bỏ hoàn toàn khó khăn mà là không để khó
[01:10:57] bỏ hoàn toàn khó khăn mà là không để khó khăn chiếm trọn tâm mình. Có một người
[01:10:59] khăn chiếm trọn tâm mình. Có một người đàn ông từng nói, "Tôi không sợ mất
[01:11:02] đàn ông từng nói, "Tôi không sợ mất tiền, tôi chỉ sợ mất sự bình an." Và
[01:11:06] tiền, tôi chỉ sợ mất sự bình an." Và đúng như vậy, khi phúc đến, nếu ta giữ
[01:11:09] đúng như vậy, khi phúc đến, nếu ta giữ được sự bình an, phúc ấy sẽ [âm nhạc]
[01:11:11] được sự bình an, phúc ấy sẽ [âm nhạc] nuôi dưỡng ta. Khi nghiệp đến, nếu ta
[01:11:15] nuôi dưỡng ta. Khi nghiệp đến, nếu ta giữ được sự bình an, nghiệp ấy sẽ không
[01:11:18] giữ được sự bình an, nghiệp ấy sẽ không quật ngã ta. Giữ tâm an còn thể hiện ở
[01:11:21] quật ngã ta. Giữ tâm an còn thể hiện ở cách ta đối xử với người khác. Khi mình
[01:11:24] cách ta đối xử với người khác. Khi mình đang thuận lợi, [âm nhạc] nếu vẫn biết
[01:11:26] đang thuận lợi, [âm nhạc] nếu vẫn biết lắng nghe, biết tôn trọng, biết chia sẻ
[01:11:30] lắng nghe, biết tôn trọng, biết chia sẻ thì phúc ấy không chỉ là của riêng mình
[01:11:33] thì phúc ấy không chỉ là của riêng mình mà còn lan sang người xung quanh. Khi
[01:11:36] mà còn lan sang người xung quanh. Khi mình đang gặp khó, nếu vẫn giữ được sự
[01:11:39] mình đang gặp khó, nếu vẫn giữ được sự tử tế thì khó khăn ấy không làm mình trở
[01:11:42] tử tế thì khó khăn ấy không làm mình trở nên cay nghiệt. Có những người khi thành
[01:11:44] nên cay nghiệt. Có những người khi thành công thì trở nên xa cách, khó gần, nhưng
[01:11:48] công thì trở nên xa cách, khó gần, nhưng cũng có những người khi [âm nhạc] thành
[01:11:50] cũng có những người khi [âm nhạc] thành công lại càng hiền hơn. Và chính sự hiền
[01:11:54] công lại càng hiền hơn. Và chính sự hiền đó là phúc thật sự, không phải con số
[01:11:56] đó là phúc thật sự, không phải con số trong tài khoản. Tương tự, có những
[01:11:59] trong tài khoản. Tương tự, có những người khi gặp biến cố thì trở nên khép
[01:12:02] người khi gặp biến cố thì trở nên khép kính, cay đắng. Nhưng cũng có những
[01:12:05] kính, cay đắng. Nhưng cũng có những người sau biến cố lại trở nên sâu sắc,
[01:12:09] người sau biến cố lại trở nên sâu sắc, thấu hiểu và bao dung hơn. Và chính sự
[01:12:12] thấu hiểu và bao dung hơn. Và chính sự bao dung đó là dấu hiệu của một tâm đã
[01:12:15] bao dung đó là dấu hiệu của một tâm đã đi qua khổ đau mà không bị nó làm hư. Ở
[01:12:19] đi qua khổ đau mà không bị nó làm hư. Ở độ [âm nhạc] tuổi này, người ta bắt đầu
[01:12:21] độ [âm nhạc] tuổi này, người ta bắt đầu trân trọng những điều rất đơn giản. Một
[01:12:24] trân trọng những điều rất đơn giản. Một bữa cơm yên ả, một giấc ngủ tròn, một
[01:12:27] bữa cơm yên ả, một giấc ngủ tròn, một buổi chiều không lo âu. Những thứ
[01:12:29] buổi chiều không lo âu. Những thứ [âm nhạc] ấy không cần nhiều tiền, không
[01:12:32] [âm nhạc] ấy không cần nhiều tiền, không cần danh vọng, chỉ cần một tâm không quá
[01:12:35] cần danh vọng, chỉ cần một tâm không quá động. Có người từng nói, "Phúc lớn nhất
[01:12:38] động. Có người từng nói, "Phúc lớn nhất của tôi bây giờ là được sống chậm."
[01:12:41] của tôi bây giờ là được sống chậm." Không phải chậm vì không làm gì mà chậm
[01:12:44] Không phải chậm vì không làm gì mà chậm trong tâm. Không còn vội vàng so sánh,
[01:12:48] trong tâm. Không còn vội vàng so sánh, không còn hấp tấp hơn thua, không còn
[01:12:51] không còn hấp tấp hơn thua, không còn chạy theo những kỳ vọng không [âm nhạc]
[01:12:52] chạy theo những kỳ vọng không [âm nhạc] cần thiết. Giữ tâm an cũng là biết dừng
[01:12:56] cần thiết. Giữ tâm an cũng là biết dừng lại đúng lúc. Dừng khi lời nói sắp làm
[01:12:59] lại đúng lúc. Dừng khi lời nói sắp làm tổn thương người khác. Dừng khi cái tôi
[01:13:02] tổn thương người khác. Dừng khi cái tôi muốn được công nhận. Dừng khi tâm bắt
[01:13:05] muốn được công nhận. Dừng khi tâm bắt đầu xao động. Mỗi lần dừng như vậy là
[01:13:08] đầu xao động. Mỗi lần dừng như vậy là một lần mình giữ được phúc cho chính
[01:13:10] một lần mình giữ được phúc cho chính mình. Có những người trước đây rất dễ
[01:13:14] mình. Có những người trước đây rất dễ nóng giận nhưng khi [âm nhạc] lớn tuổi
[01:13:16] nóng giận nhưng khi [âm nhạc] lớn tuổi họ học cách im lặng nhiều hơn. Không
[01:13:19] họ học cách im lặng nhiều hơn. Không phải vì họ yếu mà vì họ đã thấy rõ hậu
[01:13:23] phải vì họ yếu mà vì họ đã thấy rõ hậu quả của những lời nói vội vàng. Sự im
[01:13:26] quả của những lời nói vội vàng. Sự im lặng của họ không phải là trốn tránh mà
[01:13:29] lặng của họ không phải là trốn tránh mà là sự lựa chọn của người [âm nhạc] hiểu
[01:13:31] là sự lựa chọn của người [âm nhạc] hiểu chuyện. Khi nghiệp đến giữ tâm không gục
[01:13:35] chuyện. Khi nghiệp đến giữ tâm không gục còn là biết tìm sự nâng đỡ đúng chỗ.
[01:13:38] còn là biết tìm sự nâng đỡ đúng chỗ. [âm nhạc] Không phải tìm người để than
[01:13:40] [âm nhạc] Không phải tìm người để than trách mà tìm nơi để lắng lòng. Có người
[01:13:43] trách mà tìm nơi để lắng lòng. Có người tìm đến chùa, có người tìm đến thiên
[01:13:46] tìm đến chùa, có người tìm đến thiên nhiên, có người tìm đến những khoảng
[01:13:48] nhiên, có người tìm đến những khoảng lặng riêng. Điều quan trọng là không để
[01:13:51] lặng riêng. Điều quan trọng là không để mình chìm quá sâu trong cảm xúc tiêu
[01:13:54] mình chìm quá sâu trong cảm xúc tiêu cực. Một người phụ nữ từng nói, "Ngày
[01:13:57] cực. Một người phụ nữ từng nói, "Ngày trước khi buồn tôi nói rất [âm nhạc]
[01:13:59] trước khi buồn tôi nói rất [âm nhạc] nhiều, bây giờ khi buồn tôi ngồi yên. Sự
[01:14:04] nhiều, bây giờ khi buồn tôi ngồi yên. Sự thay đổi ấy cho thấy nội tâm đã trưởng
[01:14:06] thay đổi ấy cho thấy nội tâm đã trưởng thành, không cần xả hết ra ngoài mà biết
[01:14:10] thành, không cần xả hết ra ngoài mà biết giữ và chuyển hóa bên trong." [âm nhạc]
[01:14:13] giữ và chuyển hóa bên trong." [âm nhạc] Ở tuổi này, người ta cũng bắt đầu hiểu
[01:14:15] Ở tuổi này, người ta cũng bắt đầu hiểu rằng không phải ai cũng đi cùng mình đến
[01:14:18] rằng không phải ai cũng đi cùng mình đến cuối đường. Có người đến để giúp, có
[01:14:21] cuối đường. Có người đến để giúp, có người đến để dạy, có người đến để thử
[01:14:24] người đến để dạy, có người đến để thử thách. Khi phúc đến ta trân trọng, khi
[01:14:27] thách. Khi phúc đến ta trân trọng, khi nghiệp đến ta học hỏi. Không cần níu quá
[01:14:31] nghiệp đến ta học hỏi. Không cần níu quá chặt, cũng không cần đẩy quá xa. Giữ tâm
[01:14:35] chặt, cũng không cần đẩy quá xa. Giữ tâm an là giữ cho mình không bị cuốn theo
[01:14:37] an là giữ cho mình không bị cuốn theo cực đoan. Không quá vui khi được, không
[01:14:41] cực đoan. Không quá vui khi được, không quá buồn khi mất. Không quá tự hào khi
[01:14:45] quá buồn khi mất. Không quá tự hào khi thành công, không quá tuyệt vọng khi
[01:14:47] thành công, không quá tuyệt vọng khi thất bại. Sự quân bình ấy không đến từ
[01:14:50] thất bại. Sự quân bình ấy không đến từ việc kìm nén mà đến từ sự hiểu biết sâu
[01:14:54] việc kìm nén mà đến từ sự hiểu biết sâu sắc về vô thường. Quý vị [âm nhạc] đang
[01:14:57] sắc về vô thường. Quý vị [âm nhạc] đang nghe pháp trên kênh YouTube Phật tự an
[01:15:00] nghe pháp trên kênh YouTube Phật tự an nhiên. Có một người đàn ông trung niên
[01:15:03] nhiên. Có một người đàn ông trung niên từng rất thích tranh luận. Trong gia
[01:15:05] từng rất thích tranh luận. Trong gia đình ông luôn muốn mình đúng. Trong công
[01:15:09] đình ông luôn muốn mình đúng. Trong công việc ông không chịu thua ai, nhưng càng
[01:15:12] việc ông không chịu thua ai, nhưng càng [âm nhạc] về sau ông càng thấy mệt.
[01:15:15] [âm nhạc] về sau ông càng thấy mệt. Không khí xung quanh ông lúc nào cũng
[01:15:17] Không khí xung quanh ông lúc nào cũng căng thẳng. Sau một biến cố sức khỏe,
[01:15:20] căng thẳng. Sau một biến cố sức khỏe, ông bắt đầu thay đổi. Ông tập im lặng
[01:15:23] ông bắt đầu thay đổi. Ông tập im lặng nhiều hơn, lắng nghe nhiều hơn, không
[01:15:26] nhiều hơn, lắng nghe nhiều hơn, không còn cố chứng minh mình đúng trong mọi
[01:15:28] còn cố chứng minh mình đúng trong mọi chuyện. Dần dần mọi người xung quanh
[01:15:31] chuyện. Dần dần mọi người xung quanh cũng dịu lại. Ông nói rằng từ khi không
[01:15:35] cũng dịu lại. Ông nói rằng từ khi không còn cố thắng ai, ông thấy mình thắng
[01:15:38] còn cố thắng ai, ông thấy mình thắng được chính mình. Và đó là phúc. Phúc
[01:15:41] được chính mình. Và đó là phúc. Phúc cũng đến từ sự biết đủ. Khi ta biết đủ,
[01:15:45] cũng đến từ sự biết đủ. Khi ta biết đủ, ta không còn so sánh nhiều. Không so
[01:15:48] ta không còn so sánh nhiều. Không so sánh thì không ganh tỳ, không ganh tỵ
[01:15:52] sánh thì không ganh tỳ, không ganh tỵ thì tâm nhẹ, tâm nhẹ thì đời bớt khổ.
[01:15:56] thì tâm nhẹ, tâm nhẹ thì đời bớt khổ. Phật không dạy con người phải bỏ hết mọi
[01:15:59] Phật không dạy con người phải bỏ hết mọi thứ mà dạy cách sử dụng mọi thứ với tâm
[01:16:02] thứ mà dạy cách sử dụng mọi thứ với tâm không dính mắt. Ở tuổi trung niên ta bắt
[01:16:05] không dính mắt. Ở tuổi trung niên ta bắt đầu thấy rõ rằng có những [âm nhạc] thứ
[01:16:07] đầu thấy rõ rằng có những [âm nhạc] thứ từng rất quan trọng giờ không còn quan
[01:16:10] từng rất quan trọng giờ không còn quan trọng nữa. Một lời khen không còn làm ta
[01:16:14] trọng nữa. Một lời khen không còn làm ta vui quá lâu. Một lời chê cũng không còn
[01:16:17] vui quá lâu. Một lời chê cũng không còn làm ta buồn quá sâu. Khi tâm dần ổn định
[01:16:20] làm ta buồn quá sâu. Khi tâm dần ổn định như vậy, phúc bắt đầu hiện ra một cách
[01:16:23] như vậy, phúc bắt đầu hiện ra một cách rất âm thầm. Có người hỏi vậy làm sao để
[01:16:27] rất âm thầm. Có người hỏi vậy làm sao để tạo phúc khi cuộc sống vẫn còn nhiều lo
[01:16:30] tạo phúc khi cuộc sống vẫn còn nhiều lo toan? Câu trả lời rất đơn giản, bắt đầu
[01:16:33] toan? Câu trả lời rất đơn giản, bắt đầu từ những [âm nhạc] việc nhỏ. Ăn nói nhẹ
[01:16:36] từ những [âm nhạc] việc nhỏ. Ăn nói nhẹ nhàng hơn, đối xử tử tế hơn, bớt phán
[01:16:40] nhàng hơn, đối xử tử tế hơn, bớt phán xét người khác, bớt trách móc hoàn cảnh,
[01:16:43] xét người khác, bớt trách móc hoàn cảnh, biết ơn những gì mình đang có. Những
[01:16:46] biết ơn những gì mình đang có. Những việc ấy không cần nhiều tiền, không cần
[01:16:49] việc ấy không cần nhiều tiền, không cần nhiều thời gian, nhưng lại mang lại rất
[01:16:52] nhiều thời gian, nhưng lại mang lại rất nhiều an lạc. Phật dạy rằng mỗi ngày ta
[01:16:56] nhiều an lạc. Phật dạy rằng mỗi ngày ta đều đang tạo nghiệp, nhưng nghiệp không
[01:16:58] đều đang tạo nghiệp, nhưng nghiệp không chỉ là nghiệp xấu. Nếu ta sống chánh
[01:17:01] chỉ là nghiệp xấu. Nếu ta sống chánh niệm, biết thương người, biết thương
[01:17:04] niệm, biết thương người, biết thương mình thì ta đang tạo nghiệp lành. Và
[01:17:07] mình thì ta đang tạo nghiệp lành. Và nghiệp lành ấy đến một lúc nào đó sẽ trở
[01:17:10] nghiệp lành ấy đến một lúc nào đó sẽ trở thành phúc. Ở tuổi 40, 50, ta không còn
[01:17:15] thành phúc. Ở tuổi 40, 50, ta không còn nhiều thời gian để thử sai như lúc trẻ,
[01:17:18] nhiều thời gian để thử sai như lúc trẻ, nhưng ta lại có đủ trải nghiệm để sống
[01:17:21] nhưng ta lại có đủ trải nghiệm để sống sâu hơn. Đây chính là lúc thích hợp nhất
[01:17:24] sâu hơn. Đây chính là lúc thích hợp nhất để điều chỉnh cách sống của mình. Không
[01:17:27] để điều chỉnh cách sống của mình. Không cần thay đổi tất cả, chỉ cần thay đổi
[01:17:29] cần thay đổi tất cả, chỉ cần thay đổi từng chút một, nói chậm hơn, nghĩ nhẹ
[01:17:33] từng chút một, nói chậm hơn, nghĩ nhẹ hơn, sống hiền hơn. Có một người phụ nữ
[01:17:36] hơn, sống hiền hơn. Có một người phụ nữ ngoài 50 từng nói rằng trước đây chị rất
[01:17:40] ngoài 50 từng nói rằng trước đây chị rất hay lo cho tương lai, lo tiền bạc, lo
[01:17:43] hay lo cho tương lai, lo tiền bạc, lo sức khỏe, lo con cái. [âm nhạc] Nhưng
[01:17:46] sức khỏe, lo con cái. [âm nhạc] Nhưng càng lo chị càng mệt. Sau khi học Phật,
[01:17:50] càng lo chị càng mệt. Sau khi học Phật, chị tập sống với hiện tại, chị chăm sóc
[01:17:52] chị tập sống với hiện tại, chị chăm sóc bữa cơm, giấc ngủ, những khoảnh khắc nhỏ
[01:17:56] bữa cơm, giấc ngủ, những khoảnh khắc nhỏ trong ngày. Chị nói từ khi [âm nhạc]
[01:17:59] trong ngày. Chị nói từ khi [âm nhạc] không còn sống trong lo lắng, chỉ thấy
[01:18:01] không còn sống trong lo lắng, chỉ thấy mình nhẹ hơn rất nhiều. Và đó chính là
[01:18:04] mình nhẹ hơn rất nhiều. Và đó chính là phúc. Phúc không phải là điều gì đó xa
[01:18:07] phúc. Phúc không phải là điều gì đó xa vời. Phúc là khi ta thức dậy mà không
[01:18:11] vời. Phúc là khi ta thức dậy mà không thấy nặng lòng. Phúc là khi ta ăn một
[01:18:14] thấy nặng lòng. Phúc là khi ta ăn một bữa cơm mà không phải suy nghĩ quá
[01:18:16] bữa cơm mà không phải suy nghĩ quá nhiều. Phúc là khi ta có thể mỉm cười
[01:18:19] nhiều. Phúc là khi ta có thể mỉm cười với những điều không như ý. Những điều
[01:18:22] với những điều không như ý. Những điều ấy không đến từ lời cầu [âm nhạc] mà đến
[01:18:25] ấy không đến từ lời cầu [âm nhạc] mà đến từ sự chuyển hóa trong cách sống.
[01:18:27] từ sự chuyển hóa trong cách sống. Phật dạy rằng người có phúc là người
[01:18:30] Phật dạy rằng người có phúc là người biết sống thuận với nhân quả, không
[01:18:32] biết sống thuận với nhân quả, không cưỡng cầu, không chống đối, không oán
[01:18:35] cưỡng cầu, không chống đối, không oán trách, chỉ làm những gì mình có thể làm
[01:18:39] trách, chỉ làm những gì mình có thể làm rồi buông phần còn lại cho duyên. Khi ta
[01:18:42] rồi buông phần còn lại cho duyên. Khi ta sống như vậy, phúc không cần phải gọi mà
[01:18:45] sống như vậy, phúc không cần phải gọi mà tự nhiên sẽ đến. Thưa quý vị, ở tuổi
[01:18:49] tự nhiên sẽ đến. Thưa quý vị, ở tuổi trung niên nếu ta bắt đầu sống hiền hơn,
[01:18:52] trung niên nếu ta bắt đầu sống hiền hơn, nhẹ hơn, sâu hơn thì những năm tháng sau
[01:18:56] nhẹ hơn, sâu hơn thì những năm tháng sau này sẽ khác. Không phải là không còn thử
[01:18:59] này sẽ khác. Không phải là không còn thử thách mà là ta đủ vững để đi qua thử
[01:19:02] thách mà là ta đủ vững để đi qua thử thách mà không đánh mất sự bình an trong
[01:19:05] thách mà không đánh mất sự bình an trong lòng. Phúc không nằm ở tương lai mà bắt
[01:19:08] lòng. Phúc không nằm ở tương lai mà bắt đầu từ hiện [âm nhạc] tại, từ cách ta
[01:19:11] đầu từ hiện [âm nhạc] tại, từ cách ta nói chuyện với người thân, từ cách ta
[01:19:13] nói chuyện với người thân, từ cách ta đối xử với chính mình, từ cách ta nhìn
[01:19:16] đối xử với chính mình, từ cách ta nhìn những điều không như ý. Mỗi một thay đổi
[01:19:19] những điều không như ý. Mỗi một thay đổi nhỏ đều là một hạt giống phúc. Và hạt
[01:19:23] nhỏ đều là một hạt giống phúc. Và hạt giống ấy sớm hay muộn cũng sẽ trổ quả.
[01:19:27] giống ấy sớm hay muộn cũng sẽ trổ quả. Thưa quý vị, khi con người bước qua
[01:19:30] Thưa quý vị, khi con người bước qua ngưỡng 40 50, thân bắt đầu yếu dần, tâm
[01:19:34] ngưỡng 40 50, thân bắt đầu yếu dần, tâm cũng bắt đầu nhìn đời khác đi. Những
[01:19:37] cũng bắt đầu nhìn đời khác đi. Những điều từng rất quan trọng khi còn trẻ,
[01:19:40] điều từng rất quan trọng khi còn trẻ, giờ đây [âm nhạc] bỗng trở nên nhẹ tin.
[01:19:43] giờ đây [âm nhạc] bỗng trở nên nhẹ tin. Những cuộc hơn thua, những mối tranh
[01:19:45] Những cuộc hơn thua, những mối tranh chấp, những ước mơ quá lớn tự nhiên
[01:19:48] chấp, những ước mơ quá lớn tự nhiên không còn đủ sức kéo ta [âm nhạc] đi
[01:19:50] không còn đủ sức kéo ta [âm nhạc] đi nữa. Lúc ấy, trong lòng mỗi người bắt
[01:19:53] nữa. Lúc ấy, trong lòng mỗi người bắt đầu xuất hiện một câu hỏi rất thật. Rốt
[01:19:56] đầu xuất hiện một câu hỏi rất thật. Rốt cuộc mình sẽ mang được gì theo khi rời
[01:19:59] cuộc mình sẽ mang được gì theo khi rời khỏi cuộc đời này. Phật dạy rằng thân
[01:20:02] khỏi cuộc đời này. Phật dạy rằng thân này rồi cũng trở về với đất, với cát,
[01:20:06] này rồi cũng trở về với đất, với cát, với bụi. [âm nhạc] Không ai mang theo
[01:20:08] với bụi. [âm nhạc] Không ai mang theo được tiền bạc, nhà cửa, danh tiếng hay
[01:20:12] được tiền bạc, nhà cửa, danh tiếng hay cả những mối hận thù. Khi nhắm mắt xuôi
[01:20:15] cả những mối hận thù. Khi nhắm mắt xuôi tay, tất cả những gì từng nặng nề trong
[01:20:18] tay, tất cả những gì từng nặng nề trong đời đều phải buông lại. [âm nhạc]
[01:20:20] đời đều phải buông lại. [âm nhạc] Chỉ có nghiệp và phúc là theo ta tiếp
[01:20:22] Chỉ có nghiệp và phúc là theo ta tiếp tục hành trình. Nhưng điều khó nhất của
[01:20:25] tục hành trình. Nhưng điều khó nhất của con người không phải là hiểu được điều
[01:20:28] con người không phải là hiểu được điều đó mà là học cách buông ngay khi còn
[01:20:31] đó mà là học cách buông ngay khi còn sống. [âm nhạc] Vì khi còn sống cái tôi
[01:20:34] sống. [âm nhạc] Vì khi còn sống cái tôi vẫn còn, sự bám víu vẫn còn, những nỗi
[01:20:37] vẫn còn, sự bám víu vẫn còn, những nỗi sợ mất mát vẫn còn. Ta sợ mất tiền, sợ
[01:20:41] sợ mất mát vẫn còn. Ta sợ mất tiền, sợ mất người, sợ mất vị trí, sợ mất những
[01:20:45] mất người, sợ mất vị trí, sợ mất những gì mình đã vất vả xây dựng. Và chính nỗi
[01:20:48] gì mình đã vất vả xây dựng. Và chính nỗi sợ ấy làm cho lòng ta nặng thêm từng
[01:20:51] sợ ấy làm cho lòng ta nặng thêm từng ngày. Có người cả đời làm lụng,
[01:20:54] ngày. Có người cả đời làm lụng, [âm nhạc] tích cóp, xây nhà to, mua đất
[01:20:57] [âm nhạc] tích cóp, xây nhà to, mua đất rộng. Nhưng đến lúc bệnh nặng, nằm trên
[01:21:00] rộng. Nhưng đến lúc bệnh nặng, nằm trên giường, họ mới thấy rằng những thứ ấy
[01:21:03] giường, họ mới thấy rằng những thứ ấy không thể ôm vào lòng để ngủ yên. Cái họ
[01:21:06] không thể ôm vào lòng để ngủ yên. Cái họ cần lúc đó chỉ là một bàn tay ấm, một
[01:21:10] cần lúc đó chỉ là một bàn tay ấm, một lời nói nhẹ, một tâm hồn không còn nhiều
[01:21:13] lời nói nhẹ, một tâm hồn không còn nhiều lo âu. Lúc ấy họ mới hiểu rằng thứ thật
[01:21:17] lo âu. Lúc ấy họ mới hiểu rằng thứ thật sự quan trọng không phải là những gì
[01:21:19] sự quan trọng không phải là những gì mình sở hữu mà là những gì mình đã buông
[01:21:22] mình sở hữu mà là những gì mình đã buông được. Buông không phải là bỏ hết mọi
[01:21:25] được. Buông không phải là bỏ hết mọi thứ. Buông là biết [âm nhạc] giữ cái cần
[01:21:28] thứ. Buông là biết [âm nhạc] giữ cái cần giữ và dám thả cái không còn cần thiết.
[01:21:32] giữ và dám thả cái không còn cần thiết. Buông là không. để những thứ bên ngoài
[01:21:35] Buông là không. để những thứ bên ngoài điều khiển [âm nhạc] sự bình an bên
[01:21:36] điều khiển [âm nhạc] sự bình an bên trong. Buông là vẫn làm tròn trách nhiệm
[01:21:40] trong. Buông là vẫn làm tròn trách nhiệm nhưng không để trách nhiệm biến thành
[01:21:42] nhưng không để trách nhiệm biến thành gánh nặng tinh thần. Phật dạy rằng con
[01:21:45] gánh nặng tinh thần. Phật dạy rằng con người khổ vì chấp, chấp vào thân, chấp
[01:21:48] người khổ vì chấp, chấp vào thân, chấp vào của, chấp vào danh, chấp vào tình,
[01:21:51] vào của, chấp vào danh, chấp vào tình, [âm nhạc] chấp vào cả những ký ức đau
[01:21:54] [âm nhạc] chấp vào cả những ký ức đau buồn. Khi ta chấp, ta tưởng như đang giữ
[01:21:57] buồn. Khi ta chấp, ta tưởng như đang giữ [âm nhạc] nhưng thật ra là đang bị giữ.
[01:22:01] [âm nhạc] nhưng thật ra là đang bị giữ. Những gì ta không chịu buông sẽ buộc
[01:22:03] Những gì ta không chịu buông sẽ buộc chặt ta lại. Có một người đàn ông trung
[01:22:06] chặt ta lại. Có một người đàn ông trung niên từng [âm nhạc] kể rằng cả đời ông
[01:22:09] niên từng [âm nhạc] kể rằng cả đời ông sống vì sự nghiệp. Ông làm việc không
[01:22:12] sống vì sự nghiệp. Ông làm việc không ngừng nghĩ, hy sinh sức khỏe, hy sinh
[01:22:15] ngừng nghĩ, hy sinh sức khỏe, hy sinh thời gian cho gia đình. Đến khi phát
[01:22:18] thời gian cho gia đình. Đến khi phát hiện mình mắc bệnh nặng, ông mới dừng
[01:22:21] hiện mình mắc bệnh nặng, ông mới dừng lại. Trong những đêm dài ở bệnh viện,
[01:22:24] lại. Trong những đêm dài ở bệnh viện, ông không nghĩ đến tiền, không nghĩ đến
[01:22:26] ông không nghĩ đến tiền, không nghĩ đến chức vụ mà chỉ nghĩ đến những bữa cơm
[01:22:29] chức vụ mà chỉ nghĩ đến những bữa cơm [âm nhạc] chưa kịp ăn cùng vợ con, những
[01:22:31] [âm nhạc] chưa kịp ăn cùng vợ con, những lần nóng nảy làm tổn thương người thân.
[01:22:35] lần nóng nảy làm tổn thương người thân. Ông nói nếu được sống lại, ông sẽ buông
[01:22:37] Ông nói nếu được sống lại, ông sẽ buông bớt công việc để giữ lấy sự bình yên
[01:22:40] bớt công việc để giữ lấy sự bình yên trong gia đình. Nhưng đời không cho quay
[01:22:43] trong gia đình. Nhưng đời không cho quay lại, [âm nhạc] chỉ cho ta cơ hội để học
[01:22:46] lại, [âm nhạc] chỉ cho ta cơ hội để học bài học ấy sớm hơn. Ở tuổi 40, 50, nhiều
[01:22:51] bài học ấy sớm hơn. Ở tuổi 40, 50, nhiều người bắt đầu chứng kiến sự ra đi của
[01:22:53] người bắt đầu chứng kiến sự ra đi của người thân, bạn bè. Mỗi lần tiễn đưa một
[01:22:56] người thân, bạn bè. Mỗi lần tiễn đưa một người, ta lại thấy rõ hơn sự mong manh
[01:22:59] người, ta lại thấy rõ hơn sự mong manh của kiếp người. Những người từng rất
[01:23:02] của kiếp người. Những người từng rất mạnh mẽ, từng rất thành đạt, khi nằm
[01:23:05] mạnh mẽ, từng rất thành đạt, khi nằm trong quan tại đều giống nhau, lặng lẽ,
[01:23:09] trong quan tại đều giống nhau, lặng lẽ, đơn giản, không mang theo được gì. Chính
[01:23:12] đơn giản, không mang theo được gì. Chính những khoảnh khắc ấy nhắc ta rằng cuộc
[01:23:15] những khoảnh khắc ấy nhắc ta rằng cuộc đời không phải là nơi để tích trữ mà là
[01:23:18] đời không phải là nơi để tích trữ mà là nơi để học cách nhẹ dần. Nhẹ từ trong
[01:23:21] nơi để học cách nhẹ dần. Nhẹ từ trong tâm, nhẹ [âm nhạc] từ trong cách sống,
[01:23:24] tâm, nhẹ [âm nhạc] từ trong cách sống, nhẹ từ trong cách nhìn mọi chuyện. Có
[01:23:27] nhẹ từ trong cách nhìn mọi chuyện. Có người cả đời mang theo một mối hận. Họ
[01:23:30] người cả đời mang theo một mối hận. Họ nhớ từng lời [âm nhạc] nói, từng hành
[01:23:33] nhớ từng lời [âm nhạc] nói, từng hành động khiến họ đau. Họ nghĩ rằng giữ hận
[01:23:36] động khiến họ đau. Họ nghĩ rằng giữ hận là để không bị tổn thương lần nữa. Nhưng
[01:23:40] là để không bị tổn thương lần nữa. Nhưng thật ra mỗi lần nhớ lại, họ lại tự làm
[01:23:43] thật ra mỗi lần nhớ lại, họ lại tự làm mình đau thêm. Mối hận ấy không làm
[01:23:46] mình đau thêm. Mối hận ấy không làm người kia khổ mà chỉ làm chính họ khổ.
[01:23:50] người kia khổ mà chỉ làm chính họ khổ. Đến khi già, sức khỏe yếu, tâm trí mệt,
[01:23:54] Đến khi già, sức khỏe yếu, tâm trí mệt, họ mới thấy rằng mình đã mang theo quá
[01:23:56] họ mới thấy rằng mình đã mang theo quá nhiều thứ không cần thiết. Buông một mối
[01:23:59] nhiều thứ không cần thiết. Buông một mối hận không làm quá khứ thay đổi, nhưng
[01:24:02] hận không làm quá khứ thay đổi, nhưng làm hiện tại nhẹ hơn. Buông một nỗi oán
[01:24:05] làm hiện tại nhẹ hơn. Buông một nỗi oán không xóa được ký ức nhưng xoa dịu được
[01:24:08] không xóa được ký ức nhưng xoa dịu được tâm hồn. Và khi tâm hồn nhẹ, thân thể
[01:24:12] tâm hồn. Và khi tâm hồn nhẹ, thân thể cũng dễ an hơn. Một người từng trải nói,
[01:24:16] cũng dễ an hơn. Một người từng trải nói, "Tôi không còn hỏi vì sao nữa. Tôi chỉ
[01:24:19] "Tôi không còn hỏi vì sao nữa. Tôi chỉ hỏi mình học được gì." Câu hỏi ấy nhẹ
[01:24:22] hỏi mình học được gì." Câu hỏi ấy nhẹ [âm nhạc] nhưng rất mạnh. Nó giúp người
[01:24:24] [âm nhạc] nhưng rất mạnh. Nó giúp người ta đi qua mọi hoàn cảnh mà không bị mắt
[01:24:27] ta đi qua mọi hoàn cảnh mà không bị mắt kẹt. Khi phúc đến, nếu biết ơn phúc sẽ
[01:24:31] kẹt. Khi phúc đến, nếu biết ơn phúc sẽ sâu. Khi nghiệp đến nếu hiểu nghiệp sẽ
[01:24:35] sâu. Khi nghiệp đến nếu hiểu nghiệp sẽ [âm nhạc] nhẹ. Đó là cách sống của người
[01:24:38] [âm nhạc] nhẹ. Đó là cách sống của người đã bước qua nhiều sóng gió mà vẫn giữ
[01:24:41] đã bước qua nhiều sóng gió mà vẫn giữ được lòng hiền. Và chính từ nền tảng
[01:24:44] được lòng hiền. Và chính từ nền tảng này, con người bắt đầu bước sang giai
[01:24:46] này, con người bắt đầu bước sang giai đoạn tiếp theo của hành trình, nơi họ
[01:24:49] đoạn tiếp theo của hành trình, nơi họ không chỉ sống thuận nhân quả mà còn học
[01:24:52] không chỉ sống thuận nhân quả mà còn học cách chuẩn bị cho nửa sau, cuộc đời bằng
[01:24:55] cách chuẩn bị cho nửa sau, cuộc đời bằng sự tỉnh thức, chậm rãi và an nhiên hơn.
[01:24:59] sự tỉnh thức, chậm rãi và an nhiên hơn. Khi con người [âm nhạc] đi đến nửa sau
[01:25:01] Khi con người [âm nhạc] đi đến nửa sau của cuộc đời, nhất là sau tuổi 40, họ
[01:25:04] của cuộc đời, nhất là sau tuổi 40, họ bắt đầu nhận ra rằng thời gian không còn
[01:25:07] bắt đầu nhận ra rằng thời gian không còn nhiều như trước. Những điều từng khiến
[01:25:10] nhiều như trước. Những điều từng khiến họ nôn nóng, tranh giành, lo toan giờ
[01:25:13] họ nôn nóng, tranh giành, lo toan giờ đây dần trở nên nhỏ lại [âm nhạc] không
[01:25:16] đây dần trở nên nhỏ lại [âm nhạc] không phải vì đời bớt khó mà vì lòng đã hiểu
[01:25:19] phải vì đời bớt khó mà vì lòng đã hiểu hơn. Hiểu rằng có những việc không cần
[01:25:22] hơn. Hiểu rằng có những việc không cần phải vội, có những người không cần phải
[01:25:25] phải vội, có những người không cần phải níu và có những nỗi buồn không cần phải
[01:25:28] níu và có những nỗi buồn không cần phải ôm mãi. Sống chậm không phải là sống ít
[01:25:31] ôm mãi. Sống chậm không phải là sống ít đi mà là sống có mặt nhiều hơn. Trước
[01:25:35] đi mà là sống có mặt nhiều hơn. Trước kia [âm nhạc] người ta ăn trong vội, ngủ
[01:25:38] kia [âm nhạc] người ta ăn trong vội, ngủ trong mệt, nói trong căng thẳng, nghĩ
[01:25:41] trong mệt, nói trong căng thẳng, nghĩ trong lo âu. Đến một lúc nào đó, thân
[01:25:44] trong lo âu. Đến một lúc nào đó, thân bắt đầu mọ, tâm bắt đầu rã, người ta mới
[01:25:47] bắt đầu mọ, tâm bắt đầu rã, người ta mới hiểu rằng [âm nhạc] chạy nhanh không
[01:25:49] hiểu rằng [âm nhạc] chạy nhanh không phải lúc nào cũng đến nơi bình an. Có
[01:25:52] phải lúc nào cũng đến nơi bình an. Có những đoạn đường chỉ có thể đi bằng sự
[01:25:54] những đoạn đường chỉ có thể đi bằng sự chậm rãi và tỉnh thức. Một người đàn ông
[01:25:58] chậm rãi và tỉnh thức. Một người đàn ông ngoài 50 từng nói rằng ngày trước ông
[01:26:01] ngoài 50 từng nói rằng ngày trước ông luôn sống trong cảm giác thiếu,
[01:26:02] luôn sống trong cảm giác thiếu, [âm nhạc]
[01:26:03] [âm nhạc] thiếu thời gian. thiếu tiền, thiếu cơ
[01:26:06] thiếu thời gian. thiếu tiền, thiếu cơ hội, thiếu sự công nhận. Nhưng rồi khi
[01:26:09] hội, thiếu sự công nhận. Nhưng rồi khi sức khỏe giảm, ông buộc phải chậm lại.
[01:26:13] sức khỏe giảm, ông buộc phải chậm lại. Chính trong những ngày chậm ấy, ông mới
[01:26:15] Chính trong những ngày chậm ấy, ông mới thấy mình đã có rất nhiều thứ mà trước
[01:26:18] thấy mình đã có rất nhiều thứ mà trước kia không kịp nhận ra. Một bữa cơm yên,
[01:26:21] kia không kịp nhận ra. Một bữa cơm yên, một buổi chiều không việc, một giấc ngủ
[01:26:24] một buổi chiều không việc, một giấc ngủ không mộng mị, một cuộc trò chuyện không
[01:26:27] không mộng mị, một cuộc trò chuyện không hơn thua. Những thứ tưởng nhỏ ấy lại là
[01:26:30] hơn thua. Những thứ tưởng nhỏ ấy lại là những thứ nuôi dưỡng tâm hồn bền nhất.
[01:26:33] những thứ nuôi dưỡng tâm hồn bền nhất. Sống sâu là khi con người không còn sống
[01:26:36] Sống sâu là khi con người không còn sống chỉ trên bề mặt của sự việc. Trước đây
[01:26:39] chỉ trên bề mặt của sự việc. Trước đây họ dễ phản ứng, dễ tổn thương, dễ vui
[01:26:43] họ dễ phản ứng, dễ tổn thương, dễ vui buồn theo lời người khác. Nhưng khi đi
[01:26:46] buồn theo lời người khác. Nhưng khi đi qua đủ những mất mát, họ bắt đầu nhìn
[01:26:49] qua đủ những mất mát, họ bắt đầu nhìn mọi thứ bằng một tầng sâu hơn. Không còn
[01:26:52] mọi thứ bằng một tầng sâu hơn. Không còn vội phán xét, không còn hấp tấp kết
[01:26:55] vội phán xét, không còn hấp tấp kết luận. Họ lắng nghe nhiều hơn, nhìn lâu
[01:26:58] luận. Họ lắng nghe nhiều hơn, nhìn lâu hơn và hiểu rộng hơn. Có người từng nói
[01:27:02] hơn và hiểu rộng hơn. Có người từng nói rằng trước kia khi nghe ai đó nói lời
[01:27:05] rằng trước kia khi nghe ai đó nói lời khó nghe ông lập tức phản ứng. Bây giờ
[01:27:09] khó nghe ông lập tức phản ứng. Bây giờ ông im lặng không phải vì ông không còn
[01:27:12] ông im lặng không phải vì ông không còn cảm xúc mà vì ông hiểu rằng mỗi lời nói
[01:27:16] cảm xúc mà vì ông hiểu rằng mỗi lời nói đều có nguyên nhân phía sau. [âm nhạc]
[01:27:18] đều có nguyên nhân phía sau. [âm nhạc] Người nói trong mệt, trong khổ trong bất
[01:27:21] Người nói trong mệt, trong khổ trong bất an. Khi hiểu được điều đó, lòng ông
[01:27:25] an. Khi hiểu được điều đó, lòng ông không còn nổi sống như trước. Sống tỉnh
[01:27:28] không còn nổi sống như trước. Sống tỉnh là khi con người không còn bị cuốn theo
[01:27:30] là khi con người không còn bị cuốn theo dòng đời một cách vô thức. Họ bắt đầu
[01:27:33] dòng đời một cách vô thức. Họ bắt đầu quan sát chính mình, quan sát hơi thở
[01:27:36] quan sát chính mình, quan sát hơi thở khi căng thẳng, quan sát tâm khi khởi
[01:27:39] khi căng thẳng, quan sát tâm khi khởi sân, quan sát lòng khi khởi tham, không
[01:27:43] sân, quan sát lòng khi khởi tham, không phải để trách mà để hiểu. Mỗi lần hiểu
[01:27:47] phải để trách mà để hiểu. Mỗi lần hiểu thêm một chút, họ bớt khổ đi một chút. Ở
[01:27:50] thêm một chút, họ bớt khổ đi một chút. Ở tuổi [âm nhạc] này, người ta không còn
[01:27:52] tuổi [âm nhạc] này, người ta không còn cần phải chứng minh mình là ai. Họ chỉ
[01:27:55] cần phải chứng minh mình là ai. Họ chỉ cần sống sao cho mỗi [âm nhạc] ngày trôi
[01:27:57] cần sống sao cho mỗi [âm nhạc] ngày trôi qua, không để lại quá nhiều nặng nề. Họ
[01:28:00] qua, không để lại quá nhiều nặng nề. Họ chọn nói ít hơn. nhưng nói thật hơn.
[01:28:04] chọn nói ít hơn. nhưng nói thật hơn. Chọn làm [âm nhạc] chậm hơn nhưng làm
[01:28:06] Chọn làm [âm nhạc] chậm hơn nhưng làm trọn hơn chọn giữ lại những mối quan hệ
[01:28:09] trọn hơn chọn giữ lại những mối quan hệ hiền lành, buông những mối quan hệ làm
[01:28:12] hiền lành, buông những mối quan hệ làm mình mệt. Có một người phụ nữ ngoài 40,
[01:28:16] mình mệt. Có một người phụ nữ ngoài 40, sau nhiều năm sống trong áp lực gia đình
[01:28:19] sau nhiều năm sống trong áp lực gia đình và công việc đã quyết định giảm bớt
[01:28:21] và công việc đã quyết định giảm bớt những thứ không cần thiết. Bà không còn
[01:28:24] những thứ không cần thiết. Bà không còn nhận quá nhiều trách nhiệm, không còn cố
[01:28:27] nhận quá nhiều trách nhiệm, không còn cố làm hài lòng tất cả. Bà dành thời gian
[01:28:30] làm hài lòng tất cả. Bà dành thời gian chăm sóc thân thể, đi bộ buổi sáng, ăn
[01:28:34] chăm sóc thân thể, đi bộ buổi sáng, ăn uống điều độ, đọc sách nhẹ. [âm nhạc]
[01:28:37] uống điều độ, đọc sách nhẹ. [âm nhạc] Người khác nói bà sống chậm, nhưng bà
[01:28:39] Người khác nói bà sống chậm, nhưng bà nói tôi đang sống đúng. Sự đúng ấy không
[01:28:43] nói tôi đang sống đúng. Sự đúng ấy không nằm ở thành tích mà nằm ở cảm giác an ổn
[01:28:46] nằm ở thành tích mà nằm ở cảm giác an ổn bên trong.
[01:28:49] bên trong. L