# สัมภาษณ์ คุณหญิงโกมุท อุ่นศรีส่ง

https://www.youtube.com/watch?v=dP4bKhbUqD0
Translation: en

[00:01] ขออนุญาตที่อาจารย์แนะนำตัวเองค่ะ
  May I ask you to introduce yourself, Professor?

[00:07] ชื่อโกมุฒอุ่นศรีสงค่ะ
  My name is Komut Un-srisong.

[00:14] เอิ่มขอเริ่มคำถามนะคะอาจารย์ในส่วนที่ 1 ก่อน
  Um, may I start with the questions, Professor, in the first part?

[00:20] จะมีอยู่ 3 คำถามนะคะส่วนที่ 1 ก่อน
  There will be 3 questions for the first part.

[00:24] วันที่มีกระเ้าและแรงบันดาลใจและจุดเริ่มต้นนะคะ
  Regarding the background, inspiration, and the starting point.

[00:28] คำถามข้อแรกก่อนที่จะเข้ามารับผิดชอบโครงการของโครงการหลวงในปี 2541 อาจารย์มีพื้นฐานหรือความสนใจด้านการประมงน้ำเย็นมาก่อนหรือไม่และอะไรคือแรงบันดาลใจที่ทำให้อาจารย์ซึ่งเป็นผู้หญิงในยุคนั้นเลือกที่จะเดินบนเส้นทางสายอาชีพด้านประมงค่ะ
  The first question is, before taking responsibility for the Royal Project in 1998, did you have a background or interest in cold-water fisheries, and what was the inspiration that led you, as a woman in that era, to choose to walk the career path in fisheries?

[00:57] อ่าคือเรื่องประมงนี่นะฮะดิฉันขอเท้าความ
  Ah, regarding the matter of fisheries, I would like to provide some background.

[01:01] นิดนึงนะฮะ ดิฉันเป็นคนเกิดที่จังหวัดมหาสารคามนะฮะ
  Just a little bit, I was born in Maha Sarakham province.

[01:06] สมัยเด็ก สมัยชั้นประถมเนี่ย จำได้ในงานวันเด็กนะฮะ
  When I was a child, in elementary school, I remember during Children's Day.

[01:11] อ่า เขาจะพานักเรียนไปทำศูนย์ราชการต่างๆนะคะ
  Uh, they would take students to visit various government centers.

[01:16] หนึ่งในศูนย์ราชการคือสถานีประมงจังหวัดมหาสารคามนะฮะ
  One of the government centers was the Maha Sarakham Provincial Fisheries Station.

[01:27] อ่า แล้วดิฉันก็ได้รับฟังคำบรรยายของเจ้าหน้าที่ของสถานีประมงจังหวัดมหาสารคามสมัยอย่างเด็กอ่ะนะฮะ
  Uh, and I listened to the lecture from the officer of the Maha Sarakham Provincial Fisheries Station when I was a child.

[01:34] แล้วเขาก็ใจดี แล้วเราก็ประทับใจมากนะฮะ
  And he was kind, and we were very impressed.

[01:43] สมัยนั้นเค้าก็ ดิฉันก็ถามเค้าว่าถ้าอยากจะมาทำงานประมงเนี่ยอย่างที่พี่บรรยายเนี่ยนะฮะ จะทำยังไงนะฮะนะ
  At that time, I asked him, if I wanted to work in fisheries like you described, what should I do?

[01:58] จากเจ้าหน้าที่ของสถานีประมงจังหวัด
  From the officer of the provincial fisheries station.

[02:01] สารคามเค้าก็บอกว่าให้ไปเรียนที่คณะประมงมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์นะฮะ.
  They told me at Sarakham to go study at the Faculty of Fisheries, Kasetsart University.

[02:05] เสร็จแล้วจบกลับมาเนี่ยก็จะได้มาทำงานที่นี่แหละนะฮะ.
  And after graduating and coming back, I would be able to work here.

[02:13] แต่เขาก็บอกว่ามีสถานีเนี่ยทั้งน้ำจืดน้ำกร่อยน้ำทะเลนะฮะอยู่ทั่วประเทศนะฮะ.
  But they also said there are stations for freshwater, brackish water, and seawater all over the country.

[02:21] ก็เลยคิดไว้ตั้งแต่ตอนนั้นนะฮะว่าโตขึ้นจะเรียนประมงนะฮะ.
  So I thought from back then that when I grew up, I would study fisheries.

[02:29] นี่ๆคือจุดเริ่มต้นที่อยากจะมาทำงานด้านประมงนะฮะ.
  This is the starting point of why I wanted to work in the fisheries field.

[02:37] ทีนี้สำหรับเอ่อประมงน้ำเย็นนะฮะ.
  Now, regarding cold-water fisheries.

[02:44] เมื่อดิฉันเรียนคณะประมงเนี่ยปริญญาตรีนะคะ.
  When I studied at the Faculty of Fisheries for my bachelor's degree.

[02:47] ปริญญาตรีคณะประมงมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ในเยื่อเพาะเลี้ยงนะคะ.
  I got my bachelor's degree from the Faculty of Fisheries, Kasetsart University, in aquaculture.

[02:55] แล้วได้ทุนไปเรียนทุนนาก้านะฮะไปเรียนทางประมงชายฝั่ง.
  And I received a JICA scholarship to study coastal fisheries.

[03:03] อ่าที่อิโรอิโร่ ซึ่งเป็นศูนย์ของอ่า University of Philppines นะฮะ of the Philppines นะฮะอยู่ปีนึงได้ปริญญาโททาง Master of Aqua Culture นะฮะ
  Uh, at Iloilo, which is a center of, uh, the University of the Philippines, I stayed for a year and got a Master's degree in Aquaculture.

[03:21] แล้วหลังจากนั้นก็มาทำงานที่กรมประมงแล้วก็ได้ไปเรียนต่อปริญญาเอกที่ Mississippi State University ก็เรียนประมงอีกนั่นแหละค่ะนะฮะ
  And after that, I came to work at the Department of Fisheries, and then I went to pursue a PhD at Mississippi State University, studying fisheries again.

[03:33] ปริญญาตรีเพาะเลี้ยง ปริญญาโทก็เพาะเลี้ยงแต่เป็นชายฝั่งนะฮะ
  For my Bachelor's, I studied aquaculture; for my Master's, I also studied aquaculture, but it was coastal.

[03:44] แต่ปริญญาเอกนี่เรียนทางด้านการปรับปรุงพันธุ์ปลาน้ำจืดนะคะ
  But for my PhD, I studied freshwater fish breeding.

[03:52] แล้วทีนี้พอจบกลับมาเนี่ยนะก็ตอนแรกก็ทำงานที่จังหวัดชัยนาทนะฮะสมัยนั้นก็
  And then, once I finished and returned, at first I worked in Chai Nat province back then.

[04:03] ได้ช่วยรุ่นพี่เพาะปลาบึก เอ้ย ปลากระโห้.
  I helped a senior breed Mekong giant catfish, oops, giant barb.

[04:08] ไม่ใช่ปลาบึกนะฮะ.
  It's not a Mekong giant catfish.

[04:11] ปลากระโห้นี่เป็นปลาน้ำจืดมีเกล็ดที่ใหญ่ที่สุดในโลกนะฮะ.
  The giant barb is the largest scaled freshwater fish in the world.

[04:17] ถ้าปลามีเกล็ดนี่ สำหรับปลาน้ำจืดนะฮะ ก็คือกระโห้บ้านนะฮะ.
  If it's a fish with scales, for freshwater fish, it's the giant barb.

[04:25] แล้วปี 30 เนี่ยย้ายมาทำงานที่เอ่อศูนย์เชียงใหม่นะฮะ.
  Then in the year '30, I moved to work at, uh, the Chiang Mai center.

[04:30] ตอนนั้นสถานเป็นสถานีประมงน้ำจืดเชียงใหม่นะฮะ.
  At that time, it was the Chiang Mai Freshwater Fisheries Station.

[04:38] ก็ได้ไปช่วยงานปราบปรามยาเสพติดของเยอรมันนะฮะ.
  I also went to help with the German drug suppression project.

[04:45] ซึ่งก็ไปส่งเสริมการเลี้ยงปลาบนดอยในถิ่นที่มียาเสพติดนะฮะอยู่หลายปีนะฮะ.
  Which involved promoting fish farming on the mountains in areas with drug issues for several years.

[04:57] ก่อนที่จะเกือบ 10 ปีมั้งฮะกว่าที่จะมาทำงานที่.
  Before it was almost 10 years, I think, before I came to work at...

[05:04] คงการนะฮะในช่วงที่ดิฉันทำงานปรับปรามยาเสพติดอันนั้นเป็นเอ่อของเยอรมันนะฮะที่เขามาช่วยเหลือประเทศไทยในตอนนั้นน่ะนะฮะ
  During the time I was working on drug suppression, that was, uh, from Germany, who came to help Thailand at that time.

[05:16] ก็ได้ทดลองนำปลาหลายชนิดนะฮะปลาของบ้านเราที่ขึ้นไปเลี้ยงบนดอยที่น้ำเย็นนะฮะตั้งแต่ปลาสมัยก่อนเรียกปลานิลแดงสมัยนี้คือปลาทับทิมนะฮะนั่นนะฮะ
  I experimented with bringing many types of fish, our local fish, to raise on the mountains where the water is cold, starting from what used to be called red tilapia, which nowadays is called Tubtim fish.

[05:38] ด้วยมีความรู้สึกว่ามันทับทิมนี้เป็นลูกผสมนะฮะปลานิลที่กลายพันมานิดนึงมันน่าจะทนความเย็นได้นะฮะ
  With the feeling that this Tubtim fish is a hybrid, a tilapia that has mutated a little, it should be able to withstand the cold.

[05:46] ก็ได้ไปทดลองส่งเสริมการเลี้ยงบนดอยนะฮะ
  So I went to experiment with promoting its farming on the mountains.

[05:49] แล้วก็มีได้กับช่วงที่ทำอยู่ที่ศูนย์เชียงใหม่เนี่ยนะฮะก็ได้ทดลองนำปลาชนิด Catfish จากอเมริกามาเลี้ยงแล้วได้ไปทดลองบนดอยด้วยนะฮะ
  And during the time I was working at the Chiang Mai center, I also experimented with bringing Catfish from America to raise, and I also tested it on the mountains.

[06:05] สรุปแล้วที่คุณถามว่ามีพื้นฐานอะไรใช่มั้ยฮะ
  To summarize, you asked what kind of background I have, right?

[06:12] คำถามก็คือความสนใจด้านประมงน้ำเย็นฮะมีมาก่อนหน้านี้มีมาก่อนหน้านี้แล้ว 100% นะฮะ
  The question is, did the interest in cold-water fisheries exist beforehand? It existed 100% beforehand.

[06:23] แล้วพื้นฐานก็ปริญญาตรี ปริญญาโท ปริญญาเอก เรียนประมงทั้งนั้นนะฮะ
  And my background, for my bachelor's, master's, and doctoral degrees, I studied fisheries the whole time.

[06:27] นะหลับฝันก็เห็นปลาเห็นไข่ปลานะฮะ
  Even in my dreams, I see fish and fish eggs.

[06:35] งั้นขออีกรอบในเรื่องของอะไรคือแรงบันดาลใจค่ะ เพราะว่าผู้หญิงในยุคนั้นอาจจะไม่ได้มีใครสนใจเรื่องประมง
  So, could you go over again what the inspiration was? Because women in that era might not have been interested in fisheries.

[06:47] แต่อะไรคือแรงบันดาลใจสำหรับการทำประมงน้ำเย็นที่อาจารย์เลือกเนี่ยค่ะบนเส้นทางอาชีพนี้
  But what was the inspiration for choosing cold-water fisheries for your career path?

[06:55] อ๋อ คืออาชีพประมงเนี่ยนะฮะ สมัยที่เรียนคณะประมงเนี่ย เขารับนิสิตคณะประมง 50 คน เป็นผู้หญิงซัก 10
  Oh, about the fisheries profession, back when I was studying in the Faculty of Fisheries, they accepted 50 students, and about 10 were women.

[07:07] คนเท่านั้นเองนะฮะ คือน้อยใช่ อย่างที่คุณพูดอ่ะถูก คือน้อยแล้วก็อ่า คือมีพื้นฐานเรื่องการประมงอยู่แล้วนะฮะ.
  It's just a few people, yes, it's few, just as you said, it's correct, it's few, and uh, I already have a background in fisheries.

[07:21] แรงบันดาลใจเรื่องประมงน้ำเย็นก็คือเหมือนประมงทั่วไป เหมือนประมงน้ำจืดนะฮะ.
  The inspiration for cold-water fisheries is like general fisheries, like freshwater fisheries.

[07:28] ส่วนใหญ่ดิฉันจะทำงาน คือความฝันน่ะอยากจะอยู่ทะเล.
  Most of the time I work, my dream is to live by the sea.

[07:34] แต่ไม่ได้ไปอยู่ทะเลเลย สถานีประมงทะเลไม่เคยได้ไปเลยนะฮะ ต่ำสุดก็กรุงเทพฯเท่านั้นเองนะ.
  But I never got to live by the sea; I never got to go to a marine fisheries station at all, the furthest south I went was just Bangkok.

[07:43] แล้วไม่ได้ชอบดอยหรอกนะฮะ แต่ก็ตื่นเต้นน่ะนะฮะตอนที่ทำงานใหม่ๆ ก็ตื่นเต้น.
  And I didn't really like the mountains, but I was excited when I first started working, I was excited.

[07:53] แล้วแรงบันดาลใจคือศูนย์เชียงใหม่นี่นะฮะ ต้องรับเสด็จนะฮะเวลาสมเด็จพระพันปีท่านแปรพระราชฐานนะฮะ แล้วหนึ่งในงานที่ท่านทรง.
  And the inspiration is the Chiang Mai center, I had to receive the royal visit when Her Majesty the Queen Mother stayed at the royal residence, and one of the tasks that she performed...

[08:09] มีพระราชสาวนีย์ให้ทำก็คืองานประมงงานสำรวจประมงในพื้นที่โครงการพระราชดำริทั้งหมดนะฮะ
  There was a royal command to perform work, which was fisheries work and fisheries surveys in all the royal initiative project areas.

[08:19] ก็ได้ถวายงานพวกนี้มาตลอดนะฮะ
  I have been performing these duties throughout.

[08:24] ก็เลยเป็นแรงบันดาลใจว่า 1 มันเป็นอาชีพเลี้ยงตัวเลี้ยงครอบครัวนะคะใช่มั้ฮะ
  So it became an inspiration that, first, it is a profession to support oneself and one's family, right?

[08:31] เป็นข้าราชการกรมประมงนะฮะก็เลยนี่แหละฮะแล้วต้องมาอยู่เชียงใหม่นะฮะ
  Being a civil servant in the Department of Fisheries, that's it, and I had to come to stay in Chiang Mai.

[08:40] งานของศูนย์เชียงใหม่อย่างนึงคืองานโครงการพระราชดำริและโครงการหลวงนะฮะ
  One of the tasks of the Chiang Mai center is the work of the royal initiative projects and the Royal Project.

[08:46] ผอ.ศูนย์เชียงใหม่ทุกคนก็จะเป็นผู้ประสานงานโครงการหลวงแล้วช่วยงานโครงการหลวงมาตลอดนะฮะ
  Every director of the Chiang Mai center acts as a coordinator for the Royal Project and has been helping with the Royal Project all along.

[08:55] พอมั้ยบันดาลใจขนาดนี้
  Is this much inspiration enough?

[08:59] ขอเป็นข้อ 2 เลยนะคะอาจารย์
  Let's move to item number 2, professor.

[09:03] ข้อ 2 ในพาร์ทแรกก็คือในวันที่อาจารย์ได้รับทราบว่าจะต้องเข้ามารับผิดชอบงานวิจัยเพื่อสนองพระ
  Item number 2 in the first part is about the day you, professor, were informed that you would have to take responsibility for research work to fulfill the royal wishes.

[09:11] ราชดำริการฟื้นฟูการเลี้ยงปลาเขา้า
  The royal initiative for the restoration of fish farming.

[09:16] อาจารย์รู้สึกอย่างไรที่ต้องมาสานต่อความหวังที่ครั้งหนึ่งเคยถูกมองว่าเป็นไปไม่ได้ในสังคมไทย
  How do you feel about having to continue a hope that was once seen as impossible in Thai society?

[09:27] ก็รู้สึกดีใจนะฮะเพราะเป็นงานที่พระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 รัชกาลที่ 9 นะฮะ
  I feel glad because it is the work of King Rama IX, King Rama IX.

[09:37] คือท่านได้เสด็จที่สถานีประมงบนดอยอินทนนท์นะฮะเป็นบ่อเล็กๆนะฮะสมัยนั้นน่ะนะฮะ
  He visited the fisheries station on Doi Inthanon, which had small ponds back then.

[09:45] แต่บ่อเล็กนั้นไม่ได้เลี้ยงปลาเทร้านะฮะ
  But those small ponds were not used for raising trout.

[09:48] เลี้ยงปลาคาฟปลาสวยงามนะฮะ
  They were used for raising koi, ornamental fish.

[09:56] เลี้ยงปลาคาฟแต่ตอนหลังถึงได้เปลี่ยนมาเป็นเลี้ยงปลาเท้านะฮะเป็นบ่อเล็กๆ 2 บ่อเริ่มต้นนะฮะ
  They raised koi, but later it was changed to raising trout, starting with two small ponds.

[10:04] บ่อขนาดกว้างสัก 2 เมตยาวสัก 8 เมอะไรประมาณเนี้ยฮ่ะเป็นบ่อลำธารซึ่ง
  The ponds were about 2 meters wide and 8 meters long, or something like that; they were stream-fed ponds.

[10:13] เขาใช้ทดลองเลี้ยงปลาเท้ามาก่อนนะฮะ.
  He used it to experiment with raising 'pla tao' (sturgeon) before.

[10:16] หมายถึงว่าเริ่มแรกที่พระองค์เสด็จเนี่ยนะคะ เป็นปลาคราฟแล้วต่อมาก็กรมประมงได้ไปทดลองเลี้ยงปลาเท้าไว้ที่นั่นนะฮะ.
  It means that when His Majesty first visited, it was koi fish, and later the Department of Fisheries went to experiment with raising sturgeon there.

[10:28] ในบ่อนั้นเดี๋ยวนี้ก็ยังมีค่ะ.
  In that pond, it is still there today.

[10:30] ยังดิฉันยังเก็บไว้อยู่บ่อนึงอยู่นะฮะ.
  I still keep one pond.

[10:33] บ่อนั้นเป็นบ่อประวัติศึกษา.
  That pond is a historical study pond.

[10:37] คือพอได้รับทราบว่าจะต้องมาทำงานอันนี้ต่อนะฮะก็ดีใจนะฮะ.
  When I learned that I had to continue this work, I was happy.

[10:44] ดีใจที่จะได้รับถวายงานนะฮะ.
  I was happy to have the opportunity to serve.

[10:48] ให้งานที่ท่านรับสั่งไว้เนี่ยคือท่านรับสั่งว่ายาเสพติดเนี่ยมันขายได้ราคาแพงนะฮะ.
  The work that He commanded was that He said narcotics sell for a high price.

[10:59] ปลาที่จะมาเลี้ยงบนนี้จะต้องเป็นปลาราคาแพงนะฮะถึงจะชดเชยการปลูกฝิ่นได้นะคะ.
  The fish to be raised here must be expensive fish in order to compensate for opium cultivation.

[11:08] ก็ก็ดีใจที่จะได้ทำงานแต่แต่.
  I was happy to be able to work, but, but...

[11:14] จะสำเร็จได้นะฮะก็ต้องมีทีมงานนะฮะ.
  To be successful, you need a team.

[11:21] มีผู้ใหญ่สนับสนุนมีลูกน้องที่ดี.
  You need support from seniors and good subordinates.

[11:25] งานนี้จะสำเร็จได้.
  This work will be successful.

[11:28] นะคะ.
  Yes.

[11:32] ค่ะ.
  Yes.

[11:34] ขอไปถึงข้อ 3 เลยนะคะอาจารย์.
  Let's move on to point 3, Professor.

[11:38] ในช่วงเริ่มต้นค่ะอาจารย์ในช่วงเริ่มต้นนั้นมีใครตั้งคำถามหรือกังขาต่อแนวคิดเรื่องการเลี้ยงปลาบนดอยอย่างจริงจังหรือไม่.
  In the beginning, Professor, in the beginning, did anyone seriously question or doubt the concept of raising fish on the mountain?

[11:55] และอาจารย์ตอบคำถามเหล่านั้นอย่างไรค่ะ.
  And how did you answer those questions, Professor?

[11:59] กับดิฉันนี่ไม่มีนะฮะเค้าคงเค้าคงไม่กล้ามั้งฮะ.
  For me, there wasn't any; they probably didn't dare to, I suppose.

[12:08] แล้วก็อีกอย่างนึงเนี่ยรุ่นพี่น่ะทำไว้แล้วว่ามันเลี้ยงได้นะฮะแต่จะทำให้เป็นแ.
  And another thing is, the seniors had already done it and proved it could be raised, but to make it...

[12:16] โปรดักชันที่ได้ยังไงก็เป็นหน้าที่ที่ดิฉันต้องมาสานต่อนะฮะ.
  Whatever the production is, it is my duty to continue it.

[12:23] ดิฉันทราบว่ามันเลี้ยงได้ แต่ทำยังไงเลี้ยงให้ได้เป็นถึงตลาดนะฮะ เป็นสัตว์เศรษฐกิจได้เนี่ย.
  I know it can be raised, but how do we raise it to reach the market and become an economic animal?

[12:31] สิ่งที่คิดก็คือมองหาทีมงานที่ดี.
  What I thought about was looking for a good team.

[12:36] ถ้าผู้ใหญ่สนับสนุน มันก็ควรจะได้นะฮะ.
  If the seniors support it, it should work.

[12:38] แต่คนที่จะมาถามตรงๆ ว่าจะทำได้หรือนี่ไม่มีใครมาถามนะฮะ.
  But no one has come to ask me directly if it can be done.

[12:45] เค้าอาจจะถามคนอื่นมั้ง หรืออาจจะไม่กล้าถามดิฉันหรือเปล่านะฮะ.
  Maybe they asked someone else, or perhaps they didn't dare to ask me.

[12:53] แสดงว่าไม่มีใครตั้งคำถามกับอาจารย์เลย.
  So it means no one has asked you any questions, Professor?

[12:56] ไม่มีกับดิฉันไม่มีนะฮะ.
  No, not with me.

[13:00] แต่กับไม่รู้อย่าง ผอ. นี่มีคนถามมั้ย.
  But I don't know, has anyone asked the Director?

[13:02] งั้นเดี๋ยวเราจะมาตั้งคำถามนี้กับ ผอ. นะฮะ.
  Then we will ask this question to the Director.

[13:07] ค่ะอาจารย์.
  Yes, Professor.

[13:07] ถ้าอย่างงั้นเนี่ยในพาร์ทแรกนะคะอาจารย์ อาจารย์มีอะไรจะเสริมมั้ยคะในพาร์ทของแรงบันดาลใจและจุดเริ่มต้น.
  In that case, for the first part, Professor, do you have anything to add regarding the inspiration and the beginning?

[13:17] ออ แรงบันดาลใจคือดิฉันชอบประมงอย่างที่เล่าให้ฟังนะฮะ.
  Oh, the inspiration is that I like fisheries as I told you.

[13:22] อยากจะทำงานที่สถานีประมง.
  I wanted to work at a fisheries station.

[13:25] อยากจะเลี้ยงปลาแต่ที่ชอบมากที่สุดคือปลาทะเลนะฮะ.
  I wanted to raise fish, but what I liked the most was saltwater fish.

[13:29] เพราะว่าจังหวัดมหาสารคามเป็นจังหวัดที่ไม่มีภูเขาไม่มีทะเล.
  Because Maha Sarakham province is a province with no mountains and no sea.

[13:33] ก็อยากจะไปอยู่ทำงานที่ทะเลแต่ก็ไม่ได้ไปหรอกค่ะ.
  So I wanted to go work at the sea, but I didn't get to go.

[13:36] ก็พอสอบได้บรรจุก็เค้าก็ส่งไปอยู่ที่ชัยนาท.
  When I passed the exam and got appointed, they sent me to Chai Nat.

[13:40] ไปอยู่ที่ชัยนาทก็สถานีประมงเพราะปลากระโห้เลี้ยงกุ้งก้ามกรามอะไรเพราะปลาสวายปลาน้ำจืดทั่วไป่ะฮะ.
  I went to the fisheries station in Chai Nat, raising giant barb, giant freshwater prawns, striped catfish, and general freshwater fish.

[13:53] แล้วไปเรียนต่อกลับมาก็มาอยู่ที่เชียงใหม่เนี่ยฮะ.
  Then I went to study further and when I came back, I ended up in Chiang Mai.

[13:56] เป็นความรักที่เป็นมาตั้งแต่เด็กนะฮะว่าอยากจะทำการประมงเนี่ยฮะเลี้ยงปลาเป็นนักวิชาการอะไรเงี้ยฮะ.
  It's a passion I've had since I was a child, wanting to work in fisheries, raising fish, being an academic, and things like that.

[14:10] ค่ะ.
  Yes.

[14:12] ถ้าอย่างนั้นขออนุญาตปิดอ่าคำถามในส่วนของพาร์ทที่ 1 นะคะอาจารย์.
  In that case, may I please close the questions for part 1, professor.

[14:20] ได้มั้ย ตอบอย่างนี้ได้มั้ย?
  Is it okay? Can I answer like this?

[14:23] ได้อยู่ค่ะอาจารย์.
  That works, professor.

[14:27] เดี๋ยวในพาร์ทที่ 2 ค่ะอาจารย์ขา.
  Now, for part 2, professor.

[14:31] จะเป็นเรื่องของเบื้องหลังความสำเร็จในเรื่องของการวิจัยและพัฒนาที่เกิดขึ้นนะคะ.
  It will be about the background of the success in the research and development that took place.

[14:39] ในคำถามข้อแรกของพาร์ทนี้ก็คือ เรามี 2 จุดเปลี่ยนสำคัญจากพระบรมวงศานุวงศ์นะคะ.
  The first question in this part is: we have 2 important turning points from the royal family.

[14:49] คือ 1 คือพระราชดำริของในหลวงรัชกาลที่ 9 ในเรื่องประถา.
  That is, 1 is the royal initiative of King Rama IX regarding...

[14:57] และ 2 คือพระพันปีในเรื่องของปราสเตอร์เจี้น.
  And 2 is the Queen Mother regarding...

[15:03] พระราชดำริของทั้งสองนี้แตกต่างกันอย่างไรในเชิงโจทย์วิจัย?
  How do the royal initiatives of these two differ in terms of research questions?

[15:11] และเปลี่ยนข้อจำกัดทางธรรมชาติให้กลายเป็นโอกาสได้อย่างไร?
  And how can natural limitations be turned into opportunities?

[15:18] อ่า เอาประเด็นก่อนนะคะ.
  Uh, let's take the points first.

[15:20] เอาประเด็น.
  Take the points.

[15:21] ฮะล้นเกล้ารัชกาลที่ 9 นะฮะท่านก็อย่างที่เรียนไปแล้วว่าท่านต้องการให้เลี้ยงปลาเศรษฐกิจเพื่อที่จะมาชดเชยการปลูกฝิ่นนะฮะ
  His Majesty King Rama IX, as I have already mentioned, wanted people to raise economic fish to compensate for opium cultivation.

[15:32] คือแทนที่จะให้เค้าเลิกปลูกฝิ่นแล้วมาเลี้ยงปลาราคาถูกๆไปขายนี่มันก็มาเค้าก็คงไม่ทำใช่มั้ยคะ
  I mean, if we asked them to stop growing opium and raise cheap fish to sell instead, they probably wouldn't do it, right?

[15:39] เออปลาเทร้าก็ราคาแพงหน่อยคนมีตังค์ซื้อนะฮะ
  Well, trout is a bit expensive, so people with money can buy it.

[15:47] ทีนี้โจทย์ของปลาเทร้ากับปลาสเตอร์เจี้ยนต่างกันยังไงใช่มั้ฮะ
  Now, how do the requirements for trout and sturgeon differ?

[15:54] ปลาเทร้าเนี่ยเป็นปลาผิวน้ำนะฮะอาหารที่ให้ก็ต้องเป็นอาหารลอยน้ำนะฮะ
  Trout are surface-dwelling fish, so the food provided must be floating feed.

[16:05] ต่างกับปลาสเตอร์เจี้ยนที่เป็นปลากินพื้นหรือ bottom feeder นะฮะ
  This is different from sturgeon, which are bottom-feeding fish.

[16:16] เพราะฉะนั้นงานวิจัยเรื่องอาหารเราก็ต้องสำหรับปลาเทร้าเราต้องหาอาหารที่เป็นชนิด
  Therefore, for our research on feed, for trout, we must find a specific type of food.

[16:25] Floating feed คืออาหารลอยน้ำสำหรับปลาเทร้าแล้วก็เป็นอาหารจม.
  Floating feed is floating food for trout, and there is also sinking food.

[16:34] ปลาสเปเจียนนะฮะนี่โจทย์วิจัยก็ต่างกันแล้วนะฮะ.
  For sturgeon, the research objectives are different.

[16:37] อันนี้ข้อที่ 1 นะฮะ.
  This is point number one.

[16:43] ข้อที่ 2 ก็คือว่าประเท้าเนี่ยเป็นปลาที่น้ำจะต้องเย็น.
  Point number two is that trout are fish that require cold water.

[17:00] แล้วก็สะอาดปราศจากสารเคมีแล้วก็ใสโคน clean and clear นะฮะ.
  And it must be clean, free of chemicals, and clear, clean and clear.

[17:07] เย็นแล้วก็ไม่มียาฆ่าแมลงแล้วก็ต้องใสไม่มีน้ำไม่ขุ่นนะฮะ.
  It must be cold, have no pesticides, and must be clear, not murky.

[17:14] น้ำต้องดีมากเท้านี่นะฮะคือเย็นแล้วก็ไม่มีสารเจือปนนะฮะ.
  The water must be very good for trout; it must be cold and free of impurities.

[17:24] คือเป็นน้ำที่บริสุทธิ์อ่ะนะฮะสะอาด.
  It is pure water, clean.

[17:27] แล้วก็ไม่มีตะกอนนะฮะโวตอฟ.
  And there is no sediment, Votof.

[17:32] fish นะฮะคลีนคลีนก็ไม่ได้ผ่านแรงอุตสาหกรรมอะไรมานะฮะ.
  The fish are clean and haven't gone through any industrial processes.

[17:37] แล้วเคลียร์ก็คือไม่มีเวลาฝนตกน้ำแดงอย่างนี้ก็ลำบากนะฮะ.
  And it's clear, meaning when it rains and the water turns red, it's difficult.

[17:45] อันนี้คือปลาเท้านะคะ.
  This is the trout.

[17:50] ส่วนปลาสเตอร์เจี้ยนเนี่ยเค้าก็พออยู่ได้นะฮะเพราะเป็นปลาที่อายุยืนนะฮะ.
  As for the sturgeon, they can manage because they are long-lived fish.

[17:56] ปลาที่อายุยืน 10-20 ปีเนี่ยใน DNA ของเค้านี่ทนทนกว่าปลาเทร้านะฮะ.
  Fish that live 10-20 years have DNA that is more resilient than trout.

[18:09] ปลาเทร้านี่ใจเสาะกว่าสเตอร์เจี้ยนเยอะนะฮะ.
  Trout are much more fragile than sturgeon.

[18:14] แล้วอุณหภูมิที่เลี้ยงปลาสเตอร์เจี้ยนก็อุ่นขึ้นมาหน่อยได้นะฮะ.
  And the temperature for raising sturgeon can be a bit warmer.

[18:17] สำหรับปลาเท้าเนี่ยถ้าเกิน 20 ก็ 20 ถึง 24 นี่ก็ไม่ค่อยดีแล้วฮ่ะไม่.
  For trout, if it exceeds 20, or between 20 to 24, it's not very good.

[18:28] กินอาหารแล้วอะไรอย่างเงี้ยนะฮะเค้าก็มีคอนitionต่างกันคือสิ่งที่นักวิชาการประมงต้องรู้ก็คือปลานี่เป็นสัตว์เลือดเย็นนะฮะเรานี่เป็นสัตว์เลือดอุ่นนะคะ
  After eating and things like that, they have different conditions; what fisheries scholars need to know is that fish are cold-blooded animals, while we are warm-blooded animals.

[18:46] สัตว์เลือดเย็นคือปรับอุณหภูมิตัวเองไม่ได้ข้างนอกกับข้างในเท่ากันใช่มนะฮะ
  Cold-blooded animals cannot regulate their own body temperature, so the outside and inside temperatures are the same, right?

[18:54] นี่คือเมนไอเดียที่เราจะหาชนิดของสัตว์น้ำที่จะมาเลี้ยงตรงนั้นได้นะฮะ
  This is the main idea for us to find the type of aquatic animal that can be raised there.

[19:02] สำหรับอ่าสเตอร์เจี้นนะฮะสเตอร์เจี้ยนนี่มันเกิดเพราะดิฉันไปรับเสด็จโครงการพระราชดำริรับเสด็จพระราชพระพันปีหลวงนะคะ
  As for the sturgeon, the sturgeon project came about because I went to welcome the Royal Initiative project and welcomed Her Majesty the Queen Mother.

[19:17] แล้วทุกครั้งที่ศูนย์เชียงใหม่มีอยู่ 140 โครงการพระราชดำรินะฮะท่านก็มีรับสั่งว่าท่านอยากจะทราบว่าในศูนย์พระ
  And every time at the Chiang Mai center, which has 140 Royal Initiative projects, she would give an order that she wanted to know about the royal center.

[19:32] ราชดำริของท่านเนี่ยมีปลาธรรมชาติอะไรบ้างนะฮะ
  Regarding your royal initiative, what kind of natural fish are there?

[19:38] เราก็ไปสำรวจแล้วรวบรวมพันธุ์ปลาในธรรมชาตินี่นะฮะมาใส่ตู้ถวายทอดพระเนตรนะฮะทุกครั้งที่ไปรับเสด็จอ่าในศูนย์ทั้ง 14 แห่งนี่นะฮะ
  We went to survey and collect natural fish species to put in tanks for you to observe every time we went to welcome you at all 14 centers.

[19:57] มีอยู่วันนึงอ่าพระพันปีหลวงท่านก็รับสั่งว่าทำไมปลาบนลำธารภูเขาเนี่ยนะมีแต่ตัวเล็กๆทั้งนั้นเลยนะฮะ
  There was one day when Her Majesty the Queen Mother asked why the fish in the mountain streams were all so small.

[20:11] แล้วชาวเขาไปทำอะไรกินอิ่มกันมั้ยนะฮะ
  And do the hill tribe people have enough to eat?

[20:20] ดิฉันก็กราบทูลว่าเค้าเอาไปใส่กระบอกพระพุทธเจ้าค่ะแล้วก็ใส่เกลือลงไปแล้วก็เผานะฮะแล้วก็เอามากินเป็นอาหาร
  I replied that they put them in bamboo tubes, add salt, roast them, and then eat them as food.

[20:34] แล้วท่านก็รับสั่งถามว่า

[20:38] ปลาที่โตกว่านี้เนี่ยมันเลี้ยงบนดอยได้

[20:42] มั้ยมีมั้ย

[20:45] วัตถุประสงค์ของท่านนก็คือ

[20:49] ท่านอยากจะให้ชาวเขาน่ะกินอิ่ม

[20:53] นะฮะ

[20:55] ดิฉันก็บอกว่ามีพระพุทธเจ้าค่ะมีปลาที่

[21:02] สามารถอยู่น้ำเย็นได้แล้วตัวโตนะฮะ

[21:07] ก็เลยเสนอเอ่อทูลท่านว่าขอเป็นปลา

[21:11] สเตอร์เจี้ยนเป็นปลามีเป็นปลาน้ำเกล็ดมี

[21:15] เกล็ดนะฮะแต่อยู่บนดอยได้นะฮะตัวโตนะฮะ

[21:22] อ่าแล้วปลาตัวนี้เนี่ยถ้ามีไข่ก็เอาไปทำ

[21:27] คาเวียได้นะฮะ

[21:30] ท่านก็สนพระทัยแล้วก็รับสั่งว่า

[21:34] มันจะใช้เวลานานเท่าไหร่ถึงจะได้ไข่ถึงจะ

[21:37] มีคาเวีย

[21:40] ก็ทูลท่านไปว่า

[21:44] ก็อย่างน้อยที่สุดก็ 7 ปีถึง 10 ปีแล้ว

[21:48] แต่ชนิดของพันธุ์นะฮะ

[21:52] แล้วฉันยังจำได้ว่าท่านรับสั่งว่าโอ๊ย

[21:57] แล้วจะจะอยู่ถึงมั้นะเนี่ยสมเด็จท่านรับ

[22:00] สั่งอย่างี้ค่ะพระพิมพีหลวงท่านรับสั่ง

[22:04] ท่านจะมีพระชนมายุได้เห็นปลาเอ้ยได้เห็น

[22:08] คาเวียของท่านมั้ยเนี่ยฮะ

[22:12] แล้วท่านก็รับสั่งว่า

[22:17] แล้วจะทำงานต่อมั้ล่ะจนถึงมันมีไข่มั้ยนะ

[22:23] ฮะดิฉันก็ทูลท่านไปว่า

[22:27] ทำพระพุทธเจ้าข้าก็เลยต้องทำนะเพราะ

[22:33] ฉะนั้นไอเดียของสเตอร์เจี้ยนกับเทรนี่คน

[22:37] ละไอเดียนะฮะ

[22:40] แนวคิดที่โจทย์ที่ท่านให้มาทั้ง 2 พระ

[22:44] องค์เคนละอย่างนะฮะ

[22:48] แต่ปเท้าเนี่ยจริงๆจะสำเร็จได้เนี่ยลืม

[22:52] ไม่ได้อีกพระองค์นึงคือหม่อมเจ้าพีสเดชนะ

[22:55] ฮะเวลาดิฉันไปประชุมที่คงการหลวงทุกเดือน

[23:02] ท่านก็จะรับสั่งถามทุกทีว่า

[23:05] อาจารย์ประมงอ่ะเมื่อไหร่จะเลี้ยงปลาเท้า

[23:08] ซะทีนะฮะอธิบดีประมงเนี่ยเคยไปเฝ้าพระ

[23:12] เจ้าอยู่หัวและรับสั่งว่าจะเลี้ยงประเทา

[23:14] นะอะไรเงี้ยท่านท่านถามทุกครั้งทันทีนะ

[23:21] แล้วท่านก็ให้รับให้การสนับสนุนมาตลอดนะ

[23:24] ฮะ

[23:26] ขออะไรไม่เคยขัดนะฮะแล้วปลาเท้ารุ่นแรก

[23:30] ที่เอามาเลี้ยงที่ดอยอินทนนท์นะฮะ

[23:35] ท่านจะเสด็จขึ้นไปดูบางทีก็ 17:00 น.หรือ

[23:39] อะไรอย่างเงี้ยฮะท่านไปโดยไม่บอกเราท่าน

[23:42] จะตามโดยตลอดนะซึ่งก็เป็นส่วนหนึ่งที่ทำ

[23:48] ให้งานประเท้าที่ดิฉันทำสำเร็จนะฮะนอกจาก

[23:53] ที่มีลูกน้องที่ดีมีทีมงานที่ดีมากนะคะ

[23:57] แล้วผู้ใหญ่ก็สนับสนุน

[24:04] อาจารย์คะขออนุญาตนิดนึงค่ะในเรื่องของ

[24:11] บทวิจัยมันแตกต่างกันอย่างเงี้ยค่ะอ

[24:14] เราได้ทำแล้วเนี่ยมันมีโอกาส

[24:19] มันมีโอกาส

[24:20] อะไรที่มันใหม่ๆเกิดขึ้นมั้คะโอกาสในการ

[24:28] สำหรับอาจารย์คือโอกาสในการทำทำ

[24:32] วิจัยหรือว่า

[24:38] มันมีมันมันมีภาพของโอกาสที่เราจะทำให้

[24:44] มันเกิดนวัตกรรม

[24:47] หรือว่าเกิดอะไรที่ใหม่กว่านั้น

[24:51] ทำบ่อที่เหมาะสม

[24:59] ใช้วิธีการ

[25:07] อันนี้เฟถามเพราะว่าเพราะว่าไอ้ตัวของงาน

[25:10] วิจัยมันก็จะไม่รู้ว่าโอกาสที่มันเกิด

[25:13] ขึ้นจากการที่ทะลวงโจทย์วิจัยของทั้ง 2

[25:18] พระองค์น่ะค่ะ

[25:20] มันทำให้เกิดโอกาส

[25:23] ชี้โอกาสอะไรใหม่ๆ

[25:27] ที่จะต่อยอดที่จะทำอะไรเปล่า

[25:31] คือ 1

[25:34] มีประเท้าในประเทศไทยซึ่งไม่เคยมีมาก่อน

[25:37] พี่วางขายตลาดประเท้าสดๆน่ะนะฮะเข้าใจใช่

[25:40] มั้ฮะพี่พี่วางขายแต่ก่อนมันจะแช่แข็งมา

[25:44] นะฮะ

[25:47] นึกออกมั้ยนะข้อ 2 คาเวีย

[25:50] ใครจะคิดว่าคาเวียมาจากดอยอินทนม

[25:54] ใช่มั้ฮ่ะ

[25:57] คือมันทุกอย่างมันมีอุปสรรคนะฮะอย่างปลา

[26:01] เนี่ยนะฮะเราเลี้ยงปลาเทร้ากว่าจะสำเร็จ

[26:04] ได้นี่นะฮะเรารู้โดยทฤษฎีเราเรียนมาแล้ว

[26:08] ว่าพ่อแม่พันธุเนี่ยต้องอยู่ที่อุณหภูมิ

[26:11] ต่ำกว่า 15 องศาอย่างน้อย 1 เดือนน้อยที่

[26:16] สุดนะ 1 เดือนจะให้ดีก็ประมาณ

[26:21] 3 เดือนนะคือหน้าหนาวของฝรั่งว่างั้น

[26:24] เถอะใช่มั้ฮะ 3 เดือนเนี่ย

[26:28] เค้าก็จะไข่ที่ได้มาเนี่ยจะพัฒนาเป็นไข่

[26:31] ที่มีคุณภาพ

[26:33] สามารถ

[26:35] เอาไปเพาะให้เกิดลูกได้คุณภาพไข่เนี่ยจะ

[26:41] เกิดได้เมื่อน้ำเย็นนะฮะเพราะฉะนั้นเรา

[26:45] เลยเริ่มทำห้องเย็นขึ้นมาที่อินทนนท์

[26:50] ห้องควบคุมอุณหภูมินะฮะห้องนี้อุณหภูมิจะ

[26:54] ไม่เกิน

[26:57] ประมาณ 10 องศา

[26:59] นะฮะซึ่งช่วงนั้นเราก็ไม่ให้อาหารนะก็

[27:01] เหมือนธรรมชาติโดยธรรมชาติปลาเทร้าเนี่ย

[27:04] นะฮะเวลาปลาทั่วไปนี่นะฮะเวลาเขาจะสืบผัน

[27:12] วางไข่เนี่ยเขาจะไมเกรต

[27:14] คือเคลื่อนที่ไปนะฮะไปหาแหล่งวางไข่ไอ้

[27:19] ช่วงนั้นจะเป็นหน้าหนาวนะฮะอ่อ

[27:23] ฟอร์มไข่ขึ้นมาแล้วก็ไปวางไข่ที่ต้นน้ำ

[27:27] สเตอร์เจี้ยนก็เหมือนกันนะเค้าต้องการน้ำ

[27:29] เย็นเพื่อที่จะให้ไข่มีคุณภาพไข่คุณภาพ

[27:33] คืออะไรสามารถเอาไปเพาะพันธุ์ให้เกิดลูก

[27:36] ได้นะฮะเพราะฉะนั้นเราได้สร้างห้องเย็น

[27:40] หรือเราเรียกว่าห้องควบคุมอุณหภูมิน้ำ

[27:45] นะไม่เกิน 15 องศาที่เราทำ่ะนะฮะไม่เกิน

[27:49] 15 องศาอันนี้เป็นนวัตกรรมใหม่นะฮะ

[27:56] ไม่ตอบค่ะขอพาร์ทเป็นข้อที่ 2 ของพาร์ท

[28:00] นี้นะคะอือฮึ

[28:02] ตลอดเส้นทางที่ผ่านมาค่ะอาจารย์อะไร

[28:07] คือคืนที่มืดมิดที่สุดหรือช่วงเวลาที่งาน

[28:11] วิจัยเกือบไปต่อไม่ได้มีวินาทีไหนที่

[28:16] อาจารย์รู้สึกท้อแท้หรือเกือบจะยอมแพ้

[28:21] และอะไรคือสิ่งที่อาจารย์ก้าวผ่านค่ำคืน

[28:25] นั้นมาได้

[28:26] อือฮึคืนที่มืดมิดหรอไฟดับไง

[28:32] คือ

[28:33] อย่างงี้

[28:35] ไข่ปลาเท้ารุ่นแรกเนี่ยนะฮะเราได้มาจาก

[28:39] บริษัทของอเมริกาเค้าถวายโครงการหลวงมานะ

[28:43] ฮะ

[28:45] พอได้มาเราก็ต้องฟักไข่นะฮะฟักไข่จน

[28:50] กระทั่งเป็นตัวเลยช่วงที่ฟักเนี่ยอยู่บน

[28:53] ดอยเป็นเดือนนะฮะ

[28:58] เราก็แล้วก็เลี้ยงปลาเนี่ยอนุบาลลูกปลา

[29:02] อยู่

[29:03] เดือน 2 เดือนนะเดือนกว่าเกือบ 2 เดือนนะ

[29:06] ฮะเราไม่ได้ลงข้างล่างเลยเพราะว่าเป็นงาน

[29:09] ใหม่

[29:11] นะฮะดิฉันกับดร.ประสานเนี่ยนะฮะก็จะอยู่

[29:15] ที่นั่นตลอดนะฮะอยู่ข้างบนตลอดอยู่ด้วย

[29:19] กันนะฮะจนกระทั่งเอ่อไม่คือเพราะว่าเราก็

[29:25] ไม่กล้าทิ้งให้ลูกน้องทำเพราะว่าของใหม่

[29:28] นะฮะจน

[29:32] เอ่อมีคนเ้าแซวว่า

[29:36] เอ่อถ้านึกว่าเราไปต่างประเทศก็แล้วกัน

[29:40] อะไรอย่างเงี้ยนะบอกครอบครัวว่าถ้าคนถาม

[29:43] ว่าหายไปไหนแม่บ้านหรือพ่อบ้านหายไปไหน

[29:46] นี่บอกว่าเราไปอยู่ต่างประเทศก็แล้วกันนะ

[29:49] ฮะทีนี้คืนที่มืดมิดที่สุดที่หมดกำลังใจ

[29:53] มากที่สุดก็คือว่าวันนั้น

[29:59] เมษายนเนาะ

[30:01] ลูกน้องตอนนั้นดิฉันเป็นผอ.ศูนยอยู่มั้นะ

[30:07] ลูกน้องเชิญมาดำหัวข้างล่างเธอนะฮะลงมาดำ

[30:12] หัวข้างล่าง

[30:15] พอดำหัวเสร็จยังไม่ทันได้ขึ้นเลยข่าวลงมา

[30:18] ว่าปลาตายนะลูกปลาที่เลี้ยงมา

[30:23] อายุได้เดือนกว่าแล้วมั้งเนาะตอนนั้นน่ะ

[30:26] นะเดือนกว่าแล้วตาย

[30:30] พร้อมใจกันตายเราเพิ่งลงมาตอนบ่ายเองนะฮะ

[30:35] เ้าขึ้นไปเราก็รีบขึ้นไปบนดอย

[30:39] มีลูกน้องคนนึงเเอาส่วนนึงที่เหลือนี่ไป

[30:42] ไปไว้ที่ลำธารเอาออกจากบ่อไปใส่นะฮะรอด

[30:46] ตายอยู่ 3,000

[30:49] โอตอนนั้นเี่ดิฉันหยุดเลยแบบว่าโอ้ยไปไม่

[30:53] ไหวแล้วคือมันหมดกำลังใจนะฮะ

[30:59] แล้วก็ก็มีพรรคพวกนะฮะครอบครัวตัวอาจารย์

[31:06] ที่ขึ้นไปด้วยนะฮะสามีขึ้นไปด้วยบอกว่า

[31:10] เราเราหมดแล้วแล้วอาจารย์เค้าก็บอกว่า

[31:14] หยุดไม่ได้หรอกเราโชคดีแค่ไหนแล้วได้ที่

[31:18] ได้ทำงานถวาย

[31:21] นะฮะอื

[31:24] นั่นคือคืนที่มืดมิดที่สุดที่เคยเคยเจอมา

[31:30] นะฮะเพราะปลาตั้ง 20,000 น่ะ

[31:33] ใช่มั้ฮะเหลืออยู่ 3,000 เอง

[31:37] ใช่มั้แล้วเพิ่งลงมาแท้ๆเลยนะนอนอยู่บน

[31:40] ดอยมาเป็น 2 เดือนแล้วนะไม่เป็นไรนะโอ้ย

[31:44] หยุดแล้วฉันทำเต็มที่แล้วพอแล้วใช่มั้ยนะ

[31:48] ฮะแล้วอาจารย์สามีนะบอกว่าหยุดไม่ได้หรอก

[31:54] เราโชคดีแล้วที่ได้มีโอกาสทำงานต่ออะไร

[31:58] เออนะแล้วคุณรู้มั้ยว่ามันตายเพราะอะไร

[32:03] ชาวบ้านเ้าฉีดยาฆ่าแมลงฆ่านั่นน่ะนะฮะ

[32:08] แล้วทีนี้เอาถังที่ฉีดมาล้างในลำธาร

[32:13] ลำธารนั้นก็มาเข้าบ่อเรานะแต่มันก็ไหล

[32:17] ผ่านไปเลยแต่พอเข้าปุ๊บเนี่ยยาฆ่าแมลง่ะ

[32:20] ทำให้ปลาตายเกือบหมดเลยพอดีมีคนงานเก่าคน

[32:25] นึงนะฮะเค้ายกจากในรางฟักค่ออนุมานลูกปลา

[32:31] นะฮะไปไว้ที่ลำธารเพราะตอนนั้นลำธารมันก็

[32:34] ผ่านเอายาผ่านไปแล้วใช่มั้ฮะเหลืออยู่แค่

[32:37] 3,000 คุณปลา 20,000 อ่ะ

[32:41] อืนี่แหละคืนที่นี่มืดมิดที่สุดแบบโอ้ย

[32:45] ไม่เอาแล้วไม่ไหวแล้วฉันทุ่มมาสุดตัวแล้ว

[32:48] แต่ก็

[32:50] จะเอาก็ต้องไม่เป็นไรเริ่มต้นใหม่เพราะ

[32:54] ถือว่าเราเราโชคดีที่ได้ทำงานถวาย

[33:01] ึบขึ้นมาเนาะคะอาจารย์เหลือ 3,000 พึบ

[33:05] เฮ้อ

[33:06] โอแต่ตอนนั้นเนี่ย

[33:09] นั่นก็ยังอยู่ในเหตุการณ์นะดร.ประสานก็

[33:12] ยังอยู่ใช่มั้ฮะลูกน้องเค้าอยากจะดำหัว

[33:15] เค้าบอกให้ลงมาให้ดำหัวหน่อยเท่านั้นเอง

[33:19] จำได้ติดตา

[33:22] คนเชียงใหม่เนาะใช่มั้ยมันต้องดำหัวปีนึง

[33:25] ใช่มั้ยก็ก็ลงมายังไม่ทำอะไรนั่นน่ะค่ะ

[33:30] คือที่มืมืดพอมั้ยอย่างี้คุณนมืดพอ

[33:34] แล้ว 3,000 ตัวก็วันนี้ก็

[33:39] 3,000 หลังจากนั้น 3,000 ตัวนั้นรอดรอด

[33:41] ชีวิต

[33:42] โอรอดสิ

[33:43] รอดชีวิตเข้มแข็งที่สุด

[33:45] ใช่แล้วปลาชุดนั้นน่ะฮะเมื่อเลี้ยงได้

[33:50] ขนาดเอ่อ

[33:52] ที่ไซส์ตลาดแล้วอ่ะนะ 300 กรัมนะ

[33:57] ปลาชุดแรกเนี่ยนะฮะเราตื่นตอน 3:00 น.

[34:01] เพื่อไปคัดไปถวายพระเจ้าอยู่หัวทำไมตื่น

[34:05] 3:00 น.เพราะท่านพีท่านจะเสด็จไฟท์ 7:00

[34:07] น.

[34:09] นะฮะเอาไปถวายที่ตอนนั้นพระเจ้าอยู่หัว

[34:11] ยังประทับที่วังไกลกังวลนะฮะเราตื่นขึ้น

[34:14] มา 3:00 น.มาคัดปลานะฮะเอ่อดึงไส้ดึง

[34:19] เหงือกแล้วใส่กล่องโฟมแพ็คน้ำแข็ง

[34:25] ลงมาถึงอ่าคอนโดท่านน่ะเนาะก็ประมาณ 5:00

[34:30] น.กว่าๆเนาะนั่นน่ะฮะแล้วแล้วเป็นเรื่อง

[34:35] ที่พวกเราภูมิใจมากว่าปลาชุดแรกของเราได้

[34:38] ถวายพระเจ้าอยู่หัวนะคะ

[34:41] แอบถามอาจารย์นิดค่ะไหนๆก็มาถึงตรงนี้

[34:45] หลังจากที่ถวายท่านแล้วอ่ะค่ะพระบาท

[34:48] สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเกล้ารัชกาลที่ 9

[34:51] เราได้มีรับสั่งอะไรมั้คะ

[34:55] ท่านรับสั่งผ่านท่านพีนะคะ

[34:57] เออฮะเพราะสมัยก่อนท่านพีท่านเฝ้าตลอดน่ะ

[35:00] นะคะนั่นนะฮะ

[35:02] ท่านท่านรับสั่งหันทิ้งพี่ว่ายังไงคะรส

[35:06] ชาติหรือว่า

[35:09] ดีจังหรือ

[35:10] เอ่อท่านพีท่านก็

[35:14] อืมท่านพีเนี่ยนะฮะท่านดีคือสำหรับอะไร

[35:19] ที่เป็นของโครงการหลวงท่านดีหมดนะท่านพี

[35:22] ใช่มั้คะนะฮะเข้าใจใช่มั้ฮะเออนั่นน่ะฮะ

[35:30] แต่ดิฉันไม่ได้ยินกหูนะฮะท่านผีท่านก็บอก

[35:34] ว่าไปถวายแล้วนะฮะทรงขอบใจแล้วก็ท่านก็ดี

[35:41] ใจมากที่มีประเท้าจะออกตลาดแล้วอะไรเงี้ย

[35:45] สามารถทำประสบผลสำเร็จนนะฮะแต่ดิฉันอัน

[35:48] นี้ไม่ได้ยินกับหูนะฮะเออนั่นแหละแต่

[35:52] อย่างที่คุณก็ทราบนะท่านพีเเนี่ยของโครง

[35:55] การหลวงท่านดีหมดแต่ก็ดีจริงๆง่ายมากของ

[35:58] ของเรานี่ต้องพรีเมี่มทุกอย่างนะฮะเพราะ

[36:02] ว่าไม่เป็นไรขาดทุนไม่เป็นไรขาดทุนคือ

[36:06] กำไรอ้าวท่านรับสั่งอย่างนั้นอีกใช่มั้ฮะ

[36:10] รัชล้น 9 รัชกาลที่ 9 ท่านรับสั่งว่าขาด

[36:12] ทุนกำไรสำหรับคือขาดทุนคือกำไรสำหรับงาน

[36:16] วิจัยใช่มฮะงานวิจัยจะมาคิดกำไรขาดทุนไม่

[36:20] ได้เพราะกำไรคือผลผิดที่จะต่อออกไปอีก

[36:24] ตั้งนานใช่มั้ฮ่ะ

[36:29] ถ้าหากว่าระบบนิวตข้างบนทำอยู่ไม่ได้เลย

[36:33] อยู่ไม่ได้

[36:34] คุณเคยได้ยินการร้องเรียนมั้ยเลี้ยงปัด

[36:38] เท้าเนี่ยนะปลาเราตายก่อนถ้าน้ำเสียปลา

[36:42] เราตายก่อนอืไม่ถึงข้างล่างนะฮะนี่คือ

[36:47] ความจริง

[36:52] เพราะฉะนั้นเนี่ยแพงก็ไม่แพงนะซื้อกิน

[36:55] เถอะปทเนี่ยของดีทั้งนั้น

[37:00] อาหารก็ดีน้ำก็ดีอะไรก็ดีทั้งนั้นอืจริง

[37:06] กินแล้วจะยืน

[37:09] เห็นมั้ย

[37:11] แล้วเป็นสาว 2,000 ปีไหน

[37:13] อ้าวโอเมก้าสูงนะคุณเออปลาเท้านี่โอเมก้า

[37:17] สูงค่ะ

[37:19] เทียบกับซามอนได้เลยนะฮะอ

[37:22] ทำไมเราไม่เลี้ยงสมรบ้างน่ะคะอาจารย์เอ

[37:24] แซลมอนน่ะเหรอปลาน้ำเค็ม

[37:27] อ๋อมันไม่มันไม่กึ่งๆมันไม่มันไม่จืดเนาะ

[37:30] อ่าปลาน้ำเค็มเป็นปลาทะเลอันนี้ปลาเท้า

[37:33] หรือปลาน้ำจืดนะฮะ

[37:35] โอเค

[37:36] แต่เรากำลังจะพยายามทำเราเคยทำอ่ะนะเอ่อ

[37:41] เราเรียกว่าซมอทรัเนาะสมัยก่อนทำให้สี

[37:44] เป็นสีชมพู

[37:46] เหมือนปลาเหมือนปลาแซลมอนนะฮะ

[37:50] แต่ท่านผีท่านบอกว่าปทาต้องเนื้อขาวจาร

[37:54] เห็นว่าก็ไม่เป็นไรอาจารย์ดึงน้ำมคะ

[38:16] โอเคมั้ยฉันลงๆลืมนะคนจะ 80 แล้วอ่ะรีบ

[38:19] ถามนะก่อนจะตาย

[38:21] ยากค่ะมันม่วนตรงที่ปลาตาย

[38:23] ตัว

[38:25] เออแล้วป้าตาย

[38:27] รอดมาได้

[38:28] รอดมา 3,000 ตัวปลา 20,000 เพราะงานดำหัว

[38:31] นี่แหละเออ

[38:36] โอเคยังไงมันก็รอดอาจารย์

[38:39] มันรอดเป็นพ่อแม่พันต่อไปใช่มั้ยคะ

[38:42] ใช่ค่ะ

[38:44] ใช่

[38:44] นี่ค่ะอาจารย์งั้นตรงจุดที่มืดมากกว่าไฟ

[38:49] ดับของอาจารย์ก็ผ่านพ้นไปนะคะ

[38:51] อ่าฮะ

[38:53] แล้วก็ทีนี้เนี่ยมันเป็นเรื่องความรู้สึก

[38:56] หลัก

[38:58] ถ้าย้อนกลับไปในวันที่ 8 ธันวาคม 2543

[39:04] อาจารย์ในวันที่ลูกปลาเทร้า

[39:08] 8 ตัวแรก

[39:10] ฟักออกจากไข่

[39:13] อยากให้อาจารย์ช่วยเล่าบรรยากาศในห้องทด

[39:16] ลองบนดอยณตอนนั้นให้ฟังค่ะว่าหลังจากการ

[39:21] เฝ้ารอคอยมา 27 วันอารมณ์และความรู้สึก

[39:25] ของอาจารย์ในวินาทีที่ถูกที่ลูกปลาตัวแรก

[39:28] เนี่ยฟักตัวออกมาความรู้สึกในตอนนั้นเป็น

[39:33] อย่างไรบ้างคะ

[39:37] วันที่ 8 นี่นะฮะที่จริงมันต้องเริ่มตั้ง

[39:40] แต่วันที่วันที่ 5 อฮะคือไอ้ช่วงที่ฟัก

[39:46] ไข่เนี่ยเราก็อยู่บนนั้นตลอดแหละนะฮะแต่

[39:49] วันที่ 5 วันเฉลิมเนี่ยนะฮะ

[39:51] ดิฉันก็ชวนพรรคพวกจุดเทียนถวายพระพรนะฮะ

[39:58] ที่จริงอ่ะเราขอพรนะว่าขอให้รอดมาเถอะสัก

[40:03] ตัวก็ยังดีนะฮะความคิดตอนนั้นเป็นอย่างี้

[40:07] แล้วก็คิดว่าลูกน้องทุกคนก็คงอธิษฐาน

[40:09] อย่างนี้เหมือนกันนะจุดเทียนแล้วก็ยกมือ

[40:13] ท่วมหัวขอพระบารมีให้เราได้ลูกปลาเถอะนะ

[40:18] ฮะ

[40:20] ก็เรา

[40:23] มุ่งมั่นมากเพราะปลา 8 ตัวเนี่ยเราไม่ใช่

[40:28] เอาไข่มาจากเมืองนอกนะฮะไข่เกิดจากปลา

[40:33] 3,000 ตัวนั่นแหละนะฮะที่รอดตายมานะฮะ

[40:38] แล้วก็ตัวผู้

[40:41] ก็ได้มาจากเข้าใจว่าเป็นของGodอตติเก้น

[40:44] มหาลัยGodอตติเกenให้มาในปีต่อมานะฮะเรา

[40:49] ก็เลี้ยงมานะฮะ

[40:52] อ่าวันที่ผสมพันธุ์เนี่ยปีนั้นเนี่ยตัว

[40:55] เมียอายุประมาณ 2 ปีนะฮะแต่เริ่มมีไข่นะ

[41:01] ฮะส่วนตัวผู้เนี่ย 8 เดือนเพราะเค้ามาที

[41:05] หลังนะฮะ

[41:08] ความยากลำบากก็คือ

[41:11] เป็นพ่อใหม่แม่ใหม่หมายถึงว่าตัวเมียก็

[41:16] เพิ่งจะครั้งแรกส่วนตัวผู้เนี่ยเนี่ยยัง

[41:20] ละเราละอ่อนอยู่เลยแต่เราทดลองแล้วว่ามี

[41:22] น้ำเชื้อนะฮะแล้วก็เอามาผสมกันนะฮะ

[41:28] แล้วก็ลุ้นลุ้นว่าไข่ปลาที่เกิดจากแม่

[41:33] พันธุ์ที่เกิดที่เมืองไทยเนี่ยนะพ่อแม่

[41:38] พันธุ์ที่เกิดที่อินทนนท์เนี่ยนะจะให้ลูก

[41:41] ได้มั้ยนะฮะซึ่งไม่มีใครเคยทำมาก่อนรุ่น

[41:46] พี่ที่ทำไว้เมื่อปี 16 นั้นก็เอาไข่มาจาก

[41:49] เมืองนอกฟักแล้วก็เลี้ยงพอเป็นโตแล้วก็

[41:53] หมดไปนะฮะอันนี้เราเลี้ยงจนโตนะฮะแล้วก็

[41:59] เอามาเป็นพ่อแม่พันธุ์ผสมพันธุ์นะฮะ

[42:05] ได้ลูก

[42:07] ที่เกิดจากพ่อแม่พันธุ์ที่เป็นปลาเมือง

[42:12] ไทยคนไทยนะฮะเกิดที่อินทนนท์

[42:16] ในใจคิดว่าขอเถอะขอสักตัวก็พอนะฮะจะได้

[42:20] เป็นกำลังใจให้เราทำงานต่อไปนะฮะแต่ก็

[42:25] เดชบุญที่ฟักมาแล้วก็รอดตายมา 8 ตัวนะฮะ

[42:31] คือเขาจะไม่ฟักทีละตัวหรอกนะฮะเค้าก็จะ

[42:34] ถ้าถึงเวลาก็จะฟักเกือบจะพร้อมกันนั่น

[42:38] แหละนะฮะแล้วก็พอลูกปลาฟักเป็นตัว

[42:43] ทุกคนก็คือน้ำตาไหลกันทุกคนน่ะนะดีอกดีใจ

[42:50] ดีใจจนคือเราก็มีความสุขนะคือมีความสุข

[42:54] เพราะงานที่เราทำน่ะมันประสบผลสำเร็จแล้ว

[42:58] คือตราบใดที่มีอะไรเกิดในเมืองไทยแล้วมี

[43:02] ครั้งที่ 1 แล้วครั้งที่ 2 ที่ 3 มันก็จะ

[43:04] ง่ายขึ้นนะฮะเราดีใจมากนะร้องไชยโยอะไร

[43:11] เต้นแรงเต้นกลางกันไปทั่วทุกคนฉันก็น้ำตา

[43:16] ไหลรีบเดินออกมาจากหลวงพ่อฟักไปยืนร้อง

[43:19] ไห้ที่บ่อปลา

[43:21] เพราะมันดีใจร้องไห้ดีใจมากเพราะว่าเอ้อ

[43:26] เอาล่ะคือเรามีความรู้สึกว่าได้ทำงาน

[43:31] สำเร็จแล้วทำงานถวายท่านสำเร็จแล้วนะฮะ

[43:35] อ่านี่เป็นความสุขจริงๆแล้วคือความสุข

[43:38] ความภูมิใจความสุขมากที่สุดที่ว่าเออได้

[43:43] ทำในสิ่งที่ท่านอยากให้ทำอ่ะอ่ะก็ทำ

[43:47] สำเร็จแล้วเป็นพื้นฐานสำหรับคนต่อไปนะฮะ

[43:51] รุ่นต่อไปอ่ะถามค่ะพอลูกค้าปั๊บออกมาแล้ว

[43:59] ทั้ง 8 ฟองนี้อาจารย์โทรหาใครคนแรกหรือ

[44:02] เปล่าคะ

[44:04] ไม่ได้โทรสมัยนั้นมันไม่ได้ไม่ได้โทรด้วย

[44:07] เธออะไรกับหรอกคุณนะนะฮะเออ

[44:12] อาจารย์คิดถึงใครคนแรกคะ

[44:14] คิดถึงใจเลยฉันทำคิดว่าเป็นพระบารมีพระ

[44:18] เจ้าอยู่หัวแล้วงานก็สำเร็จแล้วเพราะตั้ง

[44:22] แต่ท่านอธิบดีลงมานะฮะท่านพีเเนี่ยคือทุก

[44:26] คนก็ตั้งใจทำงานถวายพระเจ้าอยู่หัวทั้ง

[44:28] นั้นเลยแล้วไปโทรหาท่านได้ไง่ะเธอ

[44:32] ใช่มั้ล่ะไม่ก็คือแล้วมันเป็นความสุขความ

[44:35] ภูมิใจที่ได้งานรับงานมาแล้วก็ทำสำเร็จนะ

[44:40] ฮะ

[44:42] เราติดต่อกันยากเนาะสมัยนั้นไม่มี

[44:44] โทรศัพท์ปี 41 ยังไม่มีใช้หรอกเธอจะโทรหา

[44:48] ใครตู้เย็น

[44:53] เอ่ออาจารย์อ่างั้นขอภาพที่ข้อสุดท้าย

[44:57] พาร์ทนี้นะคะอาจารย์

[45:00] เอิ่มกว่าที่เรามีทั้งเล็บกระเพร้าและ

[45:04] สเตอร์เจี้นในพาร์ทนี้ในข้อสุดท้ายค่ะ

[45:10] ขอสอบถามอาจารย์ในเรื่องของสเตอร์เจี้ยน

[45:14] อือฮึ

[45:15] ที่กว่าจะให้ผลผลิตเป็นคาเวียได้ต้องใช้

[45:19] เวลาเป็น 10 ปีค่ะในช่วงระยะเวลาของการรอ

[45:23] คอย 10 ปีที่ยาวนานเนี่ยอะไรคือความท้า

[45:29] ทายและความกดดันในการทำงานที่สุด

[45:36] คือมันกดดันมากนะฮะอ่ากดดันตั้งแต่เลี้ยง

[45:43] แล้วเราเลี้ยงเป็นคนแรกเนาะเป็นทีมแรกที่

[45:46] เลี้ยงสเตอร์เจี้ยนนี่นะฮะเออฮะเลี้ยง

[45:50] สเตอร์เจี้ยนแล้วให้มันโตแล้วรอดตายเนี่ย

[45:53] เราทำ

[45:55] เป็นทีมแรกนะฮะมันก็กดดันทุกวันน่ะคุณนะ

[46:00] ฮะทีนี้พอเลี้ยงโตขึ้นมานะฮะ

[46:06] จะทำให้มีไข่นะฮะ

[46:11] ก็หนักขึ้นไปอีกแต่ดิฉันก็ปลอบใจตัวเอง

[46:15] และปลอบใจทีมงานว่าเธอเชื่ออาจารย์เถอะ

[46:20] ถ้ามันโตได้มันก็ต้องมีลูกได้นะพูดอย่าง

[46:25] นี้อยู่ตลอดเวลา

[46:27] คือถ้ามันโตได้ใช่มั้ยมันสามารถเติบโตได้

[46:31] มันก็ต้องมีไข่มันก็ต้องมีน้ำเชื้อ

[46:35] นะฮะ

[46:37] เราก็เฝ้ารอแล้วรอเล่าแต่พอเริ่มปีที่ 2

[46:40] เนี่ยนะฮะ

[46:42] เราก็เริ่มเอาปลาที่เราเลี้ยงอยู่อ่ะนะฮะ

[46:47] มาสแกนดูแรกๆก็ยังสแกนไม่ค่อยเห็นนะฮะ

[46:53] เราทั้งสแกนทั้งผ่านะฮะดิฉันนี่บาปหนักนะ

[46:57] เออ

[47:00] ดูว่า

[47:02] อ่าอวัยวะเพศมันนะอวัยวะสืบพันธุ์มันมี

[47:07] การสร้างหรือยังนะฮะดูน้ำดูท่อน้ำเชื้อ

[47:12] เพื่อดูเส้นรังไข่นะฮะ

[47:17] ตั้งแต่ปีที่ 2 มาเนี่ยเราเอามาสแกนดูทุก

[47:22] ปีทุกเดือนตลอดเวลา

[47:26] นะฮะซึ่งครั้งแรกเนี่ยอ่าอวัยวะพวกนี้

[47:31] เค้าก็เป็นแค่เส้นเล็กๆนะฮะเท่ากับเส้น

[47:34] ได้นะฮะ

[47:38] เส้นได้เท่านั้นเองแล้วต่อมาคือเขาถึงจะ

[47:41] ค่อยๆพัฒนาขึ้นไปนะฮะให้เป็นน้ำเชื้อแล้ว

[47:47] ให้เป็นรังไข่นะฮะซึ่งเราติดตามมาตลอดทุก

[47:51] เดือนนะฮะสแกนด้วย

[47:56] จำได้ว่าตอนที่ส่องเห็นไข่ครั้งแรกเนี่ย

[48:01] นะฮะดูจากฟิล์มอ่ะนะฮะไม่แน่ใจผ่าดูเลย

[48:07] ผ่าดูว่ามันไข่จริงมั้ย

[48:10] นะฮะเราทำได้เพราะปลาเรามีเยอะนะฮะเออ

[48:15] พอมีไข่แล้วก็ลุ้นว่ามันจะเป็นสีดำมั้ย

[48:20] คาเวียมันต้องไข่สีดำใช่มั้ยฮะไข่ใหม่ๆ

[48:23] มันจะสีขาวฟอร์มเล็กเล็กๆนะฮะเออนะฮะเรา

[48:28] จะติดตามมาตลอดซึ่งเหนื่อยมากนะเครียด

[48:33] แล้วก็แก่

[48:38] เครียดแล้วก็แก่นะฮะเออเออรุ่นเดียวกันเ

[48:41] บอกทำไมน่าแก่จังเลยเธอก็อย่างเงี้ฉันไม่

[48:44] ใช่คนสวยบอกเนะเครียดทุกคนเครียดมากโดย

[48:49] หวังว่า

[48:51] แต่ในช่วงนั้นน่ะตัวผู้เราก็ทยอยจำหน่าย

[48:54] นะฮะขายเนื้อปลามาตลอดโครงการประมงไม่เคย

[48:58] ขาดทุนนะฮะ

[49:00] ประเท้าบางปีนี่ผลผลิตด้าน 20 ตันนะฮะ

[49:04] สมัยที่เราช่วยกันทำครั้งแรกนะฮะนะฮะ

[49:09] สเตอร์เจี้ยนเราก็ขายเราก็พอเราแยกได้ว่า

[49:13] ตัวผู้ตัวเมียเราก็คัดตัวเมียออกแล้วก็

[49:17] ตัวผู้คัดไว้เป็นพ่อแม่พันธุส่วนที่เหลือ

[49:20] เราก็จำหน่ายเป็นปลาเนื้อนะฮะแต่สำหรับ

[49:25] สเตอร์เจี้ยนเนี่ยก็กดดันพอๆกับปลาเท้า

[49:28] กับคุณเพราะมันใช้เวลานานปลอบใจทั้งตัว

[49:32] เองและทั้งทีมงานว่าไม่เป็นไรมันโตได้มัน

[49:35] ต้องมีไข่

[49:39] นะก็ไม่ไปไหนอ่ะอยู่กันบนดอยเนี่ยฮะดูแล

[49:44] อย่างเงี้ยนะฮะก็ดิฉันอยู่เชียงใหม่ตั้ง

[49:48] แต่ปี 30 จนกระทั่งเกษียณน่ะ

[49:51] ใครเค้าจะให้ไปอยู่ที่ไหนตำแหน่งอะไรก็

[49:54] ไม่ไปเพราะรับปากเอ่อพระพันปีหลวงไว้ว่า

[49:59] จะเลี้ยงถวายท่านแต่มันใช้เวลานานเหลือ

[50:02] เกินนะฮะไม่ไปไหนเป็นพันธะที่รู้อยู่แก่

[50:07] ใจจะไม่พูดไม่บอกใครที่ผ่านมานะฮะนี่

[50:11] เกษียณแล้วไม่เป็นไรอยู่ได้พูดได้นะฮะ

[50:17] ตัวแรกที่กรีดออกมา

[50:20] สีดำมั้ยคะถ่ายเค้า

[50:23] อืเรากรีดตั้งแต่ไม่เป็นสีดำ

[50:27] ยังไม่เป็นสีดำฮะเราทดสอบมาตลอดนะฮะตั้ง

[50:33] แต่จะเป็นไฟฟ้องเล็กๆเนี่ยนะแรกๆจะไม่

[50:36] เป็นสีดำเนาะจะเป็นสีขาวสีขาวมาเรื่อยๆจน

[50:41] เข้าสเตจ

[50:43] แล้วนะฮะถึงจะเริ่มเป็นสีดำนะฮะสเตจที่ 3

[50:49] ปลายๆแล้วถึงจะเริ่มดำนะ

[50:51] เก็เปลี่ยนสีจากในท้อง

[50:53] อ่าใช่เ้าเปลี่ยนสีจากในท้องหรือใครแก่

[50:56] ขึ้นกลายมีการพัฒนาข้างในนะฮะไม่ใช่เกิด

[51:00] มาเป็นสีดำเลยไม่ใช่ต้องเป็นสีขาวก่อนนะ

[51:03] ฮะอื

[51:05] แล้วอาจารย์ได้ไปศึกษาวิธีการทำคาเวียจาก

[51:08] ไหน

[51:09] คาเวียนี่เราอ่านหนังสือเนาะใช่มั้ย

[51:13] ทำไถ่คาเวียบรรจุ

[51:16] อ๋อเคยไปดูงานที่

[51:18] รัสเซีย

[51:19] ที่รัสเซียฮะ

[51:21] แต่รัสเซียก็ไม่ได้ดูคาเวียนะไปดูที่

[51:23] เมืองจีนนะใช่มั้

[51:26] จีน

[51:26] อ่าดูที่เมืองจีนนะฮะอ่าใช้เงินโครงการ

[51:31] หลวงนี่แหละฮะไปนะฮะไปดูการทำคือคาเวีย

[51:36] เนี่ยเนี่ยเค้ามันเป็นความลับนะเวลาทำ

[51:40] หรืออะไรไม่เค้าไม่ให้ใครเค้าไปดูง่ายๆ

[51:42] หรอกนะฮะอย่างที่เมืองจีนที่ไปดูนี่เค้า

[51:45] ก็ให้ห้องทำอยู่ข้างล่างเี่มันต้องปอด

[51:48] เชื้อเนาะเค้าก็ให้เรายืนอยู่ข้างบนห้อง

[51:51] กระจกแต่เค้าก็ไม่ให้เราเข้านะคะอื

[51:55] แล้วอาจารย์ก็ไปลวงความรักของเรา

[51:57] เอ้าเราต้องรู้สิเนาะว่าจะล้วงเมื่อไหร่

[51:59] อะไรยังไง

[52:02] ค่ะอาจารย์ค่ะในในข้อนี้เราอั

[52:06] ในได้รับคำตอบในเรื่องของความท้าทาย

[52:11] ป่ามันจะดำ

[52:13] มันจะดำแล้วก็แล้วก็ความกดดันที่ได้ก็คือ

[52:16] มันจะดำหรือเปล่า

[52:18] ใช่

[52:18] ทีนี้ขอเพิ่มเติมในในพาร์ทนี้นิดนึงค่ะใน

[52:22] เรื่องวิจัยพัฒนาก็คือ

[52:26] เอ่อเท้าและคาเวียค่ะได้มีการถูกกล่าวหา

[52:31] ว่าคือ alieni speีอือฮึ

[52:36] อาจารย์จะแก้ต่างให้กับเค้าและคาเวียแบบ

[52:40] ไหนเอ้ยให้กับเค้าแล้วก็สเตอร์เจี้ยนแบบ

[52:42] ไหนคะ

[52:43] เอ่อ

[52:45] ไม่ใช่เฉพาะปลานะฮะสัตว์อื่นหรือพืชอื่น

[52:49] มะเขือเทศข้าวโพดนี่ก็เป็นareเลianspeีชี

[52:52] เหมือนกันมันไม่ได้เกิดที่เมืองไทยหรอก

[52:54] ค่ะมะละกอที่เราทำส้มตำเนี่ยก็ไม่ได้ของ

[52:57] เมืองไทยนะฮะปัญหาคือว่า

[53:01] อย่างปลาเท้านี่นะฮะที่อยู่บนดอยเนี่ยถ้า

[53:05] ลงมาข้างล่างตายเพราะน้ำอุณหภูมิสูงกว่า

[53:10] สเตอร์เจี้ยนก็เหมือนกันนะฮะต้องอยู่บน

[53:13] ดอยลงมาข้างล่างตายเพราะฉะนั้นปลาดุกปลา

[53:17] ช่อนเราไม่มีทางไม่มีทางจะสูญพันธ์หรอก

[53:20] ค่ะนะฮะถ้าคนรู้จริงจะเข้าใจจุดนี้เพราะ

[53:26] ว่าปลานี่เป็นสัตว์เลือดเย็นน้ำเป็นข้อ

[53:30] จำกัด

[53:32] ในการมีชีชีวิตหรือเป็น limiting factor

[53:35] ที่จะให้เขาอยู่รอดได้นะฮะปาเ้าเนี่ยถึง

[53:39] ปล่อยลงมาถึงตีนดอยนี่ก็ตายแล้วฮะเพราะ

[53:43] น้ำมันอุณหภูมิข้างล่างนี่ 28 30 นะฮะ

[53:48] ปทาตายอยู่แล้วสเตอร์เจี้ยมก็เหมือนกัน

[53:53] นะฮะที่อยู่บนดอยนี่เขาเรียกว่าจะหนาวก็

[53:56] ไม่ใช่คือไม่ใช่ Temperate โซนนะฮะที่มี

[54:01] หิมะตกก็ไม่ใช่ใช่Trอปicอก็ไม่ใช่ร้อนๆ

[54:06] แล้วก็ฝนตกอะไรลงมาเนี่ยเป็นกึ่งกลางอ่ะ

[54:10] นะฮะ

[54:11] เค้าเรียกเit tropical คือกึ่งกลาง

[54:14] ระหว่างเนี้ยซึ่งยากมากซึ่ง

[54:18] นะจะร้อนก็ไม่ใช่จะหนาวก็ไม่เชิงอะไร

[54:22] อย่างเงี้ยนะเพราะฉะนั้นพ่อแม่พันธุ์

[54:25] ปาเท้าพ่อแม่พันธุ์สเตอร์เจี้ยนเนี่ยจะ

[54:29] ให้สร้างไข่ที่มีคุณภาพได้เนี่ยเราถึง

[54:31] ต้องมีห้องเย็นไงฮะเป็นเทคเทคโนโลยีที่

[54:35] สร้างขึ้นที่เมืองไทยโดยเฉพาะ

[54:39] เออการหลวงโดยเฉพาะ

[54:41] โครงการหลวงโดยเฉพาะทำก่อนใครนะฮะเออ

[54:46] เพราะถ้ามันไม่เย็นก็ติดแอร์สิใช่มั้ก็คน

[54:50] เราอยู่ข้างล่างยังติดแอร์เลยทำไมติดแอร์

[54:52] ให้ปลาไม่ได้อื

[54:55] จบที่ 2 ค่ะอาจารย์อาจารย์จะพักน้ำ

[55:01] เข้าใจมั้ยที่ฉันพูดพอได้เรื่องมั้ย

[55:04] ได้เรื่องค่ะอาจารย์

[55:05] เออ

[55:08] ก็ยากเนา

[55:14] ค่ะในส่วนที่ 3 ค่ะอาจารย์ขาในส่วนที่ 3

[55:19] คือในเรื่องของการทำงานถวายใต้ร่มพระ

[55:22] บารมี

[55:24] แห่งล้น 9 รัชกาลที่ 9 และพระพันปีนะคะคำ

[55:29] ถามข้อแรกค่ะอาจารย์การได้มีโอกาสทำงาน

[55:33] ถวายรถเกล้ารัชกาลที่ 9 ในช่วงเวลาใดที่

[55:37] ทำให้อาจารย์รู้สึกว่างานชิ้นนี้มีความ

[55:41] หมายกับชีวิตมากกว่ากันเป็นแค่ผลงานวิจัย

[55:46] หรือแค่อาชีพ

[55:49] เออ

[55:53] เอาใหม่ซิถามใหม่ซิ

[55:55] การได้ทำงานถวายรถ 9 รัชกาลที่เจ้าค่ะ

[56:00] ช่วงเวลาช่วงเวลาใดค่ะที่อาจารย์รู้สึก

[56:04] ว่างานที่ได้ทำถวายพระองค์ท่านนี้มีความ

[56:10] หมายมากกว่าการเป็นผลงานวิจัยหรือเป็น

[56:14] เพียงแค่อาชีพ

[56:17] ที่มีความสุขที่สุดคือได้ถวายปลาชุดนั้น

[56:20] นะฮะนะฮะตื่นมา 3:00 น.พร้อมลูกน้องจับ

[56:24] ปลาหนาวๆเดือนธันวาคมเนาะตอนนั้นนะฮะนั่น

[56:29] น่ะมีความสุขที่สุดแล้วก็

[56:33] ยังไงอ่ะเอ่อเรามีความสุขเพราะว่าเราคิด

[56:38] อยู่ตลอดเวลาว่าเราโชคดีที่ได้มีโอกาสทำ

[56:42] งานถวายนะฮะไม่ใช่ทุกคนที่จะได้มีโอกาสทำ

[56:46] งานถวายท่านนี้

[56:49] นะฮะแล้วเวลาเราทำเสร็จเรามีความสุขมากนะ

[56:53] ฮะถึงแม้ว่าเงินเดือนเราก็คืออ่าเราเป็น

[56:57] ข้าราชการ

[56:59] ภาษีเรากินเงินเดือนภาษีราชราษฎรนะฮะนั่น

[57:04] แหละแต่วัตถุประสงค์ของหลวงรัชกาลที่ 9

[57:08] คือท่านก็ทำเพื่อประชาชนหมายถึงว่าเรา

[57:14] เหมือนได้มีโอกาสเป็นทีมงานเล็กๆของท่าน

[57:17] น่ะ

[57:19] นึกออกมั้ยแต่ผลสุดท้ายก็คือประชาชน

[57:24] แต่เราเป็นฟันเฟืองอันนึงของพระองค์ท่าน

[57:26] เท่านั้นเองเล็กๆนิดเดียวแทบจะไม่มีความ

[57:30] หมายนะฮะแต่เราก็มีความสุขที่ได้คือผลสุด

[57:35] ท้ายของพระองค์ท่านก็คือประชาชนเพื่อ

[57:38] ประชาชนนะฮะเราก็เป็นส่วนนึงที่ได้ช่วย

[57:42] งานนิดนึงของท่านเท่านั้นเองนะฮะก็มีความ

[57:46] สุขมีความสุขแล้วนะฮะ

[57:50] ค่ะข้อ 2 นะคะอาจารย์ก็คือนอกจากการทำงาน

[57:57] ต่อและเนี่ยค่ะนอกจากงบประมาณที่ได้จาก

[58:02] แผ่นดินแล้วงบประมาณนะคะที่ได้จากแผ่นดิน

[58:05] แล้วพระพันปียังได้พระราชทานทรัพย์ส่วน

[58:11] พระองค์ในการจัดซื้อไข่ปลาสเตอร์เจี้ยน

[58:15] จากต่างประเทศ

[58:18] สิ่งนี้ได้สร้างให้เกิดพันธะทางใจให้กับ

[58:22] ทีมวิจัยแตกต่างจากการได้รับงบประมาณแผ่น

[58:26] ดินอย่างไรคะ

[58:29] คืออันนี้มันเป็นพันธะคือรับเงินท่านมา

[58:31] แล้วอ่ะต้องทำให้สำเร็จเนาะถึงดิฉันถึง

[58:36] อยู่เชียงใหม่ไม่ยอมไปที่ไหนเลยนะฮะ

[58:41] อยู่ทำงานเพื่อให้มันประสบผลสำเร็จนะฮะ

[58:45] เพราะว่ายังไงอ่ะท่านอุตส่าห์

[58:49] นั่นมาแล้วอ่ะนะฮะพระราชทานดูมาแล้วคือ

[58:54] ตอนที่ท่านทูลท่านตอนที่อยู่บนดอยนะฮะอ่า

[58:59] ท่านรับสั่งถามเหมือนกันว่าแล้วเราจะ

[59:02] เลี้ยงได้มั้ยก็ตอบว่า

[59:07] ก็ยังไม่มีใครเคยเลี้ยงพระพุทธเจ้าค่ะนะ

[59:10] ฮะแล้วก็

[59:13] ถ้า

[59:15] จะเลี้ยงเนี่ยเป็นไปได้มย

[59:18] ดิฉันก็ทูลท่านไปว่าไข่มันแพงนะคะพระ

[59:22] พุทธเจ้าค่ะนะฮะฟองนึงตั้ง 6 บาทใช่มั้ย

[59:26] คือทูลท่านไปตรงๆอ่ะนะฮะเพราะเราเป็นนัก

[59:29] วิชาการนะฮะ

[59:32] ใครเอ่อสเตอร์เจี้นฟองละ 6 บาทจริงๆนะฮะ

[59:35] จำได้เลยนะฮะท่านก็บอกว่า

[59:40] โอ้ 6 บาทเหรอ

[59:42] ไม่รู้ท่านท่านคิดว่าถูกหรือแพงนะไอ้เรา

[59:45] มันก็แพงเนาะใครฟองเล็กๆ 6 บาทเนาะใช่มั้

[59:48] ฮะนั่นแหละท่านหลังจากนั้นถึงท่านถึงได้

[59:51] พระราชทานเงินมาเหมือนกับว่าเราไปขอเงิน

[59:54] ท่านแต่ที่จริงไม่ใช่เราพูดตรงๆว่าอืมงบ

[59:58] ประมาณแผ่นดินเนี่ยจะสู้ไหวมั้ยอะไร

[01:00:01] ประมาณนั้นน่ะฮะเพราะว่าไข่ฟองละ 6 บาท

[01:00:03] แล้วซื้อฟองเดียวได้ที่ไหนใช่มั้ฮะกิโล

[01:00:06] นึงก็เท่าไหร่อย่างที่โครงการหลวงไปซื้อ

[01:00:09] มาใหม่นี่ก็ 200,000 ใช่มั้ฮะใช่ป่ะ

[01:00:12] 200,000 เออใช่มั้

[01:00:16] ท่านก็มีน้ำพระทัยดีนะบอกว่าลองเถอะ

[01:00:20] อาจารย์ลองดูนะ

[01:00:24] สมเด็จนี่นะพระทัยท่านงามเหลือเกินเลิศ

[01:00:28] สุดยอดค่ะดิฉันได้ทำงานถวายใกล้ชิดแล้ว

[01:00:32] รับเสด็จทุกปีปีละหลายหนที่ท่านเสด็จตาม

[01:00:35] ศูนย์ต่างๆเนี่ยนะฮะพอทูลท่านไปอย่างนั้น

[01:00:39] แล้วท่านพระราชทานเงินลงมาเออมานอนคิดกัน

[01:00:44] ว่าโอเหมือนไปขอเงินท่านนะแต่ก็เราพูดตรง

[01:00:46] ลงเนาะว่าเออมันอาจจะแพงหน่อยสำหรับปลา

[01:00:50] สเตอร์เจี้ยนอะไรอย่างเงี้ยแต่จริงๆมัน

[01:00:52] ไม่แพงเลยนะตอนนี้พอมาถึงตอนนี้นะฮะท่าน

[01:00:57] ท่านลงทุนให้แค่ 200,000 อย่างงี้เราก็ทำ

[01:01:01] ถวายสุดชีวิตแล้วไม่ไปไหนเฝ้าจนกว่าจะมี

[01:01:04] ใครไม่ยอมย้ายไปไหนอืเค้าจะไม่ให้ไปเป็น

[01:01:09] ตำแหน่งอะไรก็ไม่เอา่ะให้งานมันสำเร็จ

[01:01:13] ไข่สเตอร์เจี้ยนชุดแรกสั่งมาจากไหนคะ

[01:01:16] อาจารย์

[01:01:18] มาจาก

[01:01:19] เยอรมันได้มาจากเยอรมัน

[01:01:25] ชุดแรก

[01:01:26] ฮะ

[01:01:26] ปักสำเร็จ

[01:01:29] ชุดแรกเนี่ย

[01:01:31] เอ่อปลาสเตอร์เจี้ยนนี่มันมันเป็นปลาที่

[01:01:35] มันลึกลับซ้ำซ้อนชั้นเชิงนะฮะเป็นไข่ที่

[01:01:39] ได้มานี่เป็นปลาตัวผู้ทั้งหมด

[01:01:43] นะฮะเป็นไข่คือเวลาทำออกมาแล้วเ้ามีใส่

[01:01:47] สารอะไรเข้าไปเพื่อที่จะให้ไม่ให้เป็นตัว

[01:01:51] เมียที่จะมาสร้างไข่ได้นะฮะ

[01:01:55] เออนะแต่ฉันฉันก็รู้ทันนักวิชาการเหมือน

[01:01:59] กันเรู้ทันกันคือไม่มีใครปล่อยอะไรให้ใคร

[01:02:02] 100% นะฮะหลังจากนั้นเราก็ได้ได้มาจาก

[01:02:07] รัสเซีย

[01:02:08] นะฮะ

[01:02:10] รัสเซียเนี่ยก็คือไข่ที่

[01:02:17] มีทั้งตัวผู้ตัวนี้นะฮะปีต่อมาเราได้จาก

[01:02:21] รัสเซียเนาะฮะนั่นนะฮะคือในวงการเมื่อ

[01:02:26] สมัยแรกๆนะฮะคาเวียเป็นของแพงนะฮะคนที่

[01:02:31] เพาะได้ขายออกมาเนี่ยเค้าจะมีวิธีการทำ

[01:02:34] ให้เป็นปลาเพศผู้นะฮะซึ่งเราก็รู้แล้วล่ะ

[01:02:39] ว่าคงใช่นะฮะแต่เราเอามาลองเลี้ยงดูก่อน

[01:02:44] ว่าว่าเลี้ยงได้มยใช่มั้ฮ่ะแล้วเราก็มี

[01:02:48] ไม่มีโอกาสซื้อจากที่อื่นตอนนั้นมีเพื่อน

[01:02:52] คนนึงที่เป็นอาจารย์ที่มหาลัยGodตingเกen

[01:02:56] นะฮะ

[01:02:57] ดร.

[01:02:59] อะไรนะแอดเซอร์ของดร.ประสานเนี่ย

[01:03:03] เออดร.กบี้นะฮะ

[01:03:07] อ่ากับดร.Terminอนเขาติดต่อให้ดร.กบี้ก็

[01:03:12] แอบกระซิบนะว่ายูรู้มั้ยอาจจะเป็นตัวผู้

[01:03:15] ก็ได้นะอ่าก็เออรู้แล้วเป็นฉันท่านก็ต้อง

[01:03:18] ทำอย่างนี้เหมือนกันนะฮะดร.กาบี้ซึ่งเป็น

[01:03:22] แอดเซอร์ของดร.ประสานเนี่ยนะฮะเออนะแล้ว

[01:03:26] ก็เป็นตัวผู้จริงๆแต่ไม่เป็นไรนะฮะตอนที่

[01:03:30] เลี้ยงดิฉันยังคิดว่า

[01:03:34] ถึงจะทรีทยังไงอ่ะมันก็ไม่ 100% หรอกมัน

[01:03:37] ต้องมีหลุดมาบ้างนะฮะซึ่งแน่นอนไม่มีอะไร

[01:03:42] 100% หรอกใช่มั้ยมันต้องหลุดมาบ้างต้อง

[01:03:44] มีตัวเมียบ้างแต่เพื่อ play เซฟเราก็ไป

[01:03:50] ซื้อมาจากรัสเซีย

[01:03:52] อีกชุดนึง

[01:03:54] เพราะฉะนั้นลูกปลาสเตอร์เจี้ยมที่เราเพาะ

[01:03:58] ได้เนี่ยเป็นลูกผสมนะฮะระหว่างเยอรมันกับ

[01:04:03] รัสเซีย

[01:04:05] ปลารุ่นแรกกับรุ่นที่ 2 นะฮะคือในวงการ

[01:04:09] ประมงนี่รู้กันว่าไม่มีใครปล่อยอะไรง่ายๆ

[01:04:13] นะฮะโดยที่จะให้เรามาเลี้ยงแล้วไปผิด

[01:04:16] คาเวียขายแข่งเค้าไม่มีทางอันนี้คือความ

[01:04:20] จริงแต่ยังไงถึงจะเป็นตัวผู้เราก็เอา

[01:04:23] เนื้อขายได้ใช่มั้ฮ่ะเออแล้วรุ่นหลังที่

[01:04:27] ได้มาเนี่ยก็

[01:04:31] มันจะต้องอ่าอันนี้อันนี้เป็นตัวผู้ตัว

[01:04:34] เมียคือปลาธรรมดาหมายถึงว่าผสมแล้วเนี่ย

[01:04:38] นะฮะสมมุติว่า 10,000 ฟองเนี่ยมันจะ 50

[01:04:42] 50 ตัวผู้ 10,000 ไอ้ตัวผู้ 5,000 ตัว

[01:04:46] เมีย 5,000 นะคะโดยธรรมชาตินะฮะแต่เค้ามี

[01:04:51] วิธีการทำให้ตัวเมียเป็นตัวผู้นะฮะ

[01:04:55] นะส่วนรัสเซียนี่เค้าไม่ได้เค้าไม่ได้

[01:04:59] ผ่านขบวนการนั้นนะฮะเพราะเทคโนโลยีที่

[01:05:02] รัสเซียเนี่ยจริงๆเค้าเค้ายังไม่เท่า

[01:05:06] เยอรมันมั้ยในส่วนนี้นะฮะที่ดิฉันเคยไป

[01:05:09] รัสเซียนะฮะดูแล้วไว้ใจได้ก็

[01:05:14] ได้มานะฮะพอโตขึ้นก็ดีเพราะมันจะไม่เกิด

[01:05:19] การ

[01:05:21] อะไรอ่ะอินบีส

[01:05:22] อินบีก็คือ

[01:05:25] อะไรอ่ะเลือดชิด

[01:05:26] อ่าเลือดไม่ชิดพ่อเป็นเยอรมันแม่เป็น

[01:05:30] รัสเซียลูกมาก็ต้องแข็งแรง

[01:05:34] อื

[01:05:37] อาจารย์ไปได้ไข่รัสเซียรุ่นแรกมา

[01:05:40] มีในนั้นน่ะลูกมีไข่ตัวเมียป่าคะ

[01:05:44] มีฮะต้องมีมีอันนี้มีคือเค้าไม่ได้ผ่าน

[01:05:47] การทรีทไงค่ะ 50 ไงโดยธรรมชาตินะฮะมีตัว

[01:05:52] ผู้ 5 50% ตัวเมีย 50% อื

[01:05:59] ดร.อะไรนะที่รัสเซียมา่าเนาะด่ามา

[01:06:03] ดร.

[01:06:05] เอิ

[01:06:06] เอออยู่

[01:06:07] เออเป็นไดคเตอร์คือรัสเซียนี่ฉันไปดูถึง

[01:06:11] ที่เลยนะ

[01:06:14] ไปดูถึงที่ว่าเค้าเพราะเอ่อว่าเค้ายังไง

[01:06:17] เอออันนี้มั่นใจแต่เยอรมันนี่ไม่ได้ไปดู

[01:06:21] นะฮะเค้าเป็นความลับเ้าเป็นของเอกชนนะฮะ

[01:06:24] แต่รัสเซียเี่เราติดต่อผ่านทางเค้าเรียก

[01:06:28] อะไรอ่ะอธิบดีเค้าเนาะดร.ยูริเป็นอธิบดี

[01:06:32] กรมประมง

[01:06:33] ยูริเนี่ยจะเป็นคล้ายๆอยู่ในกระทรวงเกษตร

[01:06:37] อ่าอยู่ในกระทรวงเกษตร

[01:06:40] ฮะ

[01:06:42] เป็นเหมือนไดคเตอร์

[01:06:43] อ่าไดคเตอร์อะไรนี่เราไปดูว่าเออฮะนะฮะ

[01:06:48] เพราะฉะนั้นเป็นพระบารมีอย่าง

[01:06:51] ตอนนั้นเนี่ยเอ่อพระพันปีหลวงเสด็จวัน

[01:06:54] ชาติของรัสเซียก่อนหน้าที่แล้ว

[01:06:57] อ่าใช่ๆ

[01:06:58] ท่านท่านสั่งอาจารย์ความว่ามันจะไปคุยให้

[01:07:02] ประมาณนั้น

[01:07:03] อ่าใช่ๆ

[01:07:05] เที่ยง

[01:07:07] ไม่ไม่แน่ใจ

[01:07:08] เคยทูลเคยเรียนผ่านท่านผู้หญิงจลุงจกิจ

[01:07:15] ว่าท่านผู้หญิงอ่ามันเป็นตัวผู้หมดนะ

[01:07:19] เนี่ยใช่มั้ยถ้าท่านเสด็จรัสเซียก็

[01:07:25] ขอนะฮะนะฮะท่านพีท่านก็เคยทูลอ่าอ่อพระ

[01:07:32] อ่า

[01:07:34] เนี่ยสมเด็จพระเทพ

[01:07:34] เออสมเด็จพระเทพอิหร่าน

[01:07:36] เออตอนเสด็จเอ่ออิหร่านนะฮะท่านไปขอไข่

[01:07:43] สเตอร์เจี้ยนจากอิหร่านนะอ่าท่านพีเล่า

[01:07:48] ให้ฟังว่าอ่าสมเด็จพระเทพท่านบอกว่าก่อน

[01:07:54] กินข้าวขอเค้าก็เฉยหลังกินข้าวเค้าก็เฉยเ

[01:07:59] ไม่โยมให้

[01:08:02] อิหร่านเนี่ยนะเไม่ให้

[01:08:06] ท่านอันนี้ท่านที่มาเล่าให้ฟังต่อนะเออ

[01:08:10] คือพอเรารู้ว่าเป็นตัวผู้นี่เราก็ขวัญ

[01:08:13] ขวายแต่เราก็วางแผนไว้แล้วว่าซื้อมาจาก

[01:08:15] รัสเซียนะอย่างน้อยมันก็มันจะได้ทันกันไง

[01:08:20] นะฮะเพราะฉะนั้นโอ้ยเรื่องราวเยอะค่ะ

[01:08:23] สเตอร์เจี้กว่าจะได้คาเวียมาเออเบื้อง

[01:08:27] หลังเยอะเบื้องก็คือตั้งแต่

[01:08:31] เอาไข่

[01:08:33] ซื้อไข่เยอรมันมาได้แต่ตัวผู้

[01:08:35] ได้แต่ตัวผู้แล้ว

[01:08:37] เออ

[01:08:37] ไปซื้อรัสเซียมาก็ยังลุ้นๆอยู่ว่าจะได้

[01:08:40] คู่หรือเมีย

[01:08:41] ใช่

[01:08:42] แต่เราก็มั่นเออมันลุ้นลุ้นตลอดนะ

[01:08:46] ลุ้นตลอดมันมีอินไซตเยอะแยะไปหมดเลยถึง

[01:08:51] บอกว่าที่พันธุ์ใหม่ที่ไปซื้อมาเนี่ยจาก

[01:08:54] อิตาลีเนี่ย

[01:08:57] เค้าทริปมาเสร็จแล้วหรือยังไม่ชัวร์

[01:09:03] แล้ว

[01:09:03] อาจารย์คะแล้วเราขนมานี่คือ

[01:09:07] ไข่นี่จะอยู่ในกล่อง

[01:09:09] ค่ะ

[01:09:10] ขึ้นเครื่องบินหรือว่านั่ง

[01:09:12] ขึ้นๆเครื่องบินขึ้นเครื่องบินไข่เขาจะ

[01:09:14] แพ็คใส่กล่องโฟมนะฮะประมาณ 3 ชั้นแล้ว

[01:09:18] ชั้นที่ 4 เนี่ยจะเป็นน้ำแข็งนะฮะน้ำแข็ง

[01:09:22] นี่เขาจะเจาะรูให้น้ำเย็นนี่หยดลงมา

[01:09:25] สำหรับปลาเท้านะฮะสสเตอร์เจนก็คล้ายใกัน

[01:09:30] ค่ะๆ

[01:09:31] ครับอยู่ในได้ในกล่องได้ 72 ชั่วโมง

[01:09:34] อยู่ได้ 72 ชมมีต้อง

[01:09:38] แล้ว

[01:09:40] ขอนอกเรื่องนิดนะคะแล้วไข่ปลาเท้ามาจาก

[01:09:43] ไหนคะอาจารย์

[01:09:44] ไข่ปลาเท้ามาจากอเมริกาไงฮะครั้งแรก

[01:09:46] มาจากอเมริกานะ

[01:09:47] มาจากอเมริกามาจากอ่าเยอรมันก็ติเก้น

[01:09:52] มหาลัยก็ติเก้นมาจากเนปาล

[01:09:57] เนปาล

[01:09:58] แล้วก็มาจากซีนแลนด์ 4 แห่ง

[01:10:02] เป็นลูกครึ่งหมดเลย

[01:10:04] มันคืออย่างงี้ค่ะเพราะว่าการที่จะสร้าง

[01:10:09] ประชากรสร้าง population ขึ้นในประเทศไทย

[01:10:12] เนี่ยเราต้องหาเจนติกหลายๆสายมา

[01:10:17] นึกออกมั้ยฮะ

[01:10:20] ดูว่าอันไหนที่มาเลี้ยงในเมืองไทยแล้ว

[01:10:22] เนี่ยนะมันอยู่กับสภาพบ้านเราได้ดีเราก็

[01:10:27] จะคัดอันนั้นเป็นพ่อแม่พันธุ์แล้วมาผสม

[01:10:31] เพื่อจะสร้างสายพันธุ์ที่ดีต่อไป

[01:10:36] ฟินแรงก็ได้

[01:10:38] แล้วเท้าที่เรามีทุกวันนี้ค่ะ

[01:10:43] เป็นลูกผสมของเป็นลูกผสมมั้คะ

[01:10:47] เอ่อได้มาจากภูฐานด้วยนะล่าสุดเนี่ยนะฮะ

[01:10:51] ขอภูฐานแลกเปลี่ยนกับสเตอร์เจี้ยน

[01:10:55] เราให้สเตอร์เจี้ยนภูฐานไปแล้วภูฐานให้

[01:10:57] ประเทาไปแต่แผนก็คือแผนที่วางไว้ก็คือเรา

[01:11:01] จะต้องมีเค้าเรียกยูนนะหมายถึงว่าให้มัน

[01:11:07] หลากหลายทางพันธุกรรมเพื่อจะได้คัดอันที่

[01:11:10] เหมาะสมแล้วจะได้เอามาครอสกันผสมกันนะฮะ

[01:11:16] สร้างเป็นสายพันธุ์อินทนนท์

[01:11:19] อ๋อตอนนี้เท้าข้างบนคือสายพันธุ์อินทนนท์

[01:11:22] อินทนนท์แล้วค่ะ

[01:11:24] เป็นไทยแทน

[01:11:26] อ่าฮะฮะอินทนนท์

[01:11:29] โอเค

[01:11:32] ในพารที่ 3 ค่ะขออนุญาตจบละอาจารย์เดี๋ยว

[01:11:36] จะยาวค่ะอาจารย์ดื่มน้ำก่อนมั้คะอาจารย์

[01:11:41] ตาตอนนี้ฉันรักษาตาอยู่นะน้ำตาจะไหลอยู่

[01:11:43] ตลอดตาจะไหล

[01:11:44] อ

[01:11:46] เรื่องความทราบ

[01:11:48] แล้วเราจะต่อยอดให้จบ

[01:11:49] อืออ้า

[01:11:51] ค่ะอาจารย์ขาในพารที่ 4 ค่ะอาจารย์

[01:11:57] พารทที่ 4 คือพารต่ออือคือพารทของการส่ง

[01:12:02] ต่อองค์ความรู้ไปหาอนาคต

[01:12:06] อือฮึ

[01:12:07] นะคะ

[01:12:09] ในข้อแรกค่ะอาจารย์

[01:12:11] งานของเราเนี่ยไม่ได้หยุดอยู่แค่ประเค้า

[01:12:15] อือฮึ

[01:12:16] หรือสเตอร์เจี้ยนแต่ยังรวมถึงกุ้งก้ามแดง

[01:12:21] ค่ะอาจารย์มีกุ้งก้ามแดงมีกุ้งดูขนรู้

[01:12:26] แล้วก็มีสัตว์น้ำพื้นฉิ่นอื่นๆอีกค่ะ

[01:12:29] อาจารย์

[01:12:30] ในการมองไปข้างหน้าหลักคิดสำคัญที่

[01:12:34] อาจารย์ยึดถือมาโดยตลอดเพื่อรักษาสมดุล

[01:12:39] ระหว่างการใช้ประโยชน์

[01:12:42] กับการไม่ทำลายทรัพยากรธรรมชาติ

[01:12:47] จุดนี้ค่ะ

[01:12:50] มองไปข้างหน้ากันจ๊ะ

[01:12:51] อือฮึ

[01:12:53] หลักคิดว่ามองไปข้างหน้าใช่มั้ยฮะ

[01:12:56] หลักคิดสำคัญ

[01:12:58] เออคือ

[01:13:01] ปลาเนี่ยเป็นสัตว์เลือดเย็นอย่างที่บอก

[01:13:03] คุณนะฮะ

[01:13:06] ถูกมั้ย

[01:13:08] คือถ้าอุณหภูมิร้อนขึ้นใช่มั้ยในความหมาย

[01:13:11] ของคุณอย่างนั้นหรือเปล่าคือเราต้องหา

[01:13:14] สปีชีสหรือสัตว์น้ำที่เหมาะสมกับแหล่งที่

[01:13:20] อยู่อาศัย

[01:13:22] นะฮะถ้าอุณหภูมิเฉลี่ยเท่านี้ควรจะเลี้ยง

[01:13:25] สปีชีนี้ถ้าอุณหภูมิเฉลี่ยของน้ำเท่านี้

[01:13:29] ควรจะเป็นชนิดไหนอันนั้นสิ่งที่จะต้องทำ

[01:13:33] ในอนาคต

[01:13:35] นะฮะโดยที่เราไม่ต้องไปทำลายธรรมชาติแล้ว

[01:13:40] ที่สำคัญที่สุดคือ

[01:13:43] ต้องทำ

[01:13:46] เค้าเรียก Happy Fish คือหมายถึงว่าอย่า

[01:13:49] เลี้ยงแน่นอย่าโงก

[01:13:52] ต้องให้เค้าอยู่อย่างมีความสุข

[01:13:55] นะฮะเราไม่ใช่เราเราคือโครงการหลวงเราคือ

[01:14:00] งานที่เราทำถวายพระเจ้าอยู่หัวนะฮะ

[01:14:05] ของที่เราออกมาต้องพรีเมี่ยม

[01:14:08] แล้วสัตว์ที่อยู่กับเราต้องมีความสุขนะฮะ

[01:14:12] อาหารต้องอย่างดีให้เค้า

[01:14:16] เลี้ยงก็ต้องเลี้ยงไม่แน่นได้เท่าไหร่เอา

[01:14:19] เท่านั้นอย่าเอาเปรียบธรรมชาติ

[01:14:22] เพราะน้ำที่จากบ่อเราลงไปชาวบ้านก็ได้ใช้

[01:14:27] นะฮะอันนี้คือหลักการสำคัญที่ดิฉันทำมา

[01:14:30] ตลอดว่า

[01:14:32] ไม่มีบางครั้งช่วงที่พีคมากๆฝ่ายตลาดก็

[01:14:37] บอกอาจารย์ปลายังไม่ออกเหรอก็ยังยังไม่

[01:14:40] ออกก็มันยังไม่โตนะคืออยากเราจะต้องไม่ทำ

[01:14:45] อย่างนั้นนะฮะเอาเท่าที่ทำได้ความเหมาะสม

[01:14:49] ไม่เอาเปรียบธรรมชาติน้ำต้องไม่เสียนะฮะ

[01:14:53] น้ำจากบ่อปลาเนี่ยออกจากบ่อเราไปเนี่ยก็

[01:14:57] คนอื่นจะได้ใช้เพราะเราอยู่บนดอยเราต้อง

[01:14:59] คิดเสมอว่าน้ำบนดอยเนี่ยมันลงไหลลงมาถึง

[01:15:03] ข้างล่างคนข้างล่างหรือคนที่อยู่ปลายบ่อ

[01:15:06] เราต้องไม่เดือดร้อนปลาที่เราเลี้ยงต้อง

[01:15:09] มีความสุขนะฮะอาหารนี่ก็เป็นอาหารอย่างดี

[01:15:14] นะฮะคนงานชาวเขาเคยบอกว่าอาจารย์

[01:15:18] อาหารพ่อแม่พันเนี่ยกิล 50 บาทนะเค้าบอก

[01:15:23] ว่าอุ๊ยแพงกว่าอาหารคน

[01:15:27] อาหารปลากิโล 50 บาทนะสมัยนั้นเดี๋ยวนี้

[01:15:29] ก็คงขึ้นกว่ามากกว่านั้นแล้วมั้งอาหารพ่อ

[01:15:31] แม่พันธุ์เรานี่ 50

[01:15:34] เออประมาณนั้นน่ะฮะน้ำมันที่ผสมในอาหารก็

[01:15:38] ต้องน้ำมันอย่างดีทุกอย่างต้องดีหมดนะฮะ

[01:15:42] เราถึงต้องขายแพงนะฮะใช่มใช่เนาะ

[01:15:49] สูตรอาหารเป็นของเราได้มั้ยคะ

[01:15:50] สูตรอาหารของเราสิ

[01:15:53] สูตรอินทรีย์มั้คะอาจารย์

[01:15:54] อะไรนะคะ

[01:15:55] อาหารอินทรีย์

[01:15:56] อาจจะไม่อินทรีย์ 100% นะฮะแต่ว่าเป็น

[01:16:00] เปอร์เซ็นต์น้ำมันหรืออะไรเนี่ยอยู่ที่

[01:16:02] เราอันนี้ความลับบอกไม่ได้

[01:16:07] เพราะว่าในเมืองนอกเนี่ยน้ำมันอาจจะต้อง

[01:16:10] ใช้มากกว่านี้เพราะเย็นกว่าเรานะฮะเราอาจ

[01:16:14] จะต้องลดน้ำมันลงอะไรอย่างเงี้ย

[01:16:17] เนาะมันมันมีหลายอย่างที่ถ้าอยากรู้ก็

[01:16:20] ต้องมาทำเองนะฮะเนาะ

[01:16:24] โอเคค่ะอาจารย์ข้อ 2 ครั้งนี้นะคะงาน

[01:16:29] ประมงบนพื้นที่สูงของโครงการหลวงค่ะกลาย

[01:16:34] เป็นต้นแบบให้กับนานาประเทศรวมถึงภูฐาน

[01:16:38] ด้วย

[01:16:40] อาจารย์พอจะเล่าถึงจุดเริ่มต้นของความ

[01:16:43] ร่วมมือกับทางภูหารได้หรือไม่คะแล้วเรามี

[01:16:48] การทำงานร่วมกันบทเรียนอะไรที่เราได้รับ

[01:16:52] หรือได้แลกเปลี่ยนซึ่งกันและกัน

[01:16:56] งานกับภูฐานนี่นะฮะเริ่มเมื่อ 2549

[01:17:02] นะฮะปีนั้นอ่าท่านกษัตริย์จิกมี่

[01:17:09] ท่านเสด็จบนดอยนะคะ

[01:17:13] แล้วก็

[01:17:14] ท่านก็เอ่อ

[01:17:17] ท่านพีนำเสด็จไปดูบ่อปลาทั้งหลายนะฮะ

[01:17:21] ดิฉันก็ได้เดินตาม

[01:17:25] อยู่แล้วท่านก็ไปเห็นบ่อนึงบ่อเล็กๆนะฮะ

[01:17:31] ที่เลี้ยงปลาเทร้าซึ่งเป็นบ่อแรกของเรา

[01:17:33] บ่อขนาดอ่ากว้าง 2 มกว่าๆยาว 8 ม.อะไร

[01:17:39] เนี่ยนะฮะเป็นบ่อรูปไข่นะฮะ

[01:17:43] เลี้ยงปลาเท้าไว้ประมาณ 1000 ตัวมั้งฮะ

[01:17:46] บ่อนั้นน่ะนะฮะถ้าจำไม่ผิดนะฮะท่านสน

[01:17:50] พระทัยมากแล้วท่านก็รับเอ่อท่านตรัสว่า

[01:17:54] สมเด็จอ่าพระชนมณีของท่านเนี่ยโปรดเลี้ยง

[01:17:59] ปลาในวังมีบ่อปลาอยู่แต่ตอนนั้นเลี้ยง

[01:18:04] เฉพาะปลาาฟมาที่นี่ถึงได้เห็นว่าบ่อขนาด

[01:18:08] นี้ก็เลี้ยงปลาเท้าได้นะฮะ

[01:18:13] แล้วหลังจากนั้นที่ดิฉันไปภูฐานก็ปรากฏ

[01:18:17] ว่าท่านเอาปลาเท้าไปเลี้ยงในวังของพระ

[01:18:20] ราชนีท่านนะฮะได้ไปเข้าเฝ้าเอ่อพระชนมีนะ

[01:18:25] ฮะท่านก็รับสั่งว่าโอ้ปลาเท้าโตดีนะฮะ

[01:18:30] อะไรอย่างเงี้ยนะฮะเพราะฉะนั้นเนี่ย

[01:18:35] แล้วท่านนอกจากท่านเห็นปลาเทร้าแล้วปี

[01:18:37] นั้นเนี่ยเนี่ยก็มีลูกปลาสเตอร์เจี้ยน

[01:18:40] อยู่ในบ่อด้วยนะฟักเป็นตัวแล้วล่ะนะฮะ

[01:18:45] ท่านก็บอกท่านยังไม่มีนะฮะท่านรับสั่งว่า

[01:18:49] ท่านตรัสว่าของท่านยังไม่มีเลยก็อ่าหลัง

[01:18:54] จากนั้นอีกไม่นานท่านก็ส่งเจ้าหน้าที่นัก

[01:18:58] วิชาการ

[01:18:59] ซึ่งตอนนี้ได้เป็นดาโชแล้วมั้งนะดาโชค

[01:19:04] คามาคือตำแหน่งคล้ายๆองคมนตรีของบ้าน

[01:19:07] เออนะฮะตอนตอนมาครั้งแรกเนี่ยเป็นนัก

[01:19:11] วิชาการฮะตอนนี้ได้เป็นองคมนตรีแล้วมาที่

[01:19:16] องค์การหลวงแล้วขึ้นไปบนดอยนะฮะและเค้าก็

[01:19:22] ขอว่า

[01:19:24] ที่ภูฐานน่ะมีแต่ปลาเทร้า

[01:19:29] ขอสเตอร์เจี้นไปได้มั้ยนะฮะ

[01:19:34] เราก็บอกว่าก็ได้สิ

[01:19:37] แต่ต้องให้ฉันเพาะได้ก่อนนะฮะให้เพาะได้

[01:19:42] ก่อน

[01:19:44] เพราะไอ้ชุดที่เอามาใหม่เนี่ยยังไม่ยัง

[01:19:46] ไม่ให้นะฮะให้พ่อได้ก่อนแล้วแต่ว่าก็ขอ

[01:19:53] บอกว่าแลกเปลี่ยนกันก็แล้วกันเอาปลาเทร้า

[01:19:57] ของภูฐาน

[01:20:00] มาให้แลกกันระหว่างเท้ากับสเตอร์เจี้ยนนะ

[01:20:11] เอ่อแล้วหลังจากนั้นที่ได้ไป

[01:20:14] ดูที่ภูฐานแล้ว

[01:20:18] ลูกน้องที่ไปด้วยทุกคนก็อิจฉานะฮะคือ

[01:20:21] ภูฐานเ้าน้ำเยอะแล้วโอกาสดีนะฮะไม่เหมือน

[01:20:26] บ้านเราอากาศร้อนเดี๋ยวบางทีปลาก็น็อค

[01:20:30] อะไรอย่างเงี้ยอุณหภูมิมันสูงมากนะที่

[01:20:33] นู่นน้ำเย็นสบายเลี้ยงเค้าเลี้ยงมีความ

[01:20:36] สุข 10 มาก็นั่งกินชากันบ่ายมาก็สบายนะ

[01:20:40] สถานีที่ภูฐานน่ะนะลูกน้องที่ไปด้วยอิจฉา

[01:20:44] ว่าโอ๊ยอาจารย์อยากจะได้น้ำอย่างนี้จัง

[01:20:48] ของเราหน้าแล้งมานี่น้ำนี่ต้องแย่งกับชาว

[01:20:51] เขาเข้าบ่ออะไรอย่างเงี้นะฮะนั่นน่ะฮะคือ

[01:20:54] จุดเริ่มต้นแล้วหลังจากนั้นเนี่ยอ่า

[01:20:57] คามาเนี่ยดาโชคามี่เขาก็เล่าให้ฟังนะเดี๋

[01:21:01] ที่ดิฉันไปฐานว่าเวลากษัตริย์ทิกมี่ท่าน

[01:21:06] เสด็จที่ศูนย์วิจัยเนี่ยนะฮะศูนย์วิจัย

[01:21:09] ประมงเนี่ยท่านก็จะรับสั่งนะบอกไหนปลา

[01:21:13] สเตอร์เจี้ยนฉันอยู่ไหนคือเราถวายท่านนะ

[01:21:17] ฮะเราถวายท่านแล้วก็ติดตามมาตลอดนะก็ก็มี

[01:21:22] ความผูกพันกันเ้าระหว่างระหว่างนัก

[01:21:25] วิชาการของโครงการหลวงกับ

[01:21:30] ที่

[01:21:32] เมืองนั้นเค้าเรียกเมืองอะไรนะ

[01:21:33] เมือง

[01:21:34] เออนาคานั่นน่ะฮะ

[01:21:38] เออนั่นน่ะฮะเรามีความผูกพันกันช่วยเหลือ

[01:21:41] ซึ่งกันและกันนะฮะ

[01:21:44] เราก็ไม่อยากพูดว่าเราเก่งกว่านะเพราะ

[01:21:48] เค้าก็มาเอาความรู้จากเราเวลาเพราะ

[01:21:51] สเตอร์เจี้ยนเนี่ยนะฮะเค้าก็ส่งลูกน้องมา

[01:21:54] ตั้ง 2 รอบแล้วเดี๋ยวนี้เพราะได้หรือยัง

[01:21:56] ก็ไม่รู้ได้ยังผอ.เค้าติดต่อมามั้ยเออยัง

[01:22:01] ไม่ได้เนาะยังอืสงสัยต้องต้องถ้าอยากได้

[01:22:07] นี่ก็ให้ขอผ่านมาทางโครงการหลวงแล้วเราจะ

[01:22:11] ส่งมือเพาะไปช่วยนะมันมีความลับอยู่เยอะ

[01:22:15] มันพูดไม่ได้มันต้อง

[01:22:17] ต้องไปทำให้ดูหน่อยอะไรอย่างเงี้ยฮะแต่ก็

[01:22:21] ดีมากแล้วเวลาไปเนี่ยท่านก็กษัตริย์

[01:22:25] จิกมี่กับพระชนนีเนี่ยก็ดูแลเราอย่างดี

[01:22:30] มากเลยนะฮะดูแลดีมากดีมากนะ

[01:22:36] ดีมากนะฮท่านยังบอกผ่าน

[01:22:42] อะไรนะดาโชคามาของท่านว่าอยากให้ฉันไป

[01:22:47] ช่วยเลี้ยงปลาในกระชังบนดอยเลยบอกว่าฉัน

[01:22:49] แก่แล้วไปไม่ได้เดินดอยไม่ไหวแล้วเดี๋ยว

[01:22:52] นี้แต่ท่านก็เสด็จเหมือนพระเจ้าอยู่หัว

[01:22:57] ล้นก้าราชกรัชกาลที่ 9 นะฮะกษัตริย์มี่

[01:22:59] ท่านเสด็จบนดอยท่องไปที่ต่างๆเห็นน้ำก็

[01:23:03] บอกจะให้เลี้ยงในกระชังอะไรอย่างเงี้ยแต่

[01:23:06] ต้องเดินเป็นวันๆน่ะนะอือะไรอย่างเงี้ย

[01:23:11] แต่ท่านนั่นท่านดีมากกับเจ้าหน้าที่ที่ไป

[01:23:15] ทุกคนน่ะนะฮะดีมากก็เป็นความผูกพัน

[01:23:19] ระหว่าง 2 ราชวงศ์เนาะดิฉันว่านะอื

[01:23:26] ข้อสุดท้ายก็ตามตา

[01:23:29] ข้อสุดท้ายละ

[01:23:31] เมื่อสภาวะภูมิอากาศของโลกเปลี่ยนไป

[01:23:37] ระบบนิเวศลืมที่สูงยิ่งเปราะบางขึ้น

[01:23:41] ในฐานะผู้บุกเบิกที่อยู่กับสายน้ำนี้มา

[01:23:46] มากกว่าครึ่งชีวิต

[01:23:48] อือฮึ

[01:23:49] อาจารย์มองภาพของยอดดอยในอีก 20-50 ปี

[01:23:54] ข้างหน้าเนี่ย

[01:23:57] ว่าอย่างมันจะเปลี่ยนแปลงไปแบบไหนอย่างไร

[01:24:03] และเราในฐานะคนรุ่นปัจจุบัน

[01:24:07] จะรักษา

[01:24:09] พันธะที่มันเกิดขึ้นนี้

[01:24:12] อย่างไร

[01:24:15] คือ

[01:24:17] อุณหภูมิ

[01:24:19] มันจะร้อนขึ้นใช่มั้ฮะความหมาย

[01:24:22] หน้าที่ของนักวิชาการของเจ้าหน้าที่โครง

[01:24:24] การหลวงในโครงการประมงก็คือต้องหาพันธุ์

[01:24:31] ชนิดพันธุ์ที่เหมาะสมกับอุณหภูมิน้ำที่

[01:24:34] สูงขึ้นนึกออกมั้ฮะ

[01:24:39] อาจจะเป็นปลาหรือจะเป็นกุ้ง

[01:24:45] หรือจะเป็นหอยก็ได้

[01:24:48] หอยทากอย่างที่ฝรั่งเศสเขาใช้อยู่นะฮะ

[01:24:52] นั่นน่ะก็เลี้ยงได้

[01:24:54] นะฮะหาชนิดพันธุ์ที่เหมาะสมกับ

[01:25:00] พื้นที่บนดอยแต่เด็กจะดิฉันเชื่อว่ายังไง

[01:25:05] ก็ยังมีฝนนะฮะร้อนขึ้นอุณหภูมิน้ำอาจจะ

[01:25:09] สูงขึ้น

[01:25:11] ตราบใดที่มีน้ำนะประมงอยู่ได้

[01:25:16] ตราบใดที่มีน้ำประมงอยู่ได้ไม่ต้องกลัว

[01:25:19] ว่าจะไม่มีประมงในโครงการหลวงแต่เราต้อง

[01:25:22] หาชนิดพันธุ์ที่เหมาะสมมาเลี้ยง

[01:25:27] แล้วอีกอย่างนึง

[01:25:29] พันธุ์ปลาก็เหมือนสัตว์ทั่วไป

[01:25:33] ถ้าเราเลี้ยงอยู่ที่ไหนนานๆลูกหลานก็มี

[01:25:37] การปรับตัว

[01:25:40] ทนมากขึ้น

[01:25:43] นะฮะทนมากขึ้นสามารถคือทุกคนต้องรักษา

[01:25:48] ชีวิตรอดของตัวเองทั้งนั้นแหละใช่มั้

[01:25:50] เพราะฉะนั้นเราต้องหาเทคนิคใหม่ใหม่จะ

[01:25:54] เลี้ยงยังไงให้อาหารยังไงนะไขมันอาจจะ

[01:25:58] ต้องลดลงเพราะอุณหภูมิร้อนขึ้นไขมันใน

[01:26:01] อาหารนะฮะเลี้ยงปลาให้แก่งขึ้นอะไรอย่าง

[01:26:05] เงี้ยนะฮะ

[01:26:07] ที่ดิฉันเห็นมันก็มีอยู่หลายอย่างนะอย่าง

[01:26:09] อย่าง Golden Perse ของออสเตรเลียก็น่า

[01:26:12] จะเลี้ยงได้อุณหภูมิประมาณนี้นะฮะมีอีก

[01:26:17] หลายอย่างพวกคุณไปศึกษาเถอะคนรุ่นใหม่นะ

[01:26:20] ฮะมีอีกหลายอย่างปลาคอตปลาอะไรเงี้ยมี

[01:26:25] เยอะเดี๋ยวจะเดี๋ยวเธอจะหาว่าฉันหางานให้

[01:26:27] เธอ

[01:26:29] มี่ะมี

[01:26:31] นะถ้ามีน้ำเนี่ยเราหาสัตว์ที่เหมาะสม

[01:26:35] สัตว์น้ำที่เหมาะสมมาเลี้ยงนะฮะเพราะว่า

[01:26:40] คนต้องมีกินอาหารโปรตีนต้องมี

[01:26:44] เรื่องประมงนี้ก็เป็นอาหารโปรตีนที่สำคัญ

[01:26:47] อย่างนึง

[01:26:50] ที่จะต้องมีไว้เลี้ยงประชาชนทั่วไปนะฮะ

[01:26:55] แต่ถ้ามันเย็นลงนี่ก็สบายแต่หลักการคือ

[01:26:59] ต้องมีน้ำนะฮะมีน้ำเราก็หาชนิดที่มัน

[01:27:02] เหมาะสมกับที่ตรงนั้นน่ะมาได้คุณไม่ต้อง

[01:27:06] กลัวหรอกว่าอีก 20 หรือ 50 ปีข้างหน้าจะ

[01:27:09] ไม่มีประมงแล้วถ้ามีน้ำนะ

[01:27:14] หาได้เลี้ยงได้ไม่ต้องห่วงเลยแต่ก่อนไม่

[01:27:18] ได้ไม่ได้เลี้ยงปลาน้ำเย็นยังเลี้ยงได้

[01:27:20] เลยต่อไปถ้าร้อนขึ้นมาหน่อยไม่ยากอะไร

[01:27:23] ง่ายขึ้น

[01:27:27] โจทย์สำหรับคนรุ่นใหม่ต่อคนรุ่นต่อไปค่ะ

[01:27:31] อ่าฮะ Golden Purse ที่ออสเตรเลียซึ่ง

[01:27:34] เป็นนั่นน่ะก็ได้มีหลายอย่างต้องเสิร์ชดู

[01:27:38] ก็แล้วกันว่าอุณหภูมิที่เหมาะสมของเขาคือ

[01:27:41] อะไรนะฮะเพราะปลาเนี่ยเป็นอาหารโปรตีน

[01:27:46] ที่ดีที่จะเลี้ยงประชาชนต่อไปพลโรคต่อไป

[01:27:50] ไม่ว่าปลาน้ำจืดหรือปลาน้ำเค็มปลาบนดอย

[01:27:53] ยิ่งยิ่งดีใหญ่ปลาเท้าโอเมก้าสูงมาก

[01:27:57] โอเมก้าสูงมากนะฮะ

[01:28:01] จบมั้ยจบมั้ย

[01:28:03] จบค่ะอาจารย์

[01:28:04] เออเคลียร์มั้ยอย่างงี้

[01:28:08] เคลียร์ครบค่ะ

[01:28:09] ออ

[01:28:10] แล้วก็แต่ว่าแต่ว่าเนื่องจากว่าอ่าทาง

[01:28:14] อมรินทร์จะได้เอาไปถอดเทปนะคะอาจารย์

[01:28:17] อื

[01:28:17] ถ้าหากว่ามีจุดไหนที่ยังขาดไปหรือต้องการ

[01:28:22] เพิ่มเติมค่ะอาจจะขออนุญาตใช้วิธีโทร

[01:28:26] ได้ๆนะโทรได้

[01:28:29] แล้วก็เรคคอร์ดเสียง

[01:28:30] อ่าฮะฮะ